Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ τάχθηκε δημόσια στο πλευρό του Πακιστάν, δηλώνοντας πως η χώρα έχει κάθε δικαίωμα να αμυνθεί απέναντι στην τρομοκρατία, την ώρα που η ένταση Πακιστάν Αφγανιστάν παραμένει σε έξαρση τους τελευταίους μήνες. Η ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών έγινε την Πέμπτη, λίγες ημέρες μετά από νέα αιματηρά επεισόδια στα κοινά σύνορα των δύο χωρών. Οι συγκρούσεις μεταξύ Ισλαμαμπάντ και Καμπούλ, που κάποτε ήταν σύμμαχοι, κορυφώθηκαν ήδη τον Φεβρουάριο και χαρακτηρίστηκαν από αναλυτές οι χειρότερες εδώ και χρόνια. Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τον γεωπολιτικό ρόλο που διαδραματίζει το Πακιστάν στην ευρύτερη περιοχή.
Τι έγινε στα σύνορα Πακιστάν και Αφγανιστάν
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι τουλάχιστον 28 άμαχοι σκοτώθηκαν και άλλοι 49 τραυματίστηκαν από αεροπορικούς βομβαρδισμούς του Πακιστάν σε επαρχίες του Αφγανιστάν κοντά στα σύνορα. Σύμφωνα με την Αποστολή Βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών στο Αφγανιστάν, γνωστή ως UNAMA, τα πλήγματα σημειώθηκαν το βράδυ της Κυριακής 28 Ιουνίου στις επαρχίες Πακτία, Πακτίκα και Κουνάρ. Ο βαρύς απολογισμός θυμάτων ανέδειξε για ακόμη μία φορά το ανθρωπιστικό κόστος της παρατεταμένης αντιπαράθεσης ανάμεσα στις δύο γειτονικές χώρες, η οποία διαρκεί πλέον επί μήνες χωρίς ουσιαστική εκτόνωση.
Η de facto κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ανακοίνωσε την Τρίτη ότι εξαπέλυσε αεροπορικά πλήγματα με μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα εναντίον τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους στο έδαφος του Πακιστάν. Το υπουργείο Άμυνας της Καμπούλ ανέφερε πως οι επιθέσεις στρέφονταν εναντίον κοινού κέντρου του Ισλαμικού Κράτους στην περιοχή Σαρανάν, στην επαρχία Μπαλουτσιστάν. Το Ισλαμαμπάντ απάντησε πως η αντιαεροπορική άμυνά του αναχαίτισε τέσσερα «στοιχειώδη» drones που ανήκαν, όπως ισχυρίστηκε, στο «καθεστώς των Ταλιμπάν του Αφγανιστάν», στους αιθέρες της επαρχίας Μπαλουτσιστάν, στις 30 Ιουνίου.
Το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικό οπλοστάσιο και στρατιωτικές δυνατότητες που δεν συγκρίνονται με εκείνες του Αφγανιστάν. Ωστόσο οι Ταλιμπάν, που επέστρεψαν στην εξουσία στην Καμπούλ τον Αύγουστο του 2021, θεωρούνται εξαιρετικά ικανοί στις τακτικές ανταρτοπολέμου, καθώς έχουν σκληραγωγηθεί από δεκαετίες μαχών απέναντι στον στρατό των ΗΠΑ και των συμμάχων τους. Η στρατιωτική αυτή εμπειρία εξηγεί, σύμφωνα με αναλυτές, γιατί οι συγκρούσεις παραμένουν παρατεταμένες παρά την ασυμμετρία στρατιωτικής ισχύος.
Αντιδράσεις και πλαίσιο της κρίσης
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπογράμμισε ότι «ο πακιστανικός λαός έχει υποφέρει τα πάνδεινα» εξαιτίας ενεργειών τρομοκρατών, στηρίζοντας έμπρακτα τη θέση του Ισλαμαμπάντ. Η αμερικανική τοποθέτηση έρχεται να ενισχύσει τους στενούς δεσμούς ανάμεσα στις δύο χώρες, καθώς το Πακιστάν χαρακτηρίζεται σημαντικός σύμμαχος της Ουάσιγκτον εκτός ΝΑΤΟ. Η σχέση αυτή βελτιώθηκε ακόμη περισσότερο μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, τον Ιανουάριο του 2025. Παράλληλα, το Ισλαμαμπάντ διαδραματίζει καίριο μεσολαβητικό ρόλο στην προσπάθεια τερματισμού του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου εναντίον του Ιράν, γεγονός που ενισχύει τη βαρύτητά του στα μάτια της Ουάσιγκτον.
Η Ουάσιγκτον χαρακτηρίζει τους Ταλιμπάν του Αφγανιστάν τρομοκρατική οργάνωση, ενώ το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί ανοιχτά την Καμπούλ ότι προσφέρει καταφύγιο σε εξτρεμιστές που σχεδιάζουν επιθέσεις στο πακιστανικό έδαφος. Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι η δράση ένοπλων οργανώσεων εντός του Πακιστάν αποτελεί αποκλειστικά εσωτερικό ζήτημα του Ισλαμαμπάντ. Η Καμπούλ κατηγορεί με τη σειρά της την πακιστανική κυβέρνηση ότι προσπαθεί να αποποιηθεί τις δικές της ευθύνες, ρίχνοντας το βάρος σε τρίτους. Η αμοιβαία αυτή ανταλλαγή κατηγοριών διατηρεί σε σταθερά υψηλά επίπεδα την ένταση Πακιστάν Αφγανιστάν, χωρίς προοπτική άμεσης αποκλιμάκωσης.
