Η γιορτή σήμερα, 9 Ιουλίου, αφορά όσους φέρουν το όνομα Παγκράτιος και Παγκρατία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη του Αγίου Παγκρατίου του Ιερομάρτυρος, επισκόπου Ταυρομενίου, της σημερινής Ταορμίνα στη Σικελία. Πρόκειται για μία από τις πιο αρχαιοπρεπείς γιορτές του εορτολογίου, καθώς ο τιμώμενος Άγιος συνδέεται στενά με τη διάδοση του Χριστιανισμού στο νησί. Η ιστορία του ξεκινά στην Αντιόχεια και ολοκληρώνεται με μαρτυρικό θάνατο στο Ταυρομένιο.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα, 9 Ιουλίου
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, η γιορτή σήμερα ανήκει στους Παγκράτιο και Παγκρατία. Πρόκειται για ένα όνομα με βαθιές ρίζες στην εκκλησιαστική παράδοση, το οποίο συναντάται σε περισσότερες από μία ημερομηνίες μέσα στο έτος, ωστόσο η σημερινή ημέρα θεωρείται η βασική εορτή του. Όσοι φέρουν το συγκεκριμένο όνομα τιμούν τη μνήμη ενός εκ των πρώτων ιεραποστόλων της πρώιμης χριστιανικής περιόδου, ο οποίος έδρασε σε μια εποχή όπου η νέα θρησκεία αντιμετώπιζε έντονη αντίσταση.
Η ζωή του Αγίου Παγκρατίου
Ο Άγιος Παγκράτιος καταγόταν από την Αντιόχεια και διδάχτηκε την πίστη στον Χριστό απευθείας από τον Απόστολο Πέτρο, ο οποίος τον χειροτόνησε αργότερα επίσκοπο Ταυρομενίου. Στον δρόμο προς την επισκοπική του έδρα στη Σικελία, ο Παγκράτιος συνάντησε δύο ναυτικούς, τον Ρωμύλο και τον Λυκαονίδη, οι οποίοι κατάγονταν από τη Σικελία. Οι δύο άνδρες, αφού άκουσαν τον Άγιο να μιλά για τον Χριστό, ασπάστηκαν τη χριστιανική πίστη και τον βοήθησαν να ταξιδέψει με το πλοίο τους έως το Ταυρομένιο.
Φτάνοντας στη Σικελία, ο Παγκράτιος προχώρησε στην κατεδάφιση αγαλμάτων και ναών αφιερωμένων στον Φάλκωνα, τον Λύσσωνα και άλλες τοπικές θεότητες που η παράδοση περιγράφει ως δαίμονες. Κατάφερε παράλληλα να προσηλυτίσει τον ηγεμόνα της περιοχής, Βονιφάτιο, τον οποίο έπεισε να χτίσει εκκλησία για τις ανάγκες των πρώτων χριστιανών της περιοχής. Ο Άγιος είχε επίσης, σύμφωνα με την παράδοση, το χάρισμα της θαυματουργίας, θεραπεύοντας ασθένειες και προσελκύοντας καθημερινά πλήθη ανθρώπων που βάφτιζε ο ίδιος, εντάσσοντάς τους επίσημα στην Εκκλησία.
Το μαρτύριο του Αγίου Παγκρατίου
Το έργο του Αγίου Παγκρατίου στη Σικελία δεν στάθηκε χωρίς αντίσταση. Ο θάνατός του ήρθε με βίαιο τρόπο, όταν οπαδοί της αίρεσης του Μοντανισμού εκμεταλλεύτηκαν την απουσία του ηγεμόνα Βονιφάτιου, ο οποίος τιμούσε ιδιαίτερα και προστάτευε τον Άγιο. Στη διάρκεια αυτής της απουσίας, τον θανάτωσαν με πέτρες και μαχαίρια. Το μαρτύριό του τον καθιέρωσε ως έναν από τους σημαντικότερους ιεράρχες της πρώιμης Εκκλησίας στη Σικελία, με τη μνήμη του να τιμάται έκτοτε κάθε χρόνο στις 9 Ιουλίου.
Η περίπτωση του Αγίου Παγκρατίου αποτυπώνει το κλίμα της εποχής, όπου η διάδοση του Χριστιανισμού συχνά συνοδευόταν από συγκρούσεις με τοπικές λατρείες και θρησκευτικά ρεύματα. Η γιορτή σήμερα λειτουργεί έτσι ως υπενθύμιση της ιστορικής πορείας της Εκκλησίας στη Μεσόγειο, μέσα από το παράδειγμα ενός ιεράρχη που έδρασε στην Αντιόχεια, τη Σικελία και το Ταυρομένιο.
