Η Τουρκία έσπευσε να απαντήσει στις δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για το casus belli, με ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών να υποστηρίζει ότι η γείτονα χώρα «δεν αποτελεί απειλή για κανέναν που δεν αποτελεί απειλή για την ίδια». Η τουρκική αντίδραση έρχεται στον απόηχο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όπου ο Έλληνας πρωθυπουργός επανέφερε το ζήτημα της απειλής πολέμου κατά της Ελλάδας. Την ίδια ημέρα, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου χαρακτήρισε το casus belli «απόλυτο αναχρονισμό», ασύμβατο με τη λογική των συμμαχικών σχέσεων εντός του ΝΑΤΟ.
Διαβάστε επίσης: Ο Ρούτε απαντά στους επικριτές του για τη στάση του στο ΝΑΤΟ
Η ανακοίνωση της Άγκυρας και οι δηλώσεις Μητσοτάκη
Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που φιλοξενήθηκε στην Άγκυρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη θέση ότι η απειλή πολέμου δεν μπορεί να θεωρείται συμβατή με σχέσεις καλής γειτονίας ανάμεσα σε δύο συμμαχικές χώρες. Η αναφορά αυτή στο casus belli, δηλαδή στην τουρκική απειλή πολέμου σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, προκάλεσε άμεση αντίδραση από την Άγκυρα. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία τόνιζε πως η Τουρκία υποστηρίζει τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, καθώς και την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων μέσω «εποικοδομητικού διαλόγου» και σχέσεων καλής γειτονίας.
Στο κείμενο της ανακοίνωσης, η τουρκική πλευρά κάλεσε σε αποφυγή ρητορικής που θα μπορούσε να κλιμακώσει τις εντάσεις, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα συνέβαλε θετικά στις διμερείς σχέσεις. «Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν αποτελούν απειλή για κανέναν που δεν αποτελεί απειλή για αυτές», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση, επαναλαμβάνοντας τη γνωστή τουρκική θέση που έχει εκφραστεί και σε προηγούμενες αντίστοιχες περιστάσεις. Η διατύπωση αυτή έρχεται να απαντήσει ευθέως στην επιμονή της ελληνικής κυβέρνησης να διατηρεί το ζήτημα του casus belli ψηλά στη διεθνή ατζέντα.
Οι θέσεις του Χατζηβασιλείου και το ελληνικό πλαίσιο
Μιλώντας στο OPEN το πρωί της Πέμπτης, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου σχολίασε τη Σύνοδο Κορυφής και τις δηλώσεις του πρωθυπουργού, υπογραμμίζοντας ότι η αναφορά στο casus belli αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς το ζήτημα τέθηκε πλέον και στο πλαίσιο της ίδιας της Συμμαχίας. «Το casus belli είναι ένας απόλυτος αναχρονισμός που δεν συνάδει με συμμάχους στο ΝΑΤΟ», τόνισε, προσθέτοντας ότι η απειλή αφορά και τη συνοχή της ίδιας της Συμμαχίας, αφού δεν μπορεί ένα κράτος-μέλος να διατηρεί απειλή πολέμου σε βάρος άλλου συμμάχου. Ο υφυπουργός σημείωσε πως η ελληνική κυβέρνηση παρουσίασε τις εθνικές θέσεις εντός τουρκικού εδάφους, αποδίδοντας στον Κυριάκο Μητσοτάκη την πρωτοβουλία να θέσει το casus belli αρχικά στην ευρωπαϊκή και πλέον και στην ατζέντα του ΝΑΤΟ.
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου διευκρίνισε ότι η Ελλάδα δεν παρεμβαίνει στις σχέσεις τρίτων χωρών, τονίζει όμως σταθερά πως οι αμυντικές συμφωνίες μεταξύ συμμάχων οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις ευαισθησίες ασφαλείας όλων των εταίρων. «Δεν μπορούν να λαμβάνουν αμυντικό υλικό χώρες που ενδέχεται να το χρησιμοποιήσουν εναντίον εταίρων και συμμάχων», ανέφερε χαρακτηριστικά. Αναφερόμενος στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, υπενθύμισε ότι η διαπραγμάτευση υπό τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη είχε θετική έκβαση, καθώς εξασφαλίστηκε η αρχή της ομοφωνίας για τις συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρίτες χώρες σχετικά με την αξιοποίηση κοινοτικών πόρων για την άμυνα.
Σχετικά με τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», ο υφυπουργός εκτίμησε ότι εξελίσσεται σε νέο εθνικό αφήγημα της Τουρκίας, ωστόσο πολλές από τις θέσεις που περιλαμβάνει παραμένουν πλήρως ασύμβατες με το Διεθνές Δίκαιο. Επανέλαβε πως η μόνη πραγματική διαφορά ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία αφορά τον καθορισμό ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, ενώ η Αθήνα παραμένει, υπό προϋποθέσεις, ανοιχτή στη συζήτηση της διμερούς διαφοράς, αποκλειστικά όμως στη βάση του Διεθνούς Δικαίου. Κληθείς να σχολιάσει την αντιπαράθεσή του με τον πρώην πρωθυπουργό της Τουρκίας, Ahmet Davutoğlu, σε συνέδριο του Economist, ο κ. Χατζηβασιλείου ανέφερε ότι εκείνος ενοχλήθηκε από την αναφορά στην τουρκική κατοχή της Κύπρου και στο casus belli. «Του απάντησα ευγενικά αλλά απερίφραστα ότι η Τουρκία έχει εισβάλει παράνομα στην Κύπρο από το 1974 και ότι πρέπει να αποδεχθεί την πραγματικότητα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
