Η αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ βρέθηκε στο επίκεντρο διπλωματικής αντιπαράθεσης την Κυριακή 29 Ιουνίου 2026, όταν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε τη συμμετοχή της Γαλλίας σε κοινή επιχείρηση με το Ομάν, προκαλώντας άμεση και σφοδρή αντίδραση της Τεχεράνης, που διεκδικεί αποκλειστικό έλεγχο της επιχείρησης βάσει υπάρχουσας διεθνούς συμφωνίας.
Τι έγινε: Η ανακοίνωση Μακρόν και η σύνοδος κορυφής με τον σουλτάνο του Ομάν
Στο Παλάτι του Ελιζέ υποδέχτηκε ο Εμανουέλ Μακρόν τον σουλτάνο του Ομάν, Χαϊθάμ μπιν Τάρικ, στο πλαίσιο της πρώτης επίσημης επίσκεψής του στο Παρίσι. Η συνάντηση σηματοδότησε την ενίσχυση των διμερών σχέσεων, με υπογραφή συμφωνιών στους τομείς οικονομίας, επιστήμης, πολιτισμού και βιομηχανίας. Ο Γάλλος πρόεδρος αξιοποίησε την ευκαιρία για να προβεί σε ανακοίνωση με ευρύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις, δηλώνοντας ότι οι δύο χώρες συνεργάζονται ενεργά για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή. Η κίνηση αυτή ήρθε σε μια περίοδο έξαρσης των εντάσεων γύρω από τα κρίσιμα στενά που ελέγχουν τη ροή του πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Συγκεκριμένα, ο Μακρόν ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ ότι Γαλλία και Ομάν «αποφάσισαν να συνεργαστούν από κοινού, σε συντονισμό με τους εταίρους τους, για την αποναρκοθέτηση των Στενών», με στόχο «να διασφαλιστούν οι θαλάσσιες διαδρομές και να εγγυηθεί η ελεύθερη και άνευ όρων διέλευση μέσω του Ορμούζ». Η διατύπωση αυτή, παρά τον ουδέτερο χαρακτήρα της, ερμηνεύτηκε από την Τεχεράνη ως επέμβαση σε ζήτημα που θεωρεί αποκλειστικά δικής της αρμοδιότητας. Η ανακοίνωση έγινε ταυτόχρονα με την υπογραφή ιστορικών διμερών συμφωνιών, ενισχύοντας τον χαρακτήρα της ως μιας ολοκληρωμένης διπλωματικής κίνησης από το Παρίσι.
Παράλληλα, η εικόνα του Μακρόν κέρδισε ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ο Γάλλος πρόεδρος εμφανίστηκε και πάλι με τα γυαλιά ηλίου που είχαν αποτελέσει θέμα συζήτησης κατά το Φόρουμ του Νταβός τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με το περιβάλλον του, ο πρόεδρος αντιμετωπίζει εκ νέου «πρόβλημα στο μάτι» και δεν αφαίρεσε τα γυαλιά ούτε κατά τη διάρκεια της επίσημης τελετής υπογραφής, έχοντας δίπλα του τον σουλτάνο Χαϊθάμ μπιν Τάρικ.
Αντιδράσεις: Το Ιράν επικαλείται το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήρθε αμέσως και με σαφή γλώσσα. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, δημοσίευσε ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ υπενθυμίζοντας στον Μακρόν ότι βάσει του Μνημονίου Κατανόησης (MoU) του Ισλαμαμπάντ — συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον — η αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα του Ιράν. Ο Ιρανός αξιωματούχος τόνισε ότι «ουσιαστικά δεν επιτρέπουμε κάτι τέτοιο» σε καμία άλλη χώρα, αποκλείοντας ρητά κάθε εξωτερική συμμετοχή στην επιχείρηση. Η τοποθέτηση αυτή υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να διατηρήσει τον έλεγχο μιας εξαιρετικά ευαίσθητης γεωστρατηγικής περιοχής.
Ο Γαριμπαμπαντί δεν περιορίστηκε στη διευκρίνιση των νομικών δεσμεύσεων, αλλά προχώρησε και σε ευθεία προειδοποίηση προς το Παρίσι. «Η κατάσταση είναι ευαίσθητη και περίπλοκη», τόνισε ο Ιρανός υπουργός, προτρέποντας «έντονα» τη Γαλλία να «μην την περιπλέξει περαιτέρω με τις προκλήσεις της». Η χρήση της λέξης «προκλήσεις» για να περιγράψει την ανακοίνωση Μακρόν αποκαλύπτει το βάθος της ιρανικής δυσαρέσκειας. Η Τεχεράνη εξέλαβε την κίνηση ως υπονόμευση της θέσης της σε μια εποχή που οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Το Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ στο οποίο επικαλέστηκε ο Γαριμπαμπαντί αποτελεί τη νομική βάση πάνω στην οποία το Ιράν στηρίζει τη διεκδίκησή του. Σύμφωνα με αυτό, η επιχείρηση αποναρκοθέτησης πραγματοποιείται «αποκλειστικά από το Ιράν και όχι από καμία άλλη χώρα». Η αναφορά στο μνημόνιο σηματοδοτεί ότι η Τεχεράνη δεν αντιμετωπίζει το ζήτημα μόνο ως πολιτική επιλογή, αλλά και ως δεσμευτική νομική υποχρέωση που δεν επιδέχεται αναθεώρηση από τρίτα μέρη.
Τι ακολουθεί: Ανοιχτό το μέτωπο στα κρίσιμα Στενά
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους κρισιμότερους θαλάσσιους κόμβους παγκοσμίως, μέσω των οποίων διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής παραγωγής. Η ύπαρξη ναρκοπεδίων στην περιοχή θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές αλυσίδες εφοδιασμού. Η Γαλλία, μέσω της συνεργασίας της με το Ομάν — χώρα που κατέχει στρατηγική θέση στον Κόλπο και διατηρεί ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας τόσο με τη Δύση όσο και με το Ιράν — επιδιώκει να αναλάβει ενεργό ρόλο στη σταθεροποίηση της περιοχής. Ωστόσο, η απόλυτη ιρανική αντίδραση δείχνει ότι κάθε προσπάθεια εξωτερικής εμπλοκής θα αντιμετωπίζει σθεναρή αντίσταση από την Τεχεράνη.
Η διπλωματική αντιπαράθεση Γαλλίας-Ιράν γύρω από την αποναρκοθέτηση του Ορμούζ αναδεικνύει τις βαθύτερες γεωπολιτικές αντιθέσεις που χαρακτηρίζουν τη Μέση Ανατολή σήμερα. Το Παρίσι επιδιώκει να εδραιωθεί ως ενεργός διαμεσολαβητής στην περιοχή, συνδυάζοντας διπλωματικές πρωτοβουλίες με αμυντική παρουσία. Η Τεχεράνη, ωστόσο, αντιστέκεται σε κάθε απόπειρα εξωτερικής παρέμβασης σε ζητήματα που εντός της εθνικής της σφαίρας επιρροής. Η έκβαση αυτής της αντιπαράθεσης θα εξαρτηθεί από την επιδεξιότητα των διπλωματικών κινήσεων που θα ακολουθήσουν και από τον βαθμό στον οποίο οι εμπλεκόμενες δυνάμεις επιλέξουν τη συνεργασία έναντι της αντιπαράθεσης.
