Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ ξεκίνησε στην Άγκυρα με τους ηγέτες των κρατών-μελών να συγκεντρώνονται για την καθιερωμένη οικογενειακή φωτογραφία, ενώ μπροστά τους βρίσκεται μια γεμάτη ατζέντα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η κρίση με το Ιράν και οι αμυντικές δαπάνες των συμμάχων αναμένεται να κυριαρχήσουν στις συζητήσεις. Τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων υποδέχθηκαν ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ανάμεσά τους ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Οργή Τραμπ για Γροιλανδία, Ιράν και Ισπανία
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα ενοχλημένος πριν από την έναρξη των εργασιών, δηλώνοντας σε δημοσιογράφους ότι είναι «πολύ θυμωμένος» με το ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξήγησε πως η δυσαρέσκειά του αφορά δύο ζητήματα: τη στάση της Συμμαχίας απέναντι στη Γροιλανδία και την άρνησή της να στηρίξει τις ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν, το οποίο χαρακτήρισε «βασικό κράτος που υποστηρίζει την τρομοκρατία». Ο Τραμπ αναφέρθηκε και σε ιστορικά επιχειρήματα, θυμίζοντας πως κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι ΗΠΑ είχαν αναλάβει τη Γροιλανδία και στη συνέχεια «βλακωδώς» την επέστρεψαν στη Δανία.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, αναγκάστηκε να απαντήσει δημόσια στην Άγκυρα, δηλώνοντας ότι «η Γροιλανδία δεν είναι προς πώλησιν». Παράλληλα, ο Τραμπ έστρεψε τα βέλη του και προς την Ισπανία, τη χαρακτήρισε «φρικτό σύμμαχο» και «χαμένη υπόθεση», ανακοινώνοντας πρόθεση διακοπής κάθε εμπορικής σχέσης με τη χώρα. Παρά τις αιχμηρές αυτές δηλώσεις, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ βρέθηκε στην οικογενειακή φωτογραφία μόλις δύο θέσεις μακριά από τον Τραμπ.
Το μήνυμα Ερντογάν: αμυντικές δαπάνες και άρση περιορισμών
Στην ομιλία του στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, ο Ερντογάν ζήτησε την άρση των περιορισμών στις εξαγωγές αμυντικού υλικού μεταξύ των συμμάχων, προειδοποιώντας ότι ο αποκλεισμός κρατών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης από προγράμματα όπως το SAFE θα οδηγήσει σε «τεχνητό διχασμό» και σπατάλη πόρων. Ο Τούρκος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Τουρκία θα αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες στο 3,5% του ΑΕΠ έως το 2030, έχοντας ήδη φτάσει το 1,5%, με στόχο να πετύχει το τελικό όριο του 5% πέντε χρόνια νωρίτερα από την προθεσμία του 2035 που είχε τεθεί στη Χάγη. Πρόσθεσε πως η χώρα του έχει ήδη εκπληρώσει σχεδόν το σύνολο των 361 στόχων που της είχαν ανατεθεί από τη Συμμαχία, τρία χρόνια νωρίτερα από το προβλεπόμενο.
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα «Χαλύβδινος Θόλος», για το οποίο η Τουρκία διέθεσε επιπλέον προϋπολογισμό 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ενίσχυση της αεράμυνας και της αντιπυραυλικής προστασίας. Υπενθύμισε ότι η χώρα του διαθέτει τον μεγαλύτερο χερσαίο στρατό στην Ευρώπη και συμμετέχει ενεργά σε αποστολές στο Κόσοβο, τη Μαύρη Θάλασσα και τις Βαλτικές χώρες, ενώ επιδιώκει την πιστοποίηση από το ΝΑΤΟ κέντρου αριστείας για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων συστημάτων. Σχετικά με τη Μέση Ανατολή, τάχθηκε υπέρ της λύσης δύο κρατών για τη Γάζα και δήλωσε πως «η ενότητα αντανακλάται σε μεγάλο βαθμό στην ασφάλεια». Εξέφρασε επίσης την ετοιμότητα της Τουρκίας να συμβάλει στην αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ και ευχαρίστησε τις ΗΠΑ, την Ισπανία, τη Γερμανία και την Ιταλία για τη στήριξή τους στην αντιαεροπορική άμυνα της χώρας του.
Η θέση της Ελλάδας και οι υπόλοιποι ηγέτες
Στην οικογενειακή φωτογραφία της συνόδου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης βρέθηκε στη δεύτερη σειρά, ακριβώς πίσω από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μαρκ Ρούτε. Στην πρώτη σειρά, ο Ρούτε στεκόταν ανάμεσα στον Ερντογάν και τον Τραμπ, με τον βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ δίπλα στον Αμερικανό πρόεδρο. Ο Ερντογάν είχε στο πλευρό του τον Αλβανό πρωθυπουργό Έντι Ράμα, ενώ πίσω του διακρινόταν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν με τα χαρακτηριστικά του γυαλιά. Η σύνθεση της φωτογραφίας ανέδειξε τις εντάσεις της ημέρας, καθώς αρκετοί από τους ηγέτες που δέχθηκαν δημόσια κριτική από τον Τραμπ στάθηκαν λίγα μόλις βήματα μακριά του.
