Ένας ολόκληρος χρόνος λειτουργίας συμπληρώθηκε για το Ειδικό Πιλοτικό Έργο «Άη Στράτης – Πράσινο Νησί», με τον ΔΕΔΔΗΕ να παρουσιάζει τα πρώτα επίσημα αποτελέσματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, η διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα του νησιού έφτασε έως και το 98% σε μηνιαία βάση κατά τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο και Μάιο του 2026. Το έργο Άη Στράτης Πράσινο Νησί συνδυάζει παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ με αποθήκευση ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών του νησιού από καθαρές πηγές. Η πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως πρότυπο για την ενεργειακή μετάβαση των μη διασυνδεδεμένων ελληνικών νησιών.
Τι έγινε στον Άη Στράτη
Η υψηλή διείσδυση ΑΠΕ που καταγράφηκε την τριετία των τριών αυτών μηνών του 2026 είχε άμεσο αντίκτυπο στη λειτουργία του νησιού. Ο ΔΕΔΔΗΕ επισημαίνει ότι μειώθηκαν σημαντικά τόσο οι ώρες λειτουργίας όσο και το κόστος του συμβατικού θερμικού σταθμού παραγωγής, ενώ παράλληλα περιορίστηκε ουσιαστικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του νησιού. Ο Υβριδικός Σταθμός που βρίσκεται στο επίκεντρο του έργου περιλαμβάνει ανεμογεννήτρια, φωτοβολταϊκό σταθμό και συσσωρευτές αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας. Στο σύστημα εντάσσεται επίσης σύστημα τηλεθέρμανσης με αποθήκευση θερμικής ενέργειας σε δεξαμενές νερού, δημιουργώντας έναν ολοκληρωμένο ενεργειακό μηχανισμό υψηλής αξιοποίησης των ΑΠΕ.
Το έργο Άη Στράτης Πράσινο Νησί υλοποιήθηκε από το ΚΑΠΕ για λογαριασμό του Δήμου Αγίου Ευστρατίου, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ. Οι πρώτες δοκιμές λειτουργίας του Υβριδικού Σταθμού ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 2025, ενώ η κανονική λειτουργία τέθηκε σε εφαρμογή τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Από τότε, το σύστημα καλύπτει σταδιακά όλο και μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αναγκών του νησιού, φτάνοντας στην κορύφωση του 98% τους μήνες της άνοιξης του 2026.
Ο ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ και η τεχνολογία πίσω από το έργο
Καθοριστικός χαρακτηρίζεται ο ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ, ο οποίος ως Διαχειριστής των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών σχεδίασε και υλοποίησε προηγμένες αυτοματοποιημένες διαδικασίες και καινοτόμους αλγορίθμους διαχείρισης του ηλεκτρικού συστήματος του Αγίου Ευστρατίου. Στόχος ήταν η διασφάλιση αξιόπιστης και ασφαλούς λειτουργίας σε όλες τις συνθήκες, καθώς και η ομαλή μετάβαση ανάμεσα στον θερμικό σταθμό παραγωγής και τον Υβριδικό Σταθμό. Η λειτουργία του συστήματος είναι πλήρως αυτοματοποιημένη μέσω ειδικά αναπτυγμένου Προγράμματος Κατανομής, το οποίο κάθε 20 λεπτά υπολογίζει και εφαρμόζει τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων μονάδων παραγωγής, ανάλογα με τις ενεργειακές ανάγκες και τις επικρατούσες συνθήκες.
Για να καταστεί εφικτή η υλοποίηση του έργου, ο ΔΕΔΔΗΕ προχώρησε σε εκτεταμένες αναβαθμίσεις των συστημάτων εποπτείας και ελέγχου SCADA-EMS. Παράλληλα αναπτύχθηκαν νέες διαδικασίες και αλγόριθμοι λειτουργίας, ενώ πραγματοποιήθηκαν εκτενείς δοκιμές με στόχο τη συνεχή παρακολούθηση και βελτιστοποίηση της λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος. Η τεχνογνωσία που απέκτησε ο οργανισμός μέσα από την υλοποίηση του έργου αναδεικνύεται πλέον ως βασικό κεφάλαιο για τον σχεδιασμό αντίστοιχων παρεμβάσεων σε άλλα νησιά της χώρας.
Τι ακολουθεί για τα ελληνικά νησιά
Η εμπειρία που αποκτήθηκε από το έργο Άη Στράτης Πράσινο Νησί δημιουργεί, σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη αντίστοιχων έργων υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ και Υβριδικών Σταθμών στα υπόλοιπα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά της Ελλάδας. Ο οργανισμός εκτιμά ότι η επέκταση τέτοιων συστημάτων μπορεί να επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση και να ενισχύσει τη βιώσιμη ανάπτυξη της νησιωτικής χώρας. Το παράδειγμα του Αγίου Ευστρατίου παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι, με καινοτόμες τεχνολογίες και προηγμένα συστήματα διαχείρισης, τα μικρά νησιά μπορούν να καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών τους αναγκών από καθαρές πηγές.
