Το τοξικό νέφος στη Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να απασχολεί επιστήμονες και αρχές, ημέρες μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε το βράδυ του Σαββάτου σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Ωραιόκαστρο. Οι μαύροι καπνοί κάλυψαν για ώρες τον ουρανό της πόλης, ενώ αιωρούμενα σωματίδια από το νέφος εντοπίστηκαν ακόμη και στην Αττική. Καθηγητές Πανεπιστημίου και ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ προειδοποίησαν για τους κινδύνους έκθεσης σε καρκινογόνες ουσίες και έδωσαν αναλυτικές οδηγίες προστασίας στους πολίτες.
Τι περιείχε το τοξικό νέφος στη Θεσσαλονίκη
Από τη φωτιά στο Ωραιόκαστρο καταστράφηκαν τρεις βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ενώ σύμφωνα με το Ανακριτικό Τμήμα του Πυροσβεστικού Σώματος η πυρκαγιά αποδίδεται σε εγκληματική αμέλεια. Όπως προέκυψε από την έρευνα, ένας 76χρονος οδηγός που βρισκόταν υπό την επήρεια αλκοόλ φέρεται να προκάλεσε σπινθήρες με το όχημά του, οι οποίοι οδήγησαν στην ανάφλεξη ξερής βλάστησης και στην εκδήλωση της μεγάλης φωτιάς. Ο καθηγητής Περιβαλλοντικής και Υγειονομικής Μηχανικής, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, εξήγησε στον ΣΚΑΪ ότι το νέφος αποτελούνταν από ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο μείγμα αιθάλης σε συνδυασμό με τοξικά και καρκινογόνα χημικά, όπως διοξίνες, φουράνια και πολυαρωματικούς οργανάνθρακες, προϊόντα που προκύπτουν από την καύση πλαστικών και μετάλλων. Ο ίδιος τόνισε πως πολλές από αυτές τις ουσίες είναι βιοσυσσωρεύσιμες, δηλαδή παραμένουν στον ανθρώπινο οργανισμό για περίπου 16 χρόνια, ενώ σημείωσε ότι η Καλαμαριά δέχθηκε τη μεγαλύτερη επιβάρυνση λόγω της πορείας που ακολούθησε το νέφος.
Ο καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Θωμαΐδης, μιλώντας στο ΕΡΤnews, επισήμανε ότι η καύση πλαστικών και οργανικών υλικών παράγει χιλιάδες χημικές ουσίες, αρκετές από τις οποίες χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα τοξικές ή καρκινογόνες. Στο νέφος, όπως εξήγησε, περιλαμβάνονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, πτητικές οργανικές ενώσεις και μέταλλα, με τα αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 να αποτελούν τη σημαντικότερη επιβάρυνση για την υγεία λόγω της εισπνοής τους. Ο κ. Θωμαΐδης ανέφερε ότι το νέφος δεν περιορίστηκε στη Θεσσαλονίκη, καθώς σωματίδια εντοπίστηκαν και στην Αττική, με τους ρύπους να αναμένεται να διασπαρούν σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου, της Κεντρικής και της Νότιας Ελλάδας, με τις συγκεντρώσεις να μειώνονται σταδιακά όσο απομακρύνονται από την εστία της πυρκαγιάς.
Οδηγίες προστασίας και αντιδράσεις ειδικών
Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θοδωρής Βασιλακόπουλος, μιλώντας στο ΕΡΤnews, συνέστησε τη χρήση μάσκας σε όσους βρίσκονται κοντά στην πληγείσα περιοχή, τονίζοντας ότι ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείξουν οι πολίτες με αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα. Όσοι αντιμετωπίζουν τέτοια προβλήματα, όπως εξήγησε, θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τον θεράποντα ιατρό τους για ενδεχόμενη προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής. Ο κ. Βασιλακόπουλος στάθηκε επίσης σε πολίτες που θεωρούν εαυτούς υγιείς αλλά εμφανίζουν έντονα συμπτώματα, όπως βήχα, δύσπνοια ή σφίξιμο στο στήθος, τα οποία μπορεί να υποδηλώνουν αδιάγνωστη νόσο, όπως άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, συνιστώντας εξέταση από πνευμονολόγο.
Ο καθηγητής Θωμαΐδης συνέστησε παραμονή σε κλειστούς χώρους με κλειστά παράθυρα, ενώ διευκρίνισε ότι τα κλιματιστικά πρέπει να λειτουργούν αποκλειστικά με ανακύκλωση εσωτερικού αέρα και όχι με εισαγωγή αέρα από το εξωτερικό περιβάλλον, ώστε να μην εισέρχεται μολυσμένος αέρας στις κατοικίες. Ο ίδιος εξήγησε ότι το πρώτο σύμπτωμα έκθεσης είναι ο ερεθισμός, καθώς η οσμή λειτουργεί ως προειδοποίηση πριν φτάσουμε σε επίπεδο σοβαρής έκθεσης. Παράλληλα, ο κ. Σαρηγιάννης συνέστησε στους πολίτες να κυκλοφορούν με μάσκα για να μειώσουν την έκθεση, τόσο λόγω των καρκινογόνων ουσιών όσο και λόγω της αιθάλης, η οποία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο αναπνευστικό σε ευπαθή άτομα.
Τι δείχνουν οι τελευταίες μετρήσεις
Παρότι το επεισόδιο προκάλεσε έντονη ανησυχία, ο καθηγητής Σαρηγιάννης ανέφερε ότι η κατάσταση έχει πλέον βελτιωθεί, καθώς ο άνεμος μετέφερε το νέφος πιο μακριά και δεν παρέμεινε συγκεντρωμένο τοπικά στην περιοχή. Ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ εξήγησε ότι, λόγω του πολύ μικρού βάρους των σωματιδίων, αυτά αιωρούνται και μεταφέρονται με τον άνεμο, με τη διάρκειά τους στην ατμόσφαιρα να εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες. Στην προκειμένη περίπτωση, οι άνεμοι συνέβαλαν στη διασπορά του νέφους προς το Αιγαίο, μειώνοντας τη συγκέντρωση των τοξικών σωματιδίων στον αέρα. Ο κ. Βασιλακόπουλος σημείωσε ότι οι σοβαρές επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σχετίζονται κυρίως με τη μακροχρόνια έκθεση και όχι με ένα πρόσκαιρο επεισόδιο, όπως αυτό που καταγράφηκε, οπότε δεν αναμένεται σημαντικός κίνδυνος για μακροχρόνιες συνέπειες στην υγεία των πολιτών.
