Η Φινλανδία γύρισε οριστικά σελίδα στην ιστορία των τηλεπικοινωνιών, αποσυνδέοντας το παραδοσιακό δίκτυο σταθερής τηλεφωνίας που βασιζόταν σε καλώδια χαλκού, έπειτα από περίπου 150 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας. Η σκανδιναβική χώρα, που φιλοξένησε για δεκαετίες την έδρα της Nokia, μιας εκ των εταιρειών-πρωτοπόρων της κινητής τηλεφωνίας παγκοσμίως, εντάσσεται πλέον στη λίστα των κρατών που έχουν στραφεί πλήρως προς τις ψηφιακές υποδομές επικοινωνίας. Το φινλανδικό δίκτυο χαλκού είχε ξεκινήσει τη λειτουργία του τη δεκαετία του 1880, όμως η ραγδαία εξάπλωση της κινητής τεχνολογίας το είχε καταστήσει εδώ και χρόνια ξεπερασμένο.
Το τέλος μιας εποχής με μια συμβολική κλήση
Η Elisa, ο τελευταίος μεγάλος τηλεπικοινωνιακός πάροχος της χώρας που διατηρούσε ενεργό δίκτυο σταθερής τηλεφωνίας με βάση το χαλκό, επέλεξε να σηματοδοτήσει την οριστική παύση της υπηρεσίας με έναν συμβολικό τρόπο. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Τόπι Μάνερ, πραγματοποίησε μια τηλεφωνική συνομιλία με τον Γιάρκο Σαριμάκι, διευθυντή του εθνικού οργανισμού επικοινωνιών και μεταφορών της Φινλανδίας. Οι δύο άνδρες αντάλλαξαν αναμνήσεις από τις εποχές που η επικοινωνία στηριζόταν αποκλειστικά στα σταθερά τηλέφωνα. Ο κ. Μάνερ θυμήθηκε πώς, ως έφηβος στο Λονδίνο τη δεκαετία του 1980, τηλεφωνούσε στο σπίτι του μία φορά την εβδομάδα σε προκαθορισμένη ώρα, ώστε να είναι σίγουρος πως όλη η οικογένεια θα βρισκόταν εκεί για να μιλήσουν. Η κουβέντα των δύο στελεχών επεκτάθηκε και στο μέλλον της κινητής τεχνολογίας, πριν κλείσουν την ιστορική αυτή τηλεφωνική επικοινωνία με τη χαρακτηριστική φινλανδική έκφραση «kuulemiin», που σημαίνει «τα λέμε αργότερα».
Η απόφαση της Elisa δεν ήρθε ξαφνικά. Η εταιρεία είχε ανακοινώσει ήδη από τον Ιανουάριο την πρόθεσή της να διακόψει τη λειτουργία του χάλκινου δικτύου τον Ιούνιο, εξηγώντας πως διατηρούσε πλέον μόνο «ορισμένες χιλιάδες» συνδρομητές αποκλειστικά σε υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας. Σύμφωνα με την εταιρεία, δεν είχε καταγραφεί καμία νέα εγγραφή συνδρομητή σε αυτό το δίκτυο εδώ και πολλά χρόνια, γεγονός που καθιστούσε τη συντήρησή του οικονομικά ασύμφορη. Μετά την απόσυρση της Elisa, οι μόνοι πάροχοι που εξακολουθούν να προσφέρουν συνδρομές σταθερής τηλεφωνίας στη Φινλανδία είναι ορισμένοι μικρότεροι, τοπικού χαρακτήρα πάροχοι, οι οποίοι διαχειρίζονται σήμερα μόλις μερικές χιλιάδες συνδέσεις για τοπικές κλήσεις, όπως μετέδωσε ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας Yle.
Μια ευρωπαϊκή και παγκόσμια τάση
Η Φινλανδία δεν είναι η πρώτη χώρα που προχωρά σε μια τέτοια μετάβαση. Η Εσθονία, η Ολλανδία, η Νορβηγία και η Ισπανία έχουν ήδη ολοκληρώσει το αντίστοιχο βήμα, αποσυνδέοντας τα δικά τους παραδοσιακά δίκτυα χαλκού. Παράλληλα, πολλές ακόμη χώρες σε όλο τον κόσμο επενδύουν συστηματικά στην ανάπτυξη καλωδίων οπτικών ινών, υποδομών ικανών να υποστηρίξουν ταυτόχρονα τόσο τις υπηρεσίες διαδικτύου υψηλών ταχυτήτων όσο και τις φωνητικές κλήσεις μέσω σύγχρονων ψηφιακών πρωτοκόλλων. Η τάση αυτή αντανακλά τη σταδιακή απαξίωση μιας τεχνολογίας που για πάνω από έναν αιώνα αποτελούσε τη ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας επικοινωνίας.
Ωστόσο, η μετάβαση αυτή δεν στερείται συμβολισμού. Σε μια χώρα όπου η Nokia άλλαξε άρδην τον τρόπο που ο κόσμος επικοινωνεί μέσω κινητών συσκευών, το κλείσιμο του χάλκινου δικτύου σταθερής τηλεφωνίας λειτουργεί σχεδόν ως κύκλος που ολοκληρώνεται. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμβολική τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ των δύο στελεχών δεν ήταν απλώς μια τυπική ανακοίνωση, αλλά μια ευκαιρία αναστοχασμού πάνω στο πώς άλλαξε ριζικά ο τρόπος επικοινωνίας των ανθρώπων μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες. Η απόσυρση μιας υποδομής που γεννήθηκε τον 19ο αιώνα σηματοδοτεί, τελικά, την πλήρη επικράτηση της ψηφιακής εποχής ακόμη και στις πιο παραδοσιακές πτυχές της καθημερινότητας.
