Σαφές σήμα ετοιμότητας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία έστειλε ο Βλαντίμιρ Πούτιν χθες, Κυριακή, δηλώνοντας ότι η Μόσχα αναμένει την επιστροφή Αμερικανών διαπραγματευτών μόλις αποκλιμακωθεί η κρίση με το Ιράν. Οι δηλώσεις του Ρώσου προέδρου παραχωρήθηκαν σε Ρώσο δημοσιογράφο και δόθηκαν αμέσως στη δημοσιότητα από το Κρεμλίνο. Έρχονται ύστερα από την αλλαγή τόνου που σημειώθηκε στη G7 στη Γαλλία, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ άσκησε πίεση στη Μόσχα να κλείσει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Διαβάστε επίσης: Ο Πούτιν απορρίπτει την πρόταση Ουκρανίας για κατάπαυση πυρός
Τι είπε ο Πούτιν στη συνέντευξή του
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η Ρωσία περιμένει να επιστρέψουν στη Μόσχα αντιπρόσωποι της αμερικανικής κυβέρνησης, με τους οποίους έχουν ήδη πραγματοποιηθεί συναντήσεις. «Περιμένουμε, μόλις τερματιστούν όλα τα γεγονότα, αφού ολοκληρωθεί η θερμή φάση ως προς τον ιρανικό φάκελο, την έλευση αντιπροσώπων της αμερικανικής κυβέρνησης με τους οποίους έχουμε ήδη συναντηθεί στη Μόσχα», ανέφερε ο Ρώσος πρόεδρος. Ο ίδιος επιβεβαίωσε τη βούληση της Ρωσίας για διάλογο λέγοντας ότι «είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε τις διαπραγματεύσεις και τη συζήτηση για όλες τις λεπτομέρειες». Η συνέντευξη αποτελεί την πιο ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση της Μόσχας για το ζήτημα των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία τις τελευταίες εβδομάδες.
Κλειδί για την επανεκκίνηση των επαφών, σύμφωνα με τον Πούτιν, είναι η αποκλιμάκωση στο Ιράν. Ο Ρώσος πρόεδρος είχε ήδη εκτιμήσει στις αρχές Ιουνίου ότι η προσοχή των ΗΠΑ έχει αποσπαστεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία, αφότου ξεκίνησε η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Κατά τη Μόσχα, η επίθεση αυτή μετέθεσε το κέντρο βάρους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, καθιστώντας αδύνατη προς το παρόν την εντατικοποίηση των επαφών για τον τερματισμό του πολέμου που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2022. Ωστόσο, ο Πούτιν φαίνεται να βλέπει ένα παράθυρο ευκαιρίας μόλις η κρίση στη Μέση Ανατολή αρχίσει να υποχωρεί.
Αντιδράσεις: Τραμπ, Λαβρόφ και το δίπολο της διπλωματίας
Η δήλωση του Πούτιν ήρθε ως άμεση απάντηση σε ερώτηση για τις ρωσοαμερικανικές σχέσεις μετά τη σύνοδο της G7 στη Γαλλία. Κατά τη διάρκεια της συνόδου, ο Ντόναλντ Τραμπ — αν και συνήθως επιφυλακτικός απέναντι στο Κίεβο — υποστήριξε ότι «η Ρωσία θα έπρεπε να κλείσει συμφωνία» με την Ουκρανία για να τερματιστεί ο πόλεμος. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε πως η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να επαναφέρει κυρώσεις που είχαν ανασταλεί, αν δεν υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις. Η τοποθέτησή του ερμηνεύτηκε σε διάφορες πρωτεύουσες ως αιφνίδια μεταστροφή του Ρεπουμπλικάνου υπέρ του Κιέβου.
Η Μόσχα, ωστόσο, απάντησε με ψυχρότερο τόνο. Την περασμένη Τρίτη, ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ απευθύνθηκε σε ξένους διπλωμάτες στη Μόσχα και έκρινε ότι η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται «να έχει εγκαταλείψει κάθε πρόσχημα περί ρόλου αμερόληπτου μεσολαβητή». Ο Ρώσος υπουργός υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον έχει επιλέξει τον δρόμο της «κλιμάκωσης της πίεσης και των κυρώσεων στη Ρωσία», αφήνοντας σαφείς αιχμές για τις προθέσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Οι δηλώσεις Λαβρόφ διαφέρουν σε τόνο από τα μηνύματα ετοιμότητας για διάλογο που εξέπεμψε ο ίδιος ο Πούτιν, αποκαλύπτοντας ένα σύνθετο εσωτερικό αφήγημα της Μόσχας.
Το σύνολο αυτών των εξελίξεων καταδεικνύει πόσο περίπλοκο παραμένει το διπλωματικό τοπίο γύρω από τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία. Από τη μία πλευρά, ο Τραμπ αυξάνει την πίεση στη Μόσχα μέσω απειλής κυρώσεων· από την άλλη, ο Πούτιν επιδεικνύει ανοιχτές πόρτες για διαπραγμάτευση, ενώ η Ρωσία συνεχίζει τις επιχειρήσεις στο πεδίο. Οι ενδιάμεσες επαφές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στη Μόσχα μεταξύ Ρώσων και Αμερικανών αξιωματούχων δείχνουν ότι κάποιο κανάλι επικοινωνίας παραμένει ενεργό, ακόμη κι αν η τελική συμφωνία φαίνεται μακριά.
Τι αναμένεται στο επόμενο διάστημα
Σύμφωνα με τη στάση του Πούτιν, η επανέναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία συνδέεται άμεσα με την αποκλιμάκωση στο Ιράν. Μόλις «τερματιστεί η θερμή φάση» στον ιρανικό φάκελο, η Ρωσία αναμένει την επιστροφή των Αμερικανών διαπραγματευτών στη Μόσχα για την επανεκκίνηση του διαλόγου. Οι δηλώσεις Λαβρόφ, ωστόσο, αφήνουν ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσον η Ρωσία θεωρεί πλέον τις ΗΠΑ αμερόληπτο διαμεσολαβητή ή ενεργό μέρος της αντιπαράθεσης. Οι επόμενες εβδομάδες, με αφετηρία την πορεία της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, θα δείξουν αν το παράθυρο διαλόγου που αφήνει ανοιχτό η Μόσχα μπορεί να μετατραπεί σε ουσιαστική διπλωματική επαφή.
