Η κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα σόκαρε την πρωτεύουσα το μεσημέρι της Τρίτης, όταν το τετραώροφο κτίριο της οδού Αλκμήνης 22 ισοπεδώθηκε κατά τη διάρκεια εκσκαφών σε γειτονικό εργοτάξιο. Το κτίριο, κατασκευής 1970, παρασύρθηκε από τμήματα της υπό ανέγερση νέας οικοδομής που κατέρρευσαν πρώτα. Χάρη στην έγκαιρη αντίδραση μιας ενοίκου και μιας μηχανικού, οι κάτοικοι των 7 διαμερισμάτων είχαν απομακρυνθεί πριν γκρεμιστεί το κτίριο, αποφεύγοντας τραγικό απολογισμό. Οι αρχές προχώρησαν σε 5 προσαγωγές, ενώ η προανάκριση για τα αίτια βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Η κατάρρευση στα Πετράλωνα: Πώς ισοπεδώθηκε η πολυκατοικία
Το τετραώροφο κτίριο με τα 7 διαμερίσματα κατέρρευσε κατά τη διάρκεια εκτέλεσης εκσκαφικών εργασιών στο γειτονικό οικόπεδο, Αλκμήνης 20, όπου βρισκόταν σε εξέλιξη η ανέγερση νέας πολυκατοικίας. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, κατά τις εργασίες εκσκαφής και αφαίρεσης υποστυλωμάτων στα θεμέλια της νέας οικοδομής, οι εργαζόμενοι αντιλήφθηκαν ότι το έδαφος άρχισε να υποχωρεί. Η νέα οικοδομή απαιτούσε εκσκαφή σε βάθος 5 έως 6 μέτρων για τη δημιουργία υπόγειων χώρων, σημαντικά μεγαλύτερο από τη θεμελίωση του παλαιού κτιρίου που βρισκόταν σε βάθος μόλις 1 έως 1,30 μέτρου. Η παλαιά πολυκατοικία δεν διέθετε υπόγειο και στηριζόταν μερικώς σε πλευρικό τοίχο αντιστήριξης, ο οποίος βρέθηκε ακριβώς δίπλα στην εκσκαφή.
Ο αστυνομικός συντάκτης Βασίλης Λαμπρόπουλος των εφημερίδων «ΤΟ ΒΗΜΑ» και «ΤΑ ΝΕΑ» αποκάλυψε ότι το υπέδαφος στην περιοχή των Πετραλώνων θεωρείται σε αρκετά σημεία γεώδες και ευαίσθητο, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την εκπόνηση γεωτεχνικής μελέτης πριν από εκτεταμένες εκσκαφές. Η μελέτη αυτή κοστίζει περί τα 4.000-5.000 ευρώ και, σύμφωνα με τους ειδικούς, πολλοί την αποφεύγουν λόγω κόστους. Επιπλέον, ο ίδιος ανέφερε ότι οι μηχανικοί φέρονται να ανέφεραν στις αρχές ότι στην περιοχή υπήρχε διαρροή υπόγειου αγωγού, η οποία ενδέχεται να επηρέασε τη συνοχή του εδάφους κάτω από το παλαιό κτίριο — εκδοχή που ερευνάται και αυτή από τους πραγματογνώμονες.
Ωστόσο, το πιο κρίσιμο στοιχείο που ήρθε στο φως αφορά γεγονότα δύο εβδομάδες πριν από την κατάρρευση. Σύμφωνα με πληροφορίες που παρουσίασε ο ίδιος δημοσιογράφος, τεχνικοί είχαν κληθεί στο εργοτάξιο για να αξιολογήσουν την κατάσταση και φέρεται να είχαν εισηγηθεί την εφαρμογή εκτοξευόμενου σκυροδέματος (shotcrete) για την ενίσχυση των πρανών της εκσκαφής, εκτιμώντας ότι υπήρχε κίνδυνος υποχώρησης του εδάφους δίπλα στην υφιστάμενη πολυκατοικία. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα και εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας.
Η σωτήρια επέμβαση: Πώς σώθηκαν οι ένοικοι
Η έγκαιρη εκκένωση του κτιρίου αποδίδεται στη διορατικότητα μιας ενοίκου του πρώτου ορόφου, η οποία γύρω στις 9 με 10 το πρωί άκουσε έντονα τριξίματα και αντίκρισε μια τεράστια ρωγμή στον τοίχο του σαλονιού της, στη μεσοτοιχία με τη γειτονική οικοδομή. Η ένοικος επικοινώνησε αμέσως με μηχανικό που γνώριζε προσωπικά, η οποία έφτασε στο σημείο και εκτίμησε τον κίνδυνο. Από τους μηχανικούς του εργοταξίου έμαθαν ότι το πρωί το κτίριο είχε ήδη πάρει κλίση 5%, η οποία μέσα σε μία μόλις ώρα είχε εκτιναχθεί στο 15%. Η απόφαση για εκκένωση πάρθηκε αμέσως, με κουδούνια να χτυπούν σε κάθε όροφο.
Η κόρη της ενοίκου μίλησε στην εκπομπή Live News και αφηγήθηκε τη στιγμή της κατάρρευσης με συγκλονιστικές λεπτομέρειες. «Εμείς στο σπίτι είμαστε από το 1974, ήταν το πατρικό μας, και η μαμά μου άνοιξε τα μάτια της και έβλεπε το σπίτι της που γκρεμιζόταν. Είδε τη ζωή της να γίνεται χαλάσματα», είπε χαρακτηριστικά. Η ίδια αποκάλυψε και ένα σχόλιο που φέρεται να έκανε κάποιος από τους μηχανικούς νωρίτερα: «Η Πίζα γέρνει αλλά δεν πέφτει» — σχόλιο που αποδείχθηκε τραγικά λανθασμένο. Παρά την ολοκληρωτική καταστροφή της πολυκατοικίας, το μόνο πιθανό θύμα φαίνεται να είναι κατοικίδιο ζώο που βρισκόταν στον ημιώροφο του κτιρίου.
Αρχικά κυκλοφόρησαν πληροφορίες για τέσσερα αγνοούμενα άτομα, γεγονός που κινητοποίησε μεγάλη επιχείρηση έρευνας στα συντρίμμια. Στο σημείο έσπευσαν ισχυρές δυνάμεις της Πυροσβεστικής, στελέχη της 1ης ΕΜΑΚ, διασώστες με δύο ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους έρευνας και διάσωσης, καθώς και δυνάμεις της Ελληνικής Αστυνομίας. Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι οι τρεις εκ των φερόμενων αγνοούμενων επικοινώνησαν με συγγενείς τους, ενώ μια τέταρτη γυναίκα βρισκόταν στο Ναύπλιο για διακοπές και δεν απαντούσε στις κλήσεις.
Οι 5 προσαγωγές και η αντίδραση του Δήμου Αθηναίων
Οι αρχές προχώρησαν σε 5 προσαγωγές στο ΑΤ Ακροπόλεως για να δοθούν διευκρινήσεις σχετικά με τις εργασίες που γίνονταν και το αν υπήρχαν οι απαραίτητες άδειες. Πρόκειται για τον ιδιοκτήτη της διπλανής οικοδομής, τον εργολάβο, τον υπεύθυνο μηχανικό και δύο εργάτες. Ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών Παναγιώτης-Πάρης Χαρλαύτης δήλωσε ότι σε πρώτο έλεγχο με την Πολεοδομία δεν βρέθηκε καμία έκθεση αυτοψίας επικινδυνότητας ή αυθαιρέτων για κανένα από τα δύο ακίνητα. Για το ακίνητο στον αριθμό 20, υπήρχε άδεια κατεδάφισης και στη συνέχεια άδεια ανέγερσης, ενώ το ακίνητο το είχε αγοράσει μια εταιρεία με ιδιοκτήτες μηχανικούς.
Ο Δήμος Αθηναίων κινητοποιήθηκε άμεσα και έθεσε σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα τις αρμόδιες υπηρεσίες του. Η Δημοτική Αστυνομία ρύθμισε την κυκλοφορία για να διευκολύνει τα σωστικά συνεργεία, ενώ η επιχείρηση υποστηρίχθηκε από drone του Δήμου που παρείχε συνεχή εποπτεία από αέρος. Η ομάδα Streetwork παρείχε νερό και υποστήριξη στους εργαζόμενους, η Διεύθυνση Καθαριότητας και Ανακύκλωσης βρισκόταν σε ετοιμότητα με φορτηγά και φορτωτή, ενώ ενεργοποιήθηκε το Μητρώο Εργοληπτών του Δήμου για τη διάθεση μηχανήματος έργου (JCB).
Ο δήμαρχος Χάρης Δούκας έγραψε στο X: «Η σκέψη μας αυτές τις δύσκολες στιγμές είναι στα Πετράλωνα. Παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη της επιχείρησης». Ο Δήμος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παρέχει έκτακτη οικονομική βοήθεια σε όλες τις οικογένειες που επλήγησαν, καθώς και προσωρινή φιλοξενία στη Λέσχη Φιλίας Κάτω Πετραλώνων, Αθηνοδώρου 61. «Ας ευχηθούμε όλοι να μην υπάρξουν θύματα», κατέληξε ο δήμαρχος.
Τι ακολουθεί: Αυτοψία και πραγματογνωμοσύνες
Η προανάκριση για την κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με τους πραγματογνώμονες να εξετάζουν όλες τις εκδοχές για τα ακριβή αίτια. Οι έρευνες συνεχίζονται τόσο στα συντρίμμια της πολυκατοικίας όσο και στο γειτονικό εργοτάξιο, προκειμένου να αποκλειστεί πλήρως κάθε ενδεχόμενο παρουσίας ατόμου κάτω από τους τόνους των μπαζών. Οι επίσημες απαντήσεις για τα αίτια και τις ευθύνες αναμένεται να προκύψουν μετά την ολοκλήρωση της αυτοψίας και των τεχνικών πραγματογνωμοσυνών.
