Η περιβαλλοντική ακτιβίστρια Έριν Μπρόκοβιτς ετοιμάζει προσφυγές κατά της ανέγερσης νέων κέντρων δεδομένων που κατασκευάζονται για να υποστηρίξουν τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η 66χρονη ακτιβίστρια, παγκοσμίως γνωστή από την ομώνυμη ταινία με την Τζούλια Ρόμπερτς, στρέφει τώρα την προσοχή της στα data center που ξεφυτρώνουν σε ολόκληρες τις ΗΠΑ. Τον Απρίλιο απεύθυνε έκκληση μέσω της ιστοσελίδας της και μέσα σε έναν μήνα ανταποκρίθηκαν 3.862 άτομα με αναφορές για κέντρα δεδομένων στις κοινότητές τους. Το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης και των data center αναδεικνύεται σε μείζον περιβαλλοντικό ζήτημα σε εκατοντάδες αμερικανικές κοινότητες.
Η νέα «μάχη» της Μπρόκοβιτς: data center χωρίς διαβούλευση
Η Έριν Μπρόκοβιτς έγινε γνωστή το 1993, όταν πρωτοστάτησε στη δικαστική προσπάθεια να αποζημιωθούν κάτοικοι μιας κωμόπολης για το καρκινογόνο εξασθενές χρώμιο που είχε μολύνει το πόσιμο νερό. Η υπόθεσή της απέκτησε παγκόσμια εμβέλεια το 2000, όταν η Τζούλια Ρόμπερτς την ενσάρκωσε σε ταινία που έφερε το όνομά της. Σήμερα, σε ηλικία 66 ετών, η Μπρόκοβιτς βρίσκεται μπροστά σε μια νέα «μάχη» — αυτή τη φορά εναντίον των γιγάντιων κέντρων δεδομένων που ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια στις ΗΠΑ για να υποστηρίξουν τις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Αυτές οι εγκαταστάσεις καταναλώνουν ηλεκτρικό ρεύμα και νερό σε ποσότητες που θα αρκούσαν για να εξυπηρετήσουν ολόκληρες πόλεις, ενισχύοντας τους φόβους για λειψυδρία και αύξηση τιμών στο ρεύμα.
Το κεντρικό πρόβλημα, όπως το διατυπώνει η ίδια, δεν είναι η τεχνητή νοημοσύνη ως τεχνολογία. «Το τζίνι έχει βγει από το λυχνάρι. Είναι εδώ, είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο, μπορεί κανείς να το χρησιμοποιήσει ή όχι», δήλωσε στον Guardian. Αυτό που την ανησυχεί είναι ο τρόπος που τα data center εγκαθίστανται χωρίς καμία ουσιαστική ενημέρωση ή διαβούλευση με τις τοπικές κοινότητες — κάτι που δεν θα γινόταν ανεκτό σε οποιαδήποτε άλλη δημόσια υποδομή, όπως ένα αθλητικό κέντρο. Σε πολλές περιπτώσεις, οι κάτοικοι ενημερώνονται μήνες μετά την έγκριση των έργων, ενώ άλλοι το μαθαίνουν μόλις αντικρίσουν ξαφνικά ένα εργοτάξιο στη γειτονιά τους. Η Μπρόκοβιτς τόνισε ότι λαμβάνει αναφορές ότι τοπικοί άρχοντες τροποποιούν πολεοδομικούς κανονισμούς για να διευκολύνουν την ανέγερση αυτών των κέντρων.
Χιλιάδες αναφορές και συμφωνίες εμπιστευτικότητας με τοπικούς αξιωματούχους
Τον Απρίλιο, η Έριν Μπρόκοβιτς κάλεσε μέσα από την ιστοσελίδα της τους κατοίκους που ανησυχούν για data center στις κοινότητές τους να υποβάλουν αναφορές. Μέσα σε μόλις έναν μήνα, ανταποκρίθηκαν 3.862 άτομα, καταθέτοντας ερωτήματα που αποκαλύπτουν το βάθος της ανησυχίας τους. «Γιατί δεν ενημερώθηκα;», «Γιατί μαθαίνω μόλις τώρα από το δημοτικό συμβούλιο ότι το σχέδιο έχει εγκριθεί;», «Τι θα γίνει με το νερό;», «Ποιος πληρώνει για όλη αυτή την ενέργεια;» και «Τι θα συμβεί στην άγρια ζωή;» ήταν μερικά από τα πιο συχνά σχόλια που δέχτηκε. Βασισμένη σε αυτές τις αναφορές, η Μπρόκοβιτς δημιούργησε έναν αναλυτικό χάρτη με τα κέντρα δεδομένων που έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία ή βρίσκονται υπό κατασκευή, συνοδευόμενο από τα αντίστοιχα παράπονα των κατοίκων.
Ωστόσο, το πρόβλημα φαίνεται να είναι βαθύτερο από απλή έλλειψη ενημέρωσης. Η Μπρόκοβιτς αποκαλύπτει ότι οι εταιρείες που κατασκευάζουν κέντρα δεδομένων υπογράφουν συχνά συμφωνίες εμπιστευτικότητας με τοπικούς αξιωματούχους, με αποτέλεσμα η κοινή γνώμη να μη γνωρίζει γιατί ορισμένα από αυτά τα έργα εγκρίθηκαν χωρίς περιβαλλοντικές μελέτες και χωρίς οποιονδήποτε δημόσιο διάλογο. Πολλές αμερικανικές κοινότητες εκφράζουν ανησυχία για κύματα λειψυδρίας, για περιβαλλοντικές επιπτώσεις και για αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος λόγω της κατακόρυφης αύξησης της ζήτησης. Η ίδια τονίζει ότι αυτά δεν είναι υποθετικά σενάρια, αλλά ανησυχίες που εκφράζουν χιλιάδες πολίτες μέσα από τις αναφορές τους.
Τι ακολουθεί: Προσφυγές και συνέχιση της εκστρατείας
Η Έριν Μπρόκοβιτς ετοιμάζει νομικές προσφυγές κατά της ανέγερσης νέων data center τεχνητής νοημοσύνης, αξιοποιώντας τα στοιχεία που συγκέντρωσε μέσα από τις χιλιάδες αναφορές των κατοίκων. Ο χάρτης που δημιούργησε αναμένεται να αποτελέσει εργαλείο για νομικές και δημόσιες παρεμβάσεις. Η ακτιβίστρια συνεχίζει να συλλέγει αναφορές από κατοίκους που επηρεάζονται από την εγκατάσταση κέντρων δεδομένων στις κοινότητές τους, διευρύνοντας το δίκτυο των πολιτών που συμμετέχουν στην εκστρατεία της. Το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης και του περιβαλλοντικού αντίκτυπου της υποδομής της αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους κεντρικούς άξονες δημόσιας συζήτησης τους επόμενους μήνες στις ΗΠΑ.
