Ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα οδηγήσουν τις συνομιλίες με το Ιράν σε αποτυχία. Η δήλωση έγινε σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ιρανική κρατική τηλεόραση, λίγες ώρες αφότου η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε την επαναφορά κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο. Παράλληλα, ένταση καταγράφεται και στα Στενά του Ορμούζ, όπου το τελευταίο εικοσιτετράωρο δέχθηκαν επίθεση τρία πλοία. Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται και μια διαμάχη μεταξύ Ιράν και Κατάρ για επίθεση σε δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Διαβάστε επίσης: Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πλήγματα στο Ιράν για τον Ορμούζ
Η δήλωση Ρεζαεΐ και οι νέες κυρώσεις
Σύμφωνα με τον Ρεζαεΐ, η στάση της Ουάσιγκτον υπονομεύει κάθε προοπτική επίτευξης συμφωνίας με την Τεχεράνη. Ο Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν να δημιουργήσουν μια εναλλακτική θαλάσσια δίοδο στα Στενά του Ορμούζ, ώστε να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη κίνηση των δικών τους πλοίων στην περιοχή. Η κίνηση αυτή, όπως τόνισε ο ίδιος, εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πίεσης της αμερικανικής κυβέρνησης προς το ιρανικό καθεστώς. Ο σύμβουλος του Χαμενεΐ επέλεξε να μιλήσει δημόσια μέσω της κρατικής τηλεόρασης, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα προς το εσωτερικό αλλά και προς τη διεθνή κοινότητα ότι η ιρανική ηγεσία δεν εμπιστεύεται τις αμερικανικές προθέσεις.
Λίγες ώρες πριν από τη δήλωση του Ρεζαεΐ, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την επαναφορά των οικονομικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο. Η Ουάσιγκτον χαρακτήρισε τις ενέργειες της Ισλαμικής Δημοκρατίας στα Στενά του Ορμούζ «απολύτως απαράδεκτες», αναφερόμενη στις επιθέσεις που δέχθηκαν τρία πλοία μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο. Η περιοχή του Ορμούζ αποτελεί κομβικό σημείο διέλευσης πετρελαίου, γεγονός που καθιστά κάθε ένταση εκεί ζήτημα με ευρύτερες επιπτώσεις για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η ταυτόχρονη ανακοίνωση κυρώσεων και οι επιθέσεις σε πλοία δείχνουν πόσο συνδεδεμένα είναι πλέον τα δύο μέτωπα, το διπλωματικό και το ναυτιλιακό, στην κρίση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Η αντιπαράθεση Ιράν και Κατάρ
Παράλληλα με την ένταση γύρω από τις κυρώσεις, η Τεχεράνη βρέθηκε αντιμέτωπη με καταγγελίες από το Κατάρ, το οποίο κατηγόρησε το Ιράν για επίθεση σε δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου του εμιράτου στα Στενά του Ορμούζ. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τις κατηγορίες ως «απαράδεκτες». Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, χαρακτήρισε τις καταγγελίες του Κατάρ «αμφισβητήσιμες» και «αντίθετες με την αρχή της καλής γειτονίας», απορρίπτοντας κάθε ευθύνη της Τεχεράνης για το περιστατικό.
Η αντίδραση της Ντόχα δεν περιορίστηκε στις δηλώσεις. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το Κατάρ κάλεσε τον επιτετραμμένο της ιρανικής πρεσβείας στην πρωτεύουσά του για να εκφράσει επίσημη διαμαρτυρία σχετικά με το περιστατικό. Η κίνηση αυτή αναδεικνύει πόσο ευαίσθητο έχει γίνει το κλίμα στην περιοχή του Κόλπου, με τρεις πλευρές, την Ουάσιγκτον, την Τεχεράνη και την Ντόχα, να εμπλέκονται σε παράλληλες αντιπαραθέσεις μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο.
Η χρονική σύμπτωση των γεγονότων, δηλαδή η δήλωση Ρεζαεΐ, οι νέες κυρώσεις των ΗΠΑ, οι επιθέσεις σε πλοία και η ιρανο-καταριανή διένεξη, συνθέτει ένα σκηνικό αυξημένης έντασης στην περιοχή του Περσικού Κόλπου. Οι συνομιλίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, που βρίσκονταν ήδη σε εύθραυστο σημείο, φαίνεται να περνούν σε ακόμη πιο δύσκολη φάση, με τον Ρεζαεΐ να προδιαγράφει δημόσια την αποτυχία τους πριν καν αυτές ολοκληρωθούν. Η στάση του Ιράν απέναντι στο Κατάρ, μια χώρα με την οποία διατηρεί κατά κανόνα ήπιες σχέσεις, δείχνει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αποφύγει έναν επιπλέον διπλωματικό μέτωπο, την ίδια στιγμή που βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
