Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εξέφρασε την αισιοδοξία της Άγκυρας για επίλυση των ζητημάτων που συνδέονται με τις αμερικανικές κυρώσεις CAATSA και το πρόγραμμα των μαχητικών F-35. Μιλώντας στο κρατικό κανάλι TRT Haber, ο Φιντάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία εργάζεται διπλωματικά για την άρση των περιορισμών που επηρεάζουν την αμυντική της βιομηχανία. Ο Τούρκος υπουργός απέφυγε ωστόσο οποιαδήποτε αναφορά στο μέλλον των ρωσικών συστημάτων S-400, παρά τα δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου που προανήγγειλαν σχετικές εξελίξεις.
Τι είπε ο Φιντάν για τις κυρώσεις CAATSA και τα F-35
Ο Χακάν Φιντάν τόνισε ότι η προσδοκία της Τουρκίας από την αρχή ήταν να μην υπάρχουν κυρώσεις μεταξύ συμμάχων. «Αυτά δεν πρέπει να είναι πολιτικές ή διοικητικές αποφάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι οι εταιρείες και οι θεσμοί μπορούν τεχνικά να συμφωνούν ή να διαφωνούν στις συναλλαγές τους, όμως η εκλεγμένη πολιτική ηγεσία και το Κογκρέσο δεν πρέπει να λειτουργούν ως εμπόδιο στις σχέσεις μεταξύ συμμάχων. Ο Τούρκος υπουργός υπενθύμισε ότι η Άγκυρα έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια έντονες διπλωματικές προσπάθειες τόσο σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όσο και στις ΗΠΑ, με στόχο την άρση των περιορισμών στον αμυντικό τομέα.
Σύμφωνα με τον Φιντάν, τα περισσότερα ζητήματα έχουν πλέον αντιμετωπιστεί σε διοικητικό επίπεδο. Παραμένουν όμως δύο βασικά θέματα που απαιτούν πολιτικές και νομοθετικές λύσεις: οι κυρώσεις CAATSA και η υπόθεση των F-35. «Στην Αμερική, στα θέματα που μπορούν να ληφθούν με διοικητικές αποφάσεις, ευτυχώς το πρόβλημα έχει πλέον ξεπεραστεί. Όμως υπάρχουν ένα ή δύο ζητήματα που συνδέονται με νόμους», ανέφερε ο Τούρκος υπουργός, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση τόσο από την Άγκυρα όσο και από την Ουάσιγκτον.
Ο ρόλος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στο ΝΑΤΟ
Ο Φιντάν αναφέρθηκε εκτενώς και στην τουρκική αμυντική βιομηχανία, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη εγχώριων τεχνολογιών μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για τους συμμάχους της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ. Όπως εξήγησε, η Τουρκία δεν επικεντρώνεται σε μικρά και μεσαία αμυντικά μέσα, αλλά σε τεχνολογίες υψηλής στρατηγικής σημασίας, όπως συστήματα αεράμυνας, πυραυλικά συστήματα, μαχητικά αεροσκάφη νέας γενιάς, προηγμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και κυβερνοεργαλεία. Ο Τούρκος υπουργός υποστήριξε ότι η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων μέσα σε συλλογικό πλαίσιο μειώνει το οικονομικό βάρος για κάθε σύμμαχο ξεχωριστά και ενισχύει συνολικά την αμυντική αντοχή του ΝΑΤΟ.
Ερωτηματικά για τους S-400 και οι επαφές με τη Μόσχα
Η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στους ρωσικούς S-400 προκάλεσε ερωτήματα, καθώς η εφημερίδα Hürriyet είχε μεταδώσει ότι η Τουρκία ενδέχεται να ανακοινώσει τη μεταπώλησή τους σε χώρα του Κόλπου. Στα σχετικά σενάρια έχουν αναφερθεί το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από την Άγκυρα. Η πιθανή απομάκρυνση των S-400 θεωρείται κρίσιμο βήμα για την άρση των κυρώσεων CAATSA και για την επανέναρξη των συνομιλιών σχετικά με τα F-35, ωστόσο ο Φιντάν δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε ότι έχει επιτευχθεί οποιαδήποτε συμφωνία.
Παράλληλα, το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με την τουρκική πλευρά για το ζήτημα. Ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ χαρακτήρισε την υπόθεση «εξαιρετικά ευαίσθητη», σημειώνοντας ότι οι επαφές μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας θα συνεχιστούν. Η έγκριση της Μόσχας θεωρείται αναγκαία για οποιαδήποτε μεταπώληση, καθώς η Τουρκία δεν διαθέτει απεριόριστο δικαίωμα διάθεσης των συστημάτων. Παράλληλα, οι σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ έχουν καταρρεύσει μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον πόλεμο στη Γάζα, κάτι που θεωρείται πλέον απειλή από Ισραηλινούς αξιωματούχους και προκαλεί ανησυχία για την ενδεχόμενη πώληση των F-35 στην Τουρκία.
