Νέα κλιμάκωση σημειώνεται στη σχέση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, μετά την ανακοίνωση της αμερικανικής CENTCOM για ισχυρά πλήγματα στο ιρανικό έδαφος. Τα πλήγματα στο Ιράν αποτελούν απάντηση σε επιθέσεις εναντίον τριών εμπορικών πλοίων που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε την επαναφορά των κυρώσεων στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, θέτοντας σε δοκιμασία την εύθραυστη εκεχειρία των δύο χωρών. Η εξέλιξη προκάλεσε άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, με το αμερικανικό αργό να ξεπερνά ξανά τα 70 δολάρια το βαρέλι.
Διαβάστε επίσης: Οι ΗΠΑ ανακαλούν την άδεια πώλησης ιρανικού πετρελαίου
Ισχυρά πλήγματα σε Μπαντάρ Αμπάς, Κεσμ και Σιρίκ
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις ξεκίνησαν σειρά εκτεταμένων πληγμάτων κατά ιρανικών στόχων, με στόχο να επιβάλουν «βαρύ κόστος» στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι επιχειρήσεις αποτελούν απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις κατά των τριών εμπορικών σκαφών, στα οποία επέβαιναν άμαχοι ναυτικοί. Οι αμερικανικές επιδρομές έπληξαν το λιμάνι του Μπαντάρ Αμπάς, στο νότιο Ιράν, καθώς και ραντάρ και βάσεις εκτόξευσης πυραύλων στη νήσο Κεσμ και στην πόλη Σιρίκ. Στο Μπαντάρ Αμπάς, τα βλήματα έπληξαν την αλιευτική προβλήτα της πόλης, με αποτέλεσμα να τυλιχθούν στις φλόγες πολλά τοπικά αλιευτικά σκάφη και να υψωθεί πυκνός μαύρος καπνός πίσω από την κεντρική ψαραγορά. Στη Σιρίκ, θραύσματα «εχθρικού βλήματος» έπληξαν την εμπορική προβλήτα, τραυματίζοντας αρκετούς ανθρώπους, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Τα ιρανικά μέσα, μεταξύ αυτών το πρακτορείο Fars και το IRIB, μετέδωσαν ότι ακούστηκαν έξι εκρήξεις στο νησί Κεσμ, επτά στην πόλη Σιρίκ και περισσότερες στο μεγάλο λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς. Αναφορές έκαναν λόγο και για νέες εκρήξεις στο νησί Χαργκ. Παράλληλα με τα στρατιωτικά πλήγματα, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακάλεσε την ειδική άδεια που είχε χορηγηθεί τον Ιούνιο και επέτρεπε προσωρινά στην Τεχεράνη να παράγει, να πωλεί και να παραδίδει αργό πετρέλαιο έως τις 21 Αυγούστου. Η ανάκληση αυτή ακυρώνει ουσιαστικά μία από τις βασικές παραχωρήσεις που είχαν δοθεί στο Ιράν με αντάλλαγμα το άνοιγμα της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Απειλές ανταπόδοσης και διεθνείς αντιδράσεις
Το Υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν κατήγγειλε ότι οι ΗΠΑ παραβίασαν το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο είχαν υπογράψει οι δύο πλευρές στα μέσα Ιουνίου, και προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη θα προχωρήσει σε «αποφασιστική» ανταπόδοση. Αξιωματούχος του ιρανικού υπουργείου δήλωσε μέσω της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης IRIB ότι «το Ιράν θα λάβει αποφασιστικά μέτρα για να προστατεύσει τα συμφέροντά του και την εθνική ασφάλειά του». Από την πλευρά τους, Αμερικανοί αξιωματούχοι υπογράμμισαν ότι «οι ενέργειες του Ιράν στα Στενά ήταν εντελώς απαράδεκτες για τις Ηνωμένες Πολιτείες και θα έχουν συνέπειες», ενώ σημείωσαν ότι «το Ιράν θα αποκομίσει οφέλη μόνο εάν επιδείξει καλή συμπεριφορά».
Η κρίση προκάλεσε αντιδράσεις και σε γειτονικές χώρες του Κόλπου. Το Κατάρ κάλεσε τον επιτετραμμένο του Ιράν στην Ντόχα και υπέβαλε επίσημη διαμαρτυρία, μετά την επίθεση εναντίον πλοίου μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου στα ανοιχτά των ακτών του Ομάν, ζητώντας από την Τεχεράνη να σταματήσει κάθε ενέργεια που υπονομεύει την περιφερειακή ασφάλεια. Αντίστοιχα, το Υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας καταδίκασε την επίθεση σε σαουδαραβικό δεξαμενόπλοιο, καλώντας το Ιράν να σταματήσει πρακτικές που απειλούν τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τον ενεργειακό ανεφοδιασμό. Παρά την κλιμάκωση, Αμερικανός αξιωματούχος επισήμανε ότι οι διαπραγματευτές συνεχίζουν να εργάζονται για την επίτευξη τελικής συμφωνίας με το Ιράν, ωστόσο η κατάσταση παραμένει εύθραυστη.
Άνοδος στις τιμές πετρελαίου
Η ένταση στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ναυτιλιακής διακίνησης πετρελαίου, είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το αμερικανικό αργό κατέγραψε άνοδο σχεδόν 6%, ξεπερνώντας εκ νέου το όριο των 70 δολαρίων το βαρέλι για πρώτη φορά από τις 30 Ιουνίου. Η αρχική συμφωνία ανάμεσα στις δύο χώρες είχε επιτρέψει την αύξηση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών, συμβάλλοντας τότε στην πτώση των τιμών του πετρελαίου, με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, να τη χαρακτηρίζει ένδειξη εμπιστοσύνης στις παραγωγικές συνομιλίες ανάμεσα στις δύο πλευρές. Η νέα κλιμάκωση, ωστόσο, ανατρέπει αυτή τη δυναμική και θέτει σε αμφισβήτηση τη διάρκεια της εκεχειρίας.
