Νέο ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας κατέγραψε η επιφάνεια των ωκεανών του πλανήτη τον Ιούνιο, με τη μέση τιμή να αγγίζει σχεδόν τους 21 βαθμούς Κελσίου. Η ανακοίνωση έγινε από το Παρατηρητήριο Κλιματικής Αλλαγής (C3S) και τη Διεύθυνση Θαλάσσιων Υπηρεσιών (Copernicus Marine) της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Κοπέρνικος. Οι επιστήμονες αποδίδουν την άνοδο στο φυσικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, σε συνδυασμό με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Το φαινόμενο αφορά τα δύο τρίτα της επιφάνειας της Γης που καλύπτουν οι ωκεανοί.
Ρεκόρ 20,98 βαθμών Κελσίου τον Ιούνιο
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησαν οι δύο υπηρεσίες, η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών διαμορφώθηκε στους 20,98 βαθμούς Κελσίου τον περασμένο μήνα. Η τιμή αυτή ξεπέρασε το προηγούμενο υψηλό, που είχε καταγραφεί το 2024 στους 20,89 βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για τις υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν παρατηρηθεί ποτέ στην επιφάνεια των ωκεανών, από τότε που ξεκίνησαν οι σχετικές καταγραφές. Οι ωκεανοί, που καλύπτουν περίπου τα δύο τρίτα της επιφάνειας του πλανήτη, απορροφούν μεγάλο μέρος της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλείται από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, γεγονός που τους καθιστά κρίσιμο δείκτη για την κατάσταση του κλίματος.
Το C3S και η Copernicus Marine εξηγούν ότι πίσω από τη νέα άνοδο βρίσκονται δύο παράλληλοι παράγοντες. Ο πρώτος είναι οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, ενός φυσικού κλιματικού φαινομένου που προκαλεί περιοδική αύξηση της θερμοκρασίας στον Ειρηνικό Ωκεανό και επηρεάζει το κλίμα σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο δεύτερος παράγοντας είναι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, η οποία τροφοδοτεί μια μακροχρόνια τάση υπερθέρμανσης της Γης. Οι δύο αυτοί μηχανισμοί, σύμφωνα με τις υπηρεσίες, λειτούργησαν αθροιστικά τον Ιούνιο, οδηγώντας στην καταγραφή του νέου ρεκόρ. Οι μετρήσεις αυτές βασίζονται σε δεδομένα που συλλέγει συστηματικά η υπηρεσία Κοπέρνικος από το παγκόσμιο δίκτυο παρακολούθησης των ωκεανών.
Το δεύτερο θερμότερο εξάμηνο και ο ρόλος των ωκεανών
Πέρα από το μηνιαίο ρεκόρ, τα στοιχεία της υπηρεσίας Κοπέρνικος δείχνουν ότι το σύνολο του πρώτου εξαμήνου του 2026 κατατάσσεται ως το δεύτερο θερμότερο που έχει καταγραφεί για την επιφάνεια των ωκεανών, υπολειπόμενο μόνο από το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Η διαπίστωση αυτή δείχνει ότι οι παγκόσμιες θερμοκρασίες των ωκεανών παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, ακόμη και όταν συγκρίνονται με τα τελευταία χρόνια που είχαν ήδη ξεχωρίσει για τις ακραίες τιμές τους. Δύο διαδοχικά χρόνια, το 2024 και το 2026, καταγράφουν πλέον τα υψηλότερα εξάμηνα στην ιστορία των σχετικών μετρήσεων, κάτι που δείχνει ότι το φαινόμενο δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό αλλά μέρος ευρύτερης πορείας των θερμοκρασιών.
Οι ωκεανοί διαδραματίζουν ρόλο στη ρύθμιση του παγκόσμιου κλίματος, καθώς λειτουργούν ως φυσική δεξαμενή θερμότητας, απορροφώντας σημαντικό ποσοστό της ενέργειας που παγιδεύεται στην ατμόσφαιρα εξαιτίας των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Όταν η επιφάνειά τους θερμαίνεται με τόσο έντονο ρυθμό, οι επιπτώσεις μεταφέρονται σε ολόκληρο το κλιματικό σύστημα του πλανήτη, από τα θαλάσσια οικοσυστήματα έως τα καιρικά φαινόμενα στην ξηρά. Το Παρατηρητήριο Κλιματικής Αλλαγής και η Copernicus Marine συνεχίζουν να παρακολουθούν μηνιαία την εξέλιξη των θερμοκρασιών στην επιφάνεια των ωκεανών, καταγράφοντας συστηματικά τις αποκλίσεις από τους ιστορικούς μέσους όρους ώστε να ενημερώνεται η επιστημονική κοινότητα για την πορεία του κλιματικού συστήματος.
Η καταγραφή αυτού του ρεκόρ έρχεται λίγους μήνες μετά το προηγούμενο υψηλό του 2024, γεγονός που καταδεικνύει πόσο γρήγορα μεταβάλλονται πλέον οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια των ωκεανών από χρόνο σε χρόνο. Η απόσταση μεταξύ των δύο ρεκόρ, μόλις 0,09 βαθμών Κελσίου, μπορεί να φαντάζει μικρή σε απόλυτους αριθμούς, ωστόσο για την κλίμακα των ωκεανών του πλανήτη αντιστοιχεί σε τεράστια ποσότητα πρόσθετης θερμικής ενέργειας. Οι δύο ευρωπαϊκές υπηρεσίες, C3S και Copernicus Marine, θα συνεχίσουν να δημοσιεύουν τα μηνιαία τους στοιχεία, καθώς η παρακολούθηση της θερμοκρασίας των ωκεανών θεωρείται βασικό εργαλείο για την κατανόηση της πορείας του παγκόσμιου κλίματος τα επόμενα χρόνια.
