Το Μάντσεστερ ολοκλήρωσε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα στέγασης για τους αστέγους, χτίζοντας 40 πλήρως εξοπλισμένα σπίτια για αστέγους κάτω από ιστορικές σιδηροδρομικές καμάρες στο κέντρο της πόλης. Το έργο ονομάζεται Embassy Village και μετέτρεψε έναν χώρο που για δεκαετίες παρέμενε εγκαταλελειμμένος σε μια ζωντανή γειτονιά, με φώτα, μικρούς κήπους και ανθρώπους που προσπαθούν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους. Η κατασκευή χρειάστηκε περίπου επτά χρόνια σχεδιασμού, αδειοδοτήσεων και υλοποίησης, ενώ το συνολικό κόστος έφτασε τα 5,8 εκατομμύρια λίρες. Πέρα από τη στέγη, το πρόγραμμα προσφέρει στους κατοίκους ολοκληρωμένη υποστήριξη για την επανένταξή τους στην κοινωνία.
Σαράντα σπίτια για αστέγους κάτω από βικτωριανές αψίδες
Το Embassy Village χτίστηκε κάτω από 22 βικτωριανές σιδηροδρομικές αψίδες, ηλικίας σχεδόν δύο αιώνων, οι οποίες παρέμεναν αναξιοποίητες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο χώρος ήταν κάποτε σκοτεινός, υγρός και γεμάτος μπάζα, κάτι που όλοι στην περιοχή προσπερνούσαν χωρίς δεύτερη σκέψη. Σήμερα όμως φιλοξενεί μια ολόκληρη γειτονιά, φτιαγμένη ειδικά για ανθρώπους που βγαίνουν από την αστεγία. Στο έργο συμμετείχαν περισσότεροι από 40 κατασκευαστικοί και τεχνικοί συνεργάτες, πολλοί από τους οποίους προσέφεραν υλικά και εργασία χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, στηρίζοντας ουσιαστικά την υλοποίηση της πρωτοβουλίας.
Το αποτέλεσμα είναι 40 αυτόνομες κατοικίες, περίπου 25 τετραγωνικών μέτρων η καθεμία. Παρά το μικρό τους μέγεθος, διαθέτουν όλα όσα χρειάζεται κάποιος για να ξεκινήσει από την αρχή: ιδιωτικό μπάνιο, πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα, υπνοδωμάτιο, καθιστικό και δική τους ανεξάρτητη είσοδο. Κάθε σπίτι είναι πλήρως επιπλωμένο, ώστε οι κάτοικοι να μπορούν να εγκατασταθούν άμεσα σε έναν χώρο που μοιάζει με πραγματικό σπίτι και όχι με προσωρινό καταφύγιο. Η λογική πίσω από τον σχεδιασμό ήταν η δημιουργία μικρών αλλά πλήρων κατοικιών, ικανών να προσφέρουν ιδιωτικότητα και ασφάλεια σε ανθρώπους που για μεγάλο διάστημα δεν είχαν δικό τους χώρο.
Κάτι παραπάνω από μια στέγη
Η φιλοσοφία πίσω από τα σπίτια για αστέγους του Embassy Village βασίζεται στην ιδέα ότι η αστεγία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με την παροχή ενός κρεβατιού. Για τον λόγο αυτό, οι κάτοικοι δεν διαμένουν σε έναν συμβατικό ξενώνα, αλλά σε ένα πραγματικό σπίτι όπου μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια και να ανακτήσουν την αυτονομία τους. Παράλληλα, λαμβάνουν εξατομικευμένη στήριξη από ειδικούς, ψυχολογική βοήθεια, εκπαίδευση, συμβουλευτική για τη διαχείριση των οικονομικών τους και καθοδήγηση για την εύρεση εργασίας. Στόχος του προγράμματος είναι, μέσα σε διάστημα έως δύο ετών, οι κάτοικοι να μπορέσουν να μετακομίσουν σε δική τους κατοικία χωρίς να χρειάζονται πλέον την υποστήριξη του προγράμματος.
Η μικρή αυτή κοινότητα διαθέτει επίσης κεντρική πλατεία, λαχανόκηπο, χώρους πρασίνου, γυμναστήριο, κοινόχρηστα πλυντήρια και αίθουσα πολλαπλών χρήσεων. Οι εγκαταστάσεις αυτές βοηθούν τους κατοίκους να αναπτύξουν καθημερινές σχέσεις μεταξύ τους και να συμμετέχουν ενεργά στη ζωή της γειτονιάς, κάτι που ενισχύει την ψυχολογική τους ανασυγκρότηση και τη σταδιακή τους επανένταξη στην κοινωνία.
Ενθαρρυντικά τα πρώτα αποτελέσματα
Τα πρώτα στοιχεία από τη λειτουργία του Embassy Village είναι ενθαρρυντικά. Οι υπεύθυνοι του προγράμματος εκτιμούν ότι περισσότερο από το 90% των ανθρώπων που ολοκληρώνουν τη διαδικασία δεν επιστρέφουν ποτέ ξανά στην αστεγία. Το ποσοστό αυτό έχει ήδη τραβήξει το ενδιαφέρον και άλλων βρετανικών πόλεων, οι οποίες εξετάζουν την εφαρμογή αντίστοιχων λύσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος στις δικές τους περιοχές. Το παράδειγμα του Μάντσεστερ δείχνει ότι τα σπίτια για αστέγους, σε συνδυασμό με οργανωμένη κοινωνική υποστήριξη, μπορούν να προσφέρουν μια πιο μόνιμη λύση απέναντι στο πρόβλημα της αστεγίας. Το εγχείρημα αποδεικνύει ότι η μετατροπή αναξιοποίητων χώρων σε σπίτια για αστέγους μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τις ζωές ανθρώπων που είχαν μείνει για μεγάλο διάστημα εκτός στέγης.
