Οι Ηνωμένες Πολιτείες έθεσαν τελεσίγραφο στο Ιράν, απαιτώντας δημόσια δέσμευση ότι η Τεχεράνη θα σταματήσει τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ. Σύμφωνα με υψηλόβαθμους Αμερικανούς αξιωματούχους, το αίτημα αφορά τόσο τον τερματισμό των επιθέσεων όσο και τη διαβεβαίωση ότι όλες οι ναυτιλιακές διαδρομές θα παραμείνουν ανοιχτές χωρίς τέλη διέλευσης. Παράλληλα, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την Παρασκευή νέες κυρώσεις κατά ιρανικών προσώπων και οντοτήτων, ενώ στο Κογκρέσο προωθείται ξεχωριστό νομοσχέδιο για κυρώσεις στον ρωσικό ενεργειακό τομέα.
Το τελεσίγραφο για το Στενό του Ορμούζ
Σύμφωνα με όσα δήλωσαν οι αξιωματούχοι σε τηλεδιάσκεψη με μικρή ομάδα δημοσιογράφων, οι ΗΠΑ ζητούν από την Τεχεράνη να εκδώσει επίσημη δήλωση αναγνωρίζοντας ότι όλα τα κανάλια του Στενού του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και ότι δεν θα σημειωθούν νέες επιθέσεις κατά πλοίων. «Αυτό που απαιτούμε είναι οι Ιρανοί να εκδώσουν δημόσια δήλωση με την οποία να αναγνωρίζουν ότι όλα τα κανάλια του Στενού του Ορμούζ είναι ανοιχτά και ότι δεν πυροβολούν πλέον πλοία. Είτε θα μας δώσουν αυτή τη δήλωση είτε δεν θα έχουν θετικό αποτέλεσμα», ανέφερε χαρακτηριστικά αξιωματούχος των ΗΠΑ. Το αίτημα έρχεται μετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν τρία εμπορικά δεξαμενόπλοια του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας μέσα στην εβδομάδα, γεγονός που οδήγησε τις ΗΠΑ σε πλήγματα εναντίον ιρανικών εγκαταστάσεων, με το Ιράν να απαντά με επιθέσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στα κράτη του Κόλπου.
Η Τεχεράνη ενημέρωσε την Ουάσινγκτον ότι οι πρόσφατες επιθέσεις οφείλονταν σε τεχνικό λάθος του συστήματός της, ωστόσο άλλες πηγές αναφέρουν διαφορετική εκδοχή. Το CBS και το Axios υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις αποδίδονται σε σκληροπυρηνικούς κύκλους εντός του Ιράν, οι οποίοι επιχειρούν να υπονομεύσουν τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι στο εσωτερικό του Ιράν εξελίσσεται σε πραγματικό χρόνο μια διαμάχη εξουσίας ανάμεσα σε σκληροπυρηνικούς και ρεαλιστές, η οποία εντάθηκε μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και τη διαδοχή στην ηγεσία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε μέσω ανάρτησής του ότι θεωρεί την προσωρινή εκεχειρία «οριστικά λήξασα», διευκρινίζοντας όμως ότι οι συνομιλίες για μόνιμη διευθέτηση της κρίσης θα συνεχιστούν, έχοντας δώσει στους διαπραγματευτές περιορισμένο χρονικό περιθώριο.
Νέες κυρώσεις και αντίδραση του Ιράν
Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε την Παρασκευή νέες κυρώσεις εναντίον του Αλί Ανσάρι, Ιρανού τραπεζίτη και επιχειρηματία με έδρα το Ντουμπάι, ο οποίος είχε ήδη κυρωθεί από τη Βρετανία για τη χρηματοδοτική στήριξη της Ιρανικής Επαναστατικής Φρουράς. Το Υπουργείο τον χαρακτηρίζει «βασικό χρηματοδότη» του νέου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, κατηγορώντας τον ότι διοχέτευσε δημόσια κεφάλαια σε ακίνητα και εμπορικές συμμετοχές στο εξωτερικό για προσωπικό πλουτισμό και πλουτισμό κυβερνητικών ελίτ. Στο στόχαστρο βρέθηκαν επίσης σημαντικά ιρανικά ανταλλακτήρια συναλλάγματος, τα οποία διακινούσαν δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για λογαριασμό κυρωμένων ιρανικών τραπεζών μέσω δικτύου εικονικών εταιρειών. Οι κυρώσεις ανακοινώθηκαν σε μια σχετικά ήρεμη ημέρα, ύστερα από εβδομάδα έντονης αναζωπύρωσης των συγκρούσεων.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη αρνείται να παραχωρήσει τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, μέσω του οποίου διερχόταν πριν τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, δήλωσε ότι κάθε δραστηριότητα στο στενό, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης ή επαναλειτουργίας της ναυσιπλοΐας, αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Τεχεράνης, προειδοποιώντας ότι τυχόν παρέμβαση τρίτων θα παραβίαζε την προσωρινή συμφωνία και θα ενίσχυε την περιφερειακή ένταση. Η αβεβαιότητα γύρω από τη σύγκρουση είχε προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να έχουν πλέον αποκλιμακωθεί αισθητά από τα υψηλά των 120 δολαρίων το βαρέλι.
Παράλληλη κίνηση για κυρώσεις κατά της Ρωσίας
Την ίδια ώρα, τέσσερις γερουσιαστές των ΗΠΑ, δύο Ρεπουμπλικάνοι και δύο Δημοκρατικοί, ανακοίνωσαν ότι εξασφάλισαν το «πράσινο φως» από τον Λευκό Οίκο για την κατάθεση νομοσχεδίου με νέες κυρώσεις κατά του ρωσικού ενεργειακού τομέα. Οι γερουσιαστές Λίντσεϊ Γκρέιαμ, Ρότζερ Γουίκερ, Ρίτσαρντ Μπλούμενθαλ και Τζιν Σαχίν ανέφεραν σε κοινή ανακοίνωση ότι κατέληξαν σε συμφωνία με την κυβέρνηση Τραμπ για την προώθηση της επικαιροποιημένης νομοθεσίας, τονίζοντας την ανάγκη να επιβαρυνθούν όσοι αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Με το «πράσινο φως» της εκτελεστικής εξουσίας, οι νέες κυρώσεις θα μπορούσαν να υιοθετηθούν τις επόμενες εβδομάδες από τη Γερουσία με ευρεία πλειοψηφία, αν και τα συγκεκριμένα μέτρα δεν έχουν ακόμη γνωστοποιηθεί. Η κίνηση έρχεται μήνες μετά την αναστολή ορισμένων κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο, η οποία είχε αποφασιστεί για να αποτραπεί κατακόρυφη άνοδος στις τιμές αργού λόγω της κρίσης με το Ιράν.
