Η διαμονή των νέων που ζουν με τους γονείς τους μετατρέπεται σε ευρύτερο κοινωνικό φαινόμενο τόσο στην Ελλάδα όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat και αμερικανικές έρευνες. Οι νέοι που ζουν με τους γονείς τους βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο συζητήσεων για το αν αυτή η επιλογή αντανακλά αδυναμία ή συνετή διαχείριση των οικονομικών τους. Τα στοιχεία για το 2024 δείχνουν ότι η Ελλάδα καταγράφει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ αντίστοιχη τάση εμφανίζεται και στις ΗΠΑ. Το φαινόμενο συνδέεται στενά με το αυξημένο κόστος ζωής, την άνοδο των ενοικίων και τα φοιτητικά δάνεια.
Η Ελλάδα στην κορυφή της Ευρώπης
Η Ελλάδα καταγράφει 67,3% των νέων ηλικίας 18 έως 34 ετών να ζουν με τουλάχιστον έναν γονέα, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το 2024. Το ποσοστό αυτό είναι κατά 18,3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος διαμορφώνεται στο 49%. Η Ελλάδα κατατάσσεται 5η υψηλότερη ανάμεσα στα κράτη μέλη της ΕΕ, πίσω μόνο από την Κροατία, τη Σλοβακία, την Πολωνία και την Ιταλία. Χαρακτηριστική είναι η διαφορά με τη Δανία και τη Φινλανδία, όπου μόλις 2 στους 10 νέους 18 έως 34 ετών ζουν με τους γονείς τους, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό αγγίζει τους 7 στους 10 νέους.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου το 49% των Αμερικανών κάτω των 30 ετών ζει με έναν γονέα, ποσοστό σχεδόν ταυτόσημο με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αν και το ηλικιακό εύρος της αμερικανικής έρευνας είναι μικρότερο. Το ποσοστό αυτό είναι αυξημένο κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2019, σύμφωνα με έρευνα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ. Ωστόσο, ορισμένοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι το πραγματικό ποσοστό είναι χαμηλότερο, καθώς η έρευνα δεν διαχωρίζει τις περιπτώσεις όπου τα παιδιά ζουν στο σπίτι των γονιών τους από εκείνες όπου οι γονείς ζουν στο σπίτι των παιδιών τους. Παρά την επιφύλαξη αυτή, η τάση καταγράφεται ξεκάθαρα σε όλες τις σχετικές μελέτες.
Το κόστος ζωής αλλάζει τα δεδομένα
Σύμφωνα με τη Washington Post, το διαρκώς υψηλότερο κόστος ζωής αναδιαμορφώνει τα ορόσημα της πρώιμης ενήλικης ζωής στις ΗΠΑ. Η διάμεση τιμή κατοικίας παραμένει πάνω από τις 400.000 δολάρια, ενώ τα ενοίκια βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα σε πόλεις σε ολόκληρη τη χώρα. Παράλληλα, πολλοί απόφοιτοι πανεπιστημίων είναι επιβαρυμένοι με φοιτητικά δάνεια δεκάδων χιλιάδων δολαρίων, γεγονός που δυσχεραίνει την οικονομική τους ανεξαρτησία. Ακόμη και όταν οι νέοι ενήλικες πληρώνουν ενοίκιο στους γονείς τους, το ποσό αυτό παραμένει συνήθως πολύ χαμηλότερο από το κόστος που θα είχαν αν ζούσαν μόνοι τους.
Η διαμονή στο πατρικό, ωστόσο, δεν συνοδεύεται πλέον από το κοινωνικό στίγμα που είχε κάποτε. Σύμφωνα με τη Washington Post, οι Αμερικανοί νέοι θεωρούν πλέον τη διαμονή με τους γονείς τους ένδειξη οικονομικής σύνεσης και, για ορισμένους, μια μακροπρόθεσμη επιλογή ζωής. Περίπου το 55% των νέων ενηλίκων που επέστρεψαν στο πατρικό τους δήλωσαν ότι το έκαναν λόγω οικονομικής ανάγκης, σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Thrivent. Η αλλαγή αυτή στη στάση των νέων φανερώνει πόσο έχει μεταβληθεί η αντίληψη γύρω από την ανεξαρτησία και την ενηλικίωση τα τελευταία χρόνια.
Πώς αλλάζει η αμερικανική κοινωνία
Τόσο πολλοί γονείς και ενήλικα παιδιά ζουν πλέον μαζί στις ΗΠΑ, ώστε το φαινόμενο αρχίζει να μεταμορφώνει πτυχές ολόκληρης της αμερικανικής κοινωνίας. Οι αλλαγές αυτές αφορούν την ηλικία στην οποία οι νεότερες γενιές δημιουργούν οικογένεια, καθώς πολλοί καθυστερούν σημαντικά ορόσημα όπως ο γάμος και η απόκτηση παιδιών. Παράλληλα, ακόμη και οι κατασκευαστικές εταιρείες έχουν αρχίσει να προσαρμόζουν τον σχεδιασμό των σπιτιών τους, ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες πολυγενεακών νοικοκυριών. Η τάση αυτή, που καταγράφεται τόσο στην Ελλάδα όσο και στις ΗΠΑ, δείχνει ότι οι νέοι που ζουν με τους γονείς δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση αλλά έναν πολύ πιο συνηθισμένο τρόπο ζωής, διαμορφωμένο κυρίως από τις οικονομικές συνθήκες της εποχής.
