Η κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα σκόρπισε τον τρόμο στη γειτονιά το μεσημέρι της Τρίτης 30 Ιουνίου. Η τετραώροφη οικοδομή με τα επτά διαμερίσματα, στην οδό Αλκμήνης 22, μετατράπηκε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα σε μια άμορφη μάζα από μπετόν και σίδερα. Τέσσερα άτομα αναζητήθηκαν αρχικά ως αγνοούμενοι, αλλά εντοπίστηκαν σώα, ενώ πέντε προσαγωγές πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της αστυνομικής έρευνας για τα αίτια του συμβάντος.
Πώς κατέρρευσε ο «χάρτινος πύργος»
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το συμβάν προκλήθηκε κατά τη διάρκεια εργασιών εκσκαφής σε παρακείμενο οικόπεδο, όπου γίνονταν εργασίες θεμελίωσης νέου κτιρίου. Οι εργαζόμενοι αντιλήφθηκαν ότι το έδαφος άρχισε να υποχωρεί και ενημέρωσαν αμέσως τους ενοίκους της γειτονικής πολυκατοικίας να εκκενώσουν το κτήριο. Οι κάτοικοι πρόλαβαν να απομακρυνθούν εγκαίρως, και λίγη ώρα αργότερα κατέρρευσαν αρχικά τμήματα της υπό ανέγερση οικοδομής, τα οποία συμπαρέσυραν την παλαιά τετραώροφη πολυκατοικία. Χαρακτηριστική ήταν η περιγραφή αυτόπτη μάρτυρα, ο οποίος ανέφερε ότι το κτίριο «έπεσε σαν χάρτινος πύργος», ενώ ο καπνός γέμισε ολόκληρη την πλατεία Εργατικής Πρωτομαγιάς και δεν έβλεπες μπροστά σου.
Άμεσα στο σημείο έσπευσαν ισχυρές δυνάμεις του Πυροσβεστικού Σώματος και της 1ης ΕΜΑΚ, με δύο ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους έρευνας και διάσωσης. Τις επιχειρήσεις συντόνισε ο Υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Αναστάσιος Παππάς, ο οποίος βρέθηκε επιτόπου. Σε επιφυλακή τέθηκαν τρία ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ και μία κινητή μονάδα, ενώ τα νοσοκομεία Γεννηματάς, Σωτηρία και Τζάνειο ενημερώθηκαν να βρίσκονται σε ετοιμότητα για την υποδοχή τυχόν τραυματιών. Τα στελέχη της ΕΜΑΚ τοποθετούσαν υποστυλώματα στα σημεία των ερευνών για λόγους ασφαλείας, λόγω της αστάθειας των ερειπίων.
Αρχικά υπήρχαν πληροφορίες για τέσσερα αγνοούμενα άτομα — τρεις άνδρες και μία γυναίκα. Ωστόσο, και οι τέσσερις εντοπίστηκαν μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας: οι τρεις επικοινώνησαν με συγγενικά τους πρόσωπα, ενώ η γυναίκα βρισκόταν εκτός Αθηνών, στο Ναύπλιο, για διακοπές και δεν απαντούσε στις πρώτες κλήσεις. Παρά τον εντοπισμό τους, οι έρευνες στα συντρίμμια συνεχίστηκαν για αρκετές ώρες, καθώς οι αρχές ήθελαν να αποκλείσουν κάθε ενδεχόμενο παρουσίας εργαζομένου κάτω από τους τόνους των μπαζών. Μέχρι στιγμής δεν έχει αναφερθεί κανένας τραυματισμός.
Οι ειδικοί και το «γηρασμένο κτηριακό απόθεμα»
Ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών του ΕΜΠ, Κωνσταντίνος Σπυράκος, μιλώντας στην ΕΡΤ, υπογράμμισε τη σημασία του τρόπου θεμελίωσης των δύο κτιρίων και τη φύση του εδάφους. «Εάν υπήρχε κοινή ή άμεσα επηρεαζόμενη θεμελίωση, τότε μια επέμβαση στο ένα κτίριο θα μπορούσε να επηρεάσει και το άλλο», ανέφερε. Ο ίδιος τόνισε ότι «είναι πάρα πολύ πιθανό» να χτυπήθηκαν τα θεμέλια του καταρρεύσαντος κτιρίου από τις εργασίες στο παρακείμενο οικόπεδο, χαρακτήρισε δε ως εξαιρετικά ασυνήθιστο ένα περιστατικό ολικής κατάρρευσης πολυκατοικίας. Ένα σωστά κατασκευασμένο και θεμελιωμένο κτίριο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν θα έπρεπε να καταρρεύσει από εργασίες σε όμορο οικόπεδο.
Παράλληλα, ο Βασίλης Παπαδόπουλος, μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος, εστίασε στον κρίσιμο παράγοντα της παλαιότητας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η παλαιότητα του κτιρίου αποτελεί πιθανότατα τον βασικότερο παράγοντα της κατάρρευσης, ενώ δεν αποκλείεται να συνέβαλαν και οι γεωλογικές συνθήκες της περιοχής. Εξήγησε ότι εάν κάτω από τα θεμέλια υπήρχε χαλαρό έδαφος ή σχιστολιθικό υπόβαθρο αντί για συμπαγή βράχο, οι εργασίες στο διπλανό οικόπεδο θα μπορούσαν να επιβαρύνουν μια ήδη ευάλωτη κατασκευή. Ο ίδιος σημείωσε ότι οι επαναλαμβανόμενες σεισμικές δονήσεις και η φυσική καταπόνηση επί δεκαετίες μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ρηγματώσεις και σταδιακή αποδυνάμωση του φέροντος οργανισμού ενός κτηρίου.
Ο κ. Παπαδόπουλος τόνισε ότι η διερεύνηση δεν πρέπει να περιοριστεί μόνο στο συγκεκριμένο περιστατικό, αλλά να αναδείξει συνολικά τα προβλήματα του «γηρασμένου κτηριακού αποθέματος» της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και των υπόλοιπων μεγάλων αστικών κέντρων. Ακόμη και αν είχαν τηρηθεί όλα τα μέτρα ασφαλείας κατά την εκτέλεση των εργασιών, ένα ιδιαίτερα παλιό και επιβαρυμένο κτήριο θα μπορούσε να οδηγηθεί σε κατάρρευση, σύμφωνα με τον ίδιο. «Κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμβεί στο μέλλον», κατέληξε ο μηχανικός.
Τι ακολουθεί
Στο επίκεντρο της έρευνας των αρχών βρίσκεται το ζήτημα εάν οι εργασίες θεμελίωσης στο παρακείμενο οικόπεδο επηρέασαν τη στατικότητα της παλαιάς πολυκατοικίας και κατά πόσο τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας. Οι αρχές προχώρησαν σε πέντε προσαγωγές: τρεις μηχανικούς και τους δύο ιδιοκτήτες του οικοπέδου, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στο Αστυνομικό Τμήμα Πετραλώνων για εξέταση. Πραγματογνώμονες αναμένεται να διερευνήσουν τα ακριβή αίτια που οδήγησαν στην κατάρρευση. Οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο να υπάρχουν εγκλωβισμένοι από τις εργασίες που γίνονταν στο γειτονικό εργοτάξιο, ενώ οι έρευνες στα ερείπια συνεχίζονται μέχρι να αποκλειστεί κάθε πιθανότητα.
