Οι ελληνικές ενεργειακές επιχειρήσεις χτίζουν σταδιακά προφίλ βασικού προμηθευτή πετρελαιοειδών, ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας, τη γεωπολιτική συγκυρία και τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της εγχώριας παραγωγής, παραγωγοί, έμποροι και διαχειριστές δικτύων στρέφονται πλέον συστηματικά στις ενεργειακές εξαγωγές προς την ευρύτερη περιοχή. Η στρατηγική αυτή στηρίζεται και σε πολιτικό επίπεδο μέσα από τη χάραξη ενεργειακής διπλωματίας. Τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί από επιχειρήσεις και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δείχνουν ραγδαία ανάπτυξη σε όλους τους τομείς.
Διυλιστήρια και εξαγωγές καυσίμων σε ρεκόρ
Ο κλάδος των διυλιστηρίων παραμένει παραδοσιακά εξαγωγικός και οι επιδόσεις παρέμειναν ισχυρές και το 2025. Η Helleniq Energy, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη γενική συνέλευση των μετόχων, εξήγαγε την τελευταία τριετία κατά μέσο όρο 8 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Ειδικά στη Νοτιοανατολική Ευρώπη οι εξαγωγές ξεπερνούν τα 2 εκατομμύρια τόνους ετησίως, με τη γεωγραφική κατανομή να περιλαμβάνει το Μαυροβούνιο με 288 εκατ., τη Σερβία με 123 εκατ., τη Βουλγαρία με 245 εκατ., την Κύπρο με 449 εκατ. και τη Βόρεια Μακεδονία με 953 εκατ. Καθοριστική εξέλιξη αποτέλεσε η επανέναρξη λειτουργίας του αγωγού Θεσσαλονίκης – Σκοπίων VARDAX, ο οποίος χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ντίζελ κίνησης τόσο προς την τοπική όσο και προς την ευρύτερη αγορά της περιοχής.
Παράλληλα, η Motor Oil εξήγαγε το 2025 συνολικά 8,8 εκατομμύρια μετρικούς τόνους καυσίμων, ενώ οι πωλήσεις στην εσωτερική αγορά πλησίασαν τα 4 εκατομμύρια μετρικούς τόνους. Σύμφωνα με την ετήσια οικονομική έκθεση της εταιρείας, ο έντονα εξαγωγικός χαρακτήρας της επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι οι πωλήσεις εξωτερικού, συμπεριλαμβανομένης και της ναυτιλίας, ανήλθαν το 2025 στο 74,17% του συνολικού όγκου πωλήσεων, έναντι 80,58% το 2024. Ο όμιλος εξάγει πλέον σε περισσότερες από 65 χώρες και διατηρεί παρουσία στη λιανική αγορά σε Κύπρο, Σερβία, Βόρεια Μακεδονία, Μαυροβούνιο, Αλβανία και Κροατία.
Από εισαγωγέας σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας
Στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας καταγράφεται ίσως η πιο εντυπωσιακή μεταστροφή, με το ελληνικό σύστημα να μετατρέπεται από εισαγωγικό σε εξαγωγικό, με επιδόσεις που συγκαταλέγονται στις κορυφαίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακόμη και σε απόλυτες τιμές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει παρουσιάσει ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, το 2019 η Ελλάδα εισήγαγε περίπου 10 TWh, δηλαδή το 18% των αναγκών της. Το 2024 η χώρα έγινε οριακά καθαρός εξαγωγέας, το 2025 οι εξαγωγές έφθασαν τις 3 TWh και το 2026 η Ελλάδα κατατάσσεται σε απόλυτους αριθμούς ως ο 5ος μεγαλύτερος καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Η μεταστροφή αυτή αποτυπώνεται και σε χρηματικούς όρους. Την περίοδο 2014-2019 η Ελλάδα ξόδευε περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για την εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το 2025 το έλλειμμα μετατράπηκε σε εμπορικό πλεόνασμα ύψους 262 εκατομμύρια ευρώ, ενώ στο πρώτο τετράμηνο του 2026 το πλεόνασμα έφθασε ήδη τα 341 εκατομμύρια ευρώ, ξεπερνώντας δηλαδή την επίδοση ολόκληρης της προηγούμενης χρονιάς. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει πόσο γρήγορα άλλαξε ο ρόλος της χώρας στον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.
Ράλι εξαγωγών και στο φυσικό αέριο
Αντίστοιχη δυναμική καταγράφεται και στο φυσικό αέριο. Οι εξαγωγές μέσω του ελληνικού συστήματος το 2025 τριπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2024, φθάνοντας τις 8,6 τεραβατώρες. Είχε προηγηθεί το ρεκόρ του 2023 με 16,7 τεραβατώρες, το οποίο ακολούθησε σημαντική κάμψη το 2024 στις μόλις 2,9 τεραβατώρες. Η πορεία αυτή δείχνει ότι οι ενεργειακές εξαγωγές της Ελλάδας σε πετρελαιοειδή, ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο εδραιώνονται σταδιακά, με τη χώρα να αναδεικνύεται σε βασικό ενεργειακό κόμβο για τις γειτονικές αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
