Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης παρουσίασε τις κατευθυντήριες γραμμές του νέου νομοσχεδίου για το ιδιοκτησιακό καθεστώς των πολυκατοικιών και ακινήτων τύπου Airbnb. Το νομοσχέδιο θα συνταχθεί από ειδική 13μελή επιτροπή και φέρνει ανατροπές στον παλαιό νόμο 3741/1929. Στόχος είναι η απελευθέρωση και η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Ελλήνων, 97 χρόνια μετά την πρώτη εφαρμογή του νόμου. Ο νέος νόμος για τις πολυκατοικίες αναμένεται να αλλάξει τις σχέσεις μεταξύ των συνιδιοκτητών σε όλη την Ελλάδα, εντάσσοντας τη μεταρρύθμιση στην προσπάθεια της κυβέρνησης για εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου ιδιοκτησίας.
Τι προβλέπει ο νέος νόμος για τις πολυκατοικίες
Ο νόμος 3741/1929, με τον οποίο αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά η διηρημένη κατ’ ορόφους ιδιοκτησία στα ελληνικά κτίρια, θα αναμορφωθεί πλήρως μετά από σχεδόν έναν αιώνα ισχύος. Ο Γιώργος Φλωρίδης ανέφερε ότι στα 97 χρόνια εφαρμογής του καταγράφηκαν 1.116 νομοθετικές τροπολογίες και παρεμβάσεις, γεγονός που έχει επιβαρύνει σημαντικά τα ελληνικά δικαστήρια με υποθέσεις γύρω από το ιδιοκτησιακό καθεστώς πολυκατοικιών. Το νέο νομικό πλαίσιο θέλει να δώσει στους συνιδιοκτήτες ένα ευέλικτο, σαφές και σύγχρονο εργαλείο για την επίλυση διαφορών, την αξιοποίηση της περιουσίας τους και τη ρύθμιση της συγκατοίκησης οικογενειών στις πολυκατοικίες. Το υπουργείο Δικαιοσύνης θεωρεί ότι η αλλαγή αυτή ήταν πλέον αναπόφευκτη, καθώς το παλαιό καθεστώς δεν μπορούσε πια να καλύψει τις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς ακινήτων.
Μία από τις πιο καινοτόμες διατάξεις του νομοσχεδίου αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης ή ένωσης διαμερισμάτων, ακόμη κι αν αυτό απαγορεύεται από τον κανονισμό της πολυκατοικίας. Πρακτικά, ο ιδιοκτήτης ενός μεγάλου οροφοδιαμερίσματος θα μπορεί να το χωρίσει στη μέση, να διαμένει στο ένα τμήμα και να ενοικιάζει το υπόλοιπο, κάτι που σήμερα δεν επιτρέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της στέγασης στις μεγάλες ελληνικές πόλεις, αξιοποιώντας τον υπάρχοντα κτιριακό πλούτο αντί να απαιτούνται νέες οικοδομές. Πρόκειται για μία από τις πλέον ουσιαστικές αλλαγές που φέρνει η μεταρρύθμιση, καθώς αγγίζει άμεσα τη διαχείριση της περιουσίας εκατομμυρίων ιδιοκτητών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ζήτημα των κοινοχρήστων, που ταλανίζει καθημερινά χιλιάδες πολυκατοικίες σε όλη την Ελλάδα. Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει ειδική διαδικασία είσπραξης των κοινόχρηστων δαπανών, με δυνατότητα έκδοσης διαταγής πληρωμής για όσους δεν τις καταβάλλουν, μέσα από σύντομες δικαστικές διαδικασίες. Παράλληλα, καθιερώνεται η υποχρεωτική δημιουργία αποθεματικού και η υποχρεωτική ασφάλιση της πολυκατοικίας, ενώ οι διαχειριστές αποκτούν διευρυμένες αρμοδιότητες αλλά και αυξημένες ευθύνες απέναντι στους ενοίκους. Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να δώσουν λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που απασχολεί σχεδόν κάθε πολυκατοικία της χώρας.
Οι δηλώσεις Μπούγα και το πλαίσιο της μεταρρύθμισης
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας τόνισε ότι οι διατάξεις του νομοσχεδίου θα διαμορφωθούν με απόλυτο σεβασμό στις συνταγματικές αλλά και τις ευρωπαϊκές επιταγές για την προστασία της ιδιοκτησίας. Η διαβεβαίωση αυτή έρχεται καθώς η μεταρρύθμιση αγγίζει ευαίσθητα ζητήματα ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων εκατομμυρίων Ελλήνων που διαμένουν σε πολυκατοικίες. Ο εκσυγχρονισμός των κανονισμών κρίνεται αναγκαίος, καθώς το ισχύον πλαίσιο του 1929 δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς ακινήτων και της βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb, ένα φαινόμενο που πριν από έναν αιώνα δεν υπήρχε καν ως ζήτημα προς ρύθμιση.
Το νομοσχέδιο αναμένεται επίσης να ξεμπλοκάρει επισκευαστικά έργα και ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων που σήμερα καθυστερούν ή ματαιώνονται λόγω έλλειψης απαρτίας ή των απαιτούμενων πλειοψηφιών στις γενικές συνελεύσεις των ενοίκων. Η δυσκολία συγκέντρωσης πλειοψηφίας σε πολυκατοικίες με δεκάδες ιδιοκτήτες έχει αποτελέσει διαχρονικά τροχοπέδη για αναγκαίες παρεμβάσεις, από απλές επισκευές έως ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων. Με την ειδική 13μελή επιτροπή να αναλαμβάνει τη σύνταξη του τελικού κειμένου, το υπουργείο Δικαιοσύνης επιδιώκει ένα νομικό πλαίσιο που θα λειτουργεί απρόσκοπτα για τις επόμενες δεκαετίες, δίνοντας τέλος σε ένα καθεστώς που είχε ξεπεραστεί από τις ανάγκες της εποχής.
