Σημαντική επιβράδυνση καταγράφεται στη διέλευση δεξαμενόπλοιων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου και πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ τις τελευταίες ημέρες. Στοιχεία ναυτιλιακών εταιρειών δείχνουν ότι 22 δεξαμενόπλοια που σχετίζονται με την Ιαπωνία εγκατέλειψαν την περιοχή από την Τρίτη 7 Ιουλίου, ενώ η συνολική ημερήσια κίνηση στο στρατηγικό πέρασμα έχει μειωθεί αισθητά. Η κατάσταση παρακολουθείται στενά από κυβερνήσεις και ναυτιλιακούς φορείς μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και τα αντίποινα πλήγματα των ΗΠΑ. Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Δεκάδες πλοία εγκαταλείπουν τα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με στοιχεία των εταιρειών Kpler και LSEG, τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου κενά φορτίου εισήλθαν στο στενό τις τελευταίες ημέρες. Πρόκειται για το GasLog Shanghai, το οποίο διαχειρίζεται η ελληνική ναυτιλιακή εταιρία GasLog, καθώς και για τα πλοία Al Samriya, Al Dafna, Al Gattara και Al Rayyan που συνδέονται με την QatarEnergy. Το GasLog Shanghai και το Al Rayyan φαίνεται πως εισήλθαν στο πέρασμα κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς βρίσκονταν εκτός της θαλάσσιας οδού στις 9 Ιουλίου. Τα υπόλοιπα τρία πλοία της QatarEnergy είχαν εντοπιστεί για τελευταία φορά ανοικτά των δυτικών ακτών της Ινδίας πριν από αρκετές εβδομάδες, με τα Al Samriya και Al Gattara να δίνουν σήμα στις 18 με 19 Ιουνίου και το Al Dafna στις 29 Ιουνίου.
Την Πέμπτη, το πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου Nissos Kea εισήλθε στο στενό, ενώ το αντίστοιχο πλοίο Lila Vadinar εξήλθε από αυτό. Η ανάλυση της Kpler δείχνει ότι η κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων έπεσε στα χαμηλότερα ημερήσια επίπεδα από τις 28 Ιουνίου: την Πέμπτη καταγράφηκαν μόλις δέκα διελεύσεις, έναντι 14 την Τετάρτη και 22 τη Δευτέρα. Τις προηγούμενες δύο εβδομάδες η ημερήσια κίνηση είχε φτάσει στο υψηλότερο σημείο από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, με μέσο όρο 40 πλοία την ημέρα, αριθμός ωστόσο πολύ μικρότερος από τα 125 έως 140 πλοία που διέρχονταν καθημερινά πριν από τη σύγκρουση.
Ο Ιάπωνας υπουργός Μεταφορών Γιασούσι Κανέκο δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι 22 πλοία συνδεδεμένα με την Ιαπωνία, μεταξύ των οποίων έξι μεγάλα δεξαμενόπλοια πετρελαίου, διέπλευσαν τα Στενά προς την έξοδο μεταξύ 7 και 9 Ιουλίου. Ο αριθμός των ιαπωνικών πλοίων στον Περσικό Κόλπο μειώθηκε από 45 σκάφη με περίπου 1.100 μέλη πληρώματος στην έναρξη της σύγκρουσης, σε μόλις τέσσερα πλοία με περίπου 100 μέλη πληρώματος, σύμφωνα με την Ένωση Πλοιοκτητών της Ιαπωνίας.
Αντιδράσεις και ενεργειακό πλαίσιο
Ο αναλυτής της Vortexa, Ξαβιέρ Τανγκ, εξήγησε ότι η διαφορά σε σχέση με την αρχή της σύγκρουσης είναι πως το Ιράν πλέον στοχεύει πλοία που χρησιμοποιούν τη διαδρομή του Ομάν αντί να επιτίθεται αδιακρίτως σε όλα τα σκάφη. Αυτό, όπως σημείωσε, ωθεί όλο και περισσότερα πλοία να στρέφονται προς την ιρανική διαδρομή ή να διέρχονται με κλειστούς τους πομποδέκτες εντοπισμού. Πηγές της ναυτιλιακής βιομηχανίας ανέφεραν ότι αυξάνεται ο αριθμός των πλοίων που σβήνουν τα δημόσια συστήματα εντοπισμού τους, καθιστώντας δυσκολότερη την πλήρη καταγραφή της κίνησης στο στενό.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανέφερε ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου αυξήθηκε κατά 4,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Ιούνιο, καθώς η ναυτιλία μέσω του στενού συνεχίστηκε, ωστόσο παρέμεινε 9,4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Ο Οργανισμός προειδοποίησε για περιορισμένα αποθέματα ντίζελ και βενζίνης, σημειώνοντας ότι τα διυλιστήρια αντέδρασαν πιο αργά στο άνοιγμα του στενού σε σχέση με τις τιμές του αργού πετρελαίου. Πριν από τον πόλεμο, τα Στενά του Ορμούζ διαχειρίζονταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, όμως έκτοτε η Τεχεράνη έχει σε μεγάλο βαθμό αναλάβει τον έλεγχο της πλωτής οδού.
Ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγέρ Ζολγκάντρ, προειδοποίησε σε δήλωσή του που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση ότι η Τεχεράνη θα απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση δεχθεί σε υποδομές της. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι το «εγκληματικό σιωνιστικό καθεστώς δεν θα γλιτώσει» εάν επιτεθεί σε ιρανικές εγκαταστάσεις. Η Ουάσινγκτον είχε κατηγορήσει τις ιρανικές δυνάμεις ότι επιτέθηκαν σε τρία δεξαμενόπλοια στην περιοχή και είχε πλήξει σε αντίποινα στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη νότια ακτή και τις ανατολικές επαρχίες του Ιράν, ενώ το Ιράν απάντησε πλήττοντας αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε κράτη του Κόλπου την Πέμπτη. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει «τέλος» την προσωρινή εκεχειρία μετά τις επιθέσεις στα πλοία του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας, ωστόσο Αμερικανός αξιωματούχος διαβεβαίωσε αργότερα ότι η Ουάσινγκτον παραμένει δεσμευμένη σε λύση με το Ιράν.
Τι ακολουθεί
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, το Κατάρ βρίσκεται σε συνομιλίες τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με την Τεχεράνη με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι τεχνικές συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονται, παρά τη ρητορική έντασης. Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα παραμένει σε αυξημένη επιφυλακή, καθώς οποιαδήποτε περαιτέρω διαταραχή στο πέρασμα αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τόσο το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας όσο και τις τιμές πετρελαίου, οι οποίες υποχώρησαν την Παρασκευή αλλά παρέμειναν σε τροχιά για εβδομαδιαία κέρδη 4-5% μετά την κλιμάκωση της εβδομάδας.
