Η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ) του υπουργείου Ανάπτυξης εξέδωσε πρόσκληση για τον συμψηφισμό του clawback φαρμάκων με τις δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α) και τα επενδυτικά πλάνα των φαρμακευτικών εταιρειών, για την περίοδο 2026-2027. Η δράση διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 150 εκατομμύρια ευρώ, με φορέα χρηματοδότησης το υπουργείο Υγείας. Στόχος είναι ο περιορισμός του μηχανισμού αυτόματης επιστροφής της φαρμακευτικής δαπάνης, μέσω της αντιστάθμισης μέρους των επενδύσεων που πραγματοποιούν οι εταιρείες σε νέα έργα στην Ελλάδα. Η πρόσκληση απευθύνεται σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο και επιθυμούν να συνδέσουν την επιστροφή δαπανών με πραγματικές επενδύσεις.
Τι προβλέπει η πρόσκληση για το clawback φαρμάκων
Η πρόσκληση απευθύνεται στις υπόχρεες φαρμακευτικές εταιρείες, καθώς και σε επιχειρήσεις συγκεκριμένων Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ), οι οποίες επιθυμούν να αντισταθμίσουν μέρος του clawback φαρμάκων μέσω επενδύσεων σε έρευνα και ανάπτυξη. Το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα σε κάθε δικαιούχο να υποβάλει έως τρία αιτήματα για έργα Ε&Α και έως τρία επιπλέον αιτήματα για επενδυτικά σχέδια, δηλαδή συνολικά έως έξι αιτήματα ανά εταιρεία. Με τον τρόπο αυτό, η ΓΓΕΚ επιδιώκει να συνδέσει την επιστροφή δαπανών με επενδύσεις που θα ενισχύσουν την ερευνητική δραστηριότητα και τον επενδυτικό σχεδιασμό των φαρμακοβιομηχανιών στην Ελλάδα. Κάθε αίτημα εξετάζεται ξεχωριστά, ανάλογα με το αν αφορά έργο έρευνας και ανάπτυξης ή επενδυτικό σχέδιο.
Η υποβολή των αιτήσεων πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ). Η προθεσμία υποβολής λήγει την 1η Οκτωβρίου 2026, στις 15:00, γεγονός που δίνει στις ενδιαφερόμενες εταιρείες αρκετούς μήνες περιθώριο για την προετοιμασία των φακέλων τους. Ο συνολικός προϋπολογισμός των 150 εκατομμυρίων ευρώ, με φορέα χρηματοδότησης το υπουργείο Υγείας, δείχνει το μέγεθος της κρατικής παρέμβασης στο ζήτημα του clawback φαρμάκων. Η διαδικασία μέσω του ΠΣΚΕ αποσκοπεί στην ταχύτερη και πιο διαφανή αξιολόγηση των αιτημάτων που θα κατατεθούν.
Το πλαίσιο του μηχανισμού και η διαδικασία
Το clawback φαρμάκων αποτελεί μηχανισμό αυτόματης επιστροφής μέρους της φαρμακευτικής δαπάνης από τις εταιρείες προς το κράτος, όταν η συνολική δαπάνη ξεπερνά τα προκαθορισμένα όρια. Με τη νέα πρόσκληση της ΓΓΕΚ, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο αποκτούν τη δυνατότητα να μετατρέψουν μέρος αυτής της υποχρέωσης σε επενδύσεις, ενισχύοντας παράλληλα την έρευνα και την ανάπτυξη στην Ελλάδα. Η κίνηση εντάσσεται στην προσπάθεια του υπουργείου Ανάπτυξης να συνδέσει τη φαρμακευτική πολιτική με την προσέλκυση επενδύσεων στη χώρα. Ο συνδυασμός του υπουργείου Υγείας ως φορέα χρηματοδότησης και της ΓΓΕΚ ως φορέα υλοποίησης αναδεικνύει τον συντονισμένο χαρακτήρα της δράσης.
Οι ενδιαφερόμενες εταιρείες μπορούν να αναζητήσουν τους αναλυτικούς όρους της πρόσκλησης, καθώς και τη σχετική απόφαση, μέσω της ιστοσελίδας της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας. Εκεί αναρτώνται όλες οι πληροφορίες που αφορούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής, τα δικαιολογητικά και τη διαδικασία αξιολόγησης των αιτημάτων. Η πρόβλεψη για τρία αιτήματα ανά κατηγορία επιτρέπει σε κάθε εταιρεία να σχεδιάσει παράλληλα περισσότερα από ένα έργα, ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητές της.
Τι ακολουθεί
Με δεδομένη την προθεσμία της 1ης Οκτωβρίου 2026, οι φαρμακευτικές εταιρείες και οι επιχειρήσεις με τους αντίστοιχους ΚΑΔ αναμένεται να προχωρήσουν στην προετοιμασία των επενδυτικών τους σχεδίων και των αιτημάτων για έργα Ε&Α. Η ΓΓΕΚ θα αξιολογήσει τα αιτήματα που θα υποβληθούν μέσω του ΠΣΚΕ, ώστε να προχωρήσει η κατανομή του προϋπολογισμού των 150 εκατομμυρίων ευρώ στις εταιρείες που θα πληρούν τις προϋποθέσεις της πρόσκλησης. Μέχρι τότε, οι εταιρείες έχουν τη δυνατότητα να ενημερωθούν αναλυτικά μέσω της ιστοσελίδας της ΓΓΕΚ για κάθε λεπτομέρεια της διαδικασίας.
