Ο πόλεμος στο Ιράν φαίνεται να οδήγησε σε εντελώς αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδίωκαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Έπειτα από περίπου επτά μήνες σύγκρουσης, οι Φρουροί της Επανάστασης φαίνεται να έχουν εδραιώσει την κυριαρχία τους στην πολιτική σκηνή της Τεχεράνης, σύμφωνα με ανάλυση του περιοδικού Economist. Παράλληλα, στο διπλωματικό μέτωπο, το Ιράν επιβεβαίωσε την υποστήριξή του στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου, μέσω συνάντησης του υπουργού Εξωτερικών με εκπρόσωπο της Χεζμπολάχ.
Οι Φρουροί της Επανάστασης κυριαρχούν στην Τεχεράνη
Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δήλωναν επανειλημμένα ότι στόχος τους ήταν η αλλαγή του θεοκρατικού καθεστώτος και η δυνατότητα των Ιρανών να επιλέξουν οι ίδιοι την ηγεσία τους. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Economist, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν προς αυτή την κατεύθυνση. Αντίθετα, οι Φρουροί της Επανάστασης φαίνεται να έχουν κυριαρχήσει στο παιχνίδι εξουσίας, κάτι που δεν αποτελεί καλό νέο ούτε για τους ίδιους τους Ιρανούς ούτε για την προοπτική μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Κεντρικό ερώτημα παραμένει η τύχη του ανώτατου ηγέτη, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος απουσιάζει από τον δημόσιο βίο. Κανείς δεν γνωρίζει επίσημα πού βρίσκεται, ποια είναι η κατάσταση της υγείας του, ούτε αν είναι πράγματι αυτός που λαμβάνει τις αποφάσεις, παρότι αξιωματούχοι του καθεστώτος διαβεβαιώνουν ότι ενημερώνεται για όλα και δίνει εντολές. Ενδεικτικό της αλλαγής κλίματος είναι το γεγονός ότι στην Τεχεράνη εμφανίστηκαν πρόσφατα νέες διαφημιστικές πινακίδες με τους επτά άνδρες που ανέλαβαν την εξουσία στη χώρα μετά τον θάνατο του πρώην ανώτατου ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στις 28 Φεβρουαρίου. Στις πινακίδες αυτές δεν εμφανίζεται πουθενά ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ενώ απουσιάζουν και τα παραδοσιακά θρησκευτικά σύμβολα, όπως οι μαύρες και κόκκινες σημαίες των Ιμάμηδων Αλί και Χουσεΐν. Μόλις ένας από τους επτά άνδρες φοράει τουρμπάνι.
Ανάμεσα στους επτά, ξεχωρίζει ο Μοχσέν Ρεζαΐ, ο οποίος εμφανίζεται στο μπροστινό μέρος της πινακίδας ντυμένος με κοστούμι. Ο Ρεζαΐ είναι ο νέος σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Ιράν, πρώην υποψήφιος για την προεδρία της χώρας και ο μακροβιότερος αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης, τους οποίους ηγήθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ την περίοδο 1980-1988.
Στρατιωτική δικτατορία με πρόσχημα τη θεοκρατία
Για τον Economist, η απουσία θρησκευτικών συμβόλων και η προβολή στρατιωτικών στελεχών αποτελούν σαφή ένδειξη ότι μια νέα γενιά ηγετών από το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης εδραιώνει την εξουσία της στο Ιράν. Καθώς η νέα αυτή ηγεσία επικεντρώνεται στην ασφάλεια και την καταστολή, μετατρέπει σταδιακά τα θεοκρατικά θεμέλια του καθεστώτος σε στρατιωτική δικτατορία. Το μήνυμα προς τους αντιπάλους της Τεχεράνης, και κυρίως προς τις ΗΠΑ, είναι σαφές: οι Φρουροί της Επανάστασης ενδέχεται να μην έχουν εγκαταλείψει εντελώς μια ρεαλιστική προσέγγιση στη σύγκρουση με την Ουάσιγκτον, ωστόσο, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα στρατιωτικά καθεστώτα, αντλούν νομιμοποίηση από τη συνεχή απειλή του πολέμου. Η εκτίμηση αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα πρέπει να περιμένουν ότι η νέα, στρατιωτικοποιημένη ηγεσία του Ιράν δεν θα συμβιβαστεί, ούτε θα υποχωρήσει, ευκολότερα από την προηγούμενη.
Παράλληλα με τις εσωτερικές εξελίξεις, το Ιράν συνέχισε να δραστηριοποιείται και στο περιφερειακό διπλωματικό σκηνικό. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπάς Αραγτσί, επιβεβαίωσε την υποστήριξη της Τεχεράνης στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου, κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Χασάν Φαντλάλα, εκπρόσωπο της Χεζμπολάχ στο λιβανέζικο κοινοβούλιο. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην Τεχεράνη, όπου ο Αραγτσί, μέσω ανάρτησής του στο Telegram, εξήρε την «αντίσταση και την αξιοπρεπή ανθεκτικότητα» του λιβανέζικου λαού απέναντι σε αυτό που χαρακτήρισε «βάρβαρες επιθέσεις» των ισραηλινών δυνάμεων.
Έκκληση για κοινή στάση των ισλαμικών χωρών
Από την πλευρά του, ο Χασάν Φαντλάλα υπογράμμισε την ανάγκη οι ισλαμικές χώρες να υιοθετήσουν κοινή και σταθερή στάση απέναντι στις ισραηλινές ενέργειες στην ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της Χεζμπολάχ, απαιτείται συντονισμένη αντιμετώπιση όσων χαρακτήρισε ισραηλινές «φιλοδοξίες και εγκλήματα», τόσο στον Λίβανο όσο και στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχεράνη επιχειρεί να διατηρήσει τον ρόλο της ως βασικού συμμάχου ένοπλων ομάδων στην περιοχή, ακόμη και υπό συνθήκες εσωτερικής αναδιάταξης εξουσίας μετά τον πόλεμο με το Ισραήλ.
Οι δύο αυτές εξελίξεις, η εσωτερική εδραίωση των Φρουρών της Επανάστασης και η εξωτερική στήριξη προς τον Λίβανο και τη Χεζμπολάχ, δείχνουν πως το Ιράν, παρά τις απώλειες και τις πιέσεις του πολέμου, εξακολουθεί να επιδιώκει ενεργό ρόλο στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής. Το γεγονός ότι η νέα ηγεσία στην Τεχεράνη έχει έντονο στρατιωτικό χαρακτήρα αυξάνει τις ανησυχίες για το πόσο εφικτή είναι μια σταθερή ειρηνευτική λύση στην περιοχή τα επόμενα χρόνια.
