Σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρίσκεται η Τουρκία, με στόχο τη μεταφορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 και την επανένταξή της στο πρόγραμμα προμήθειας των αμερικανικών μαχητικών F-35. Το δημοσίευμα της Wall Street Journal, βασισμένο σε Αμερικανούς και περιφερειακούς αξιωματούχους, αποκαλύπτει διαβουλεύσεις που εντάθηκαν μετά τη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η Άγκυρα επιδιώκει να άρει το εμπόδιο που από το 2019 την κρατά εκτός του προγράμματος F-35, ενώ το Άμπου Ντάμπι επιδιώκει ενίσχυση της αεράμυνάς του μετά τις πρόσφατες επιθέσεις στον Κόλπο.
Οι διαβουλεύσεις για τα S-400 και τα F-35
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Wall Street Journal, η Τουρκία βρίσκεται σε επαφές με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για τη μεταφορά των ρωσικών συστημάτων S-400 εκτός τουρκικού εδάφους. Η κίνηση εντάσσεται στην προσπάθεια της Άγκυρας να αποκαταστήσει την αμυντική συνεργασία με την Ουάσιγκτον, η οποία διαταράχθηκε σοβαρά μετά την απόκτηση του ρωσικού συστήματος. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αποκλείσει την Τουρκία από το πρόγραμμα ανάπτυξης και αγοράς των F-35 το 2019, εκτιμώντας ότι η ταυτόχρονη λειτουργία S-400 και F-35 στο τουρκικό έδαφος θα επέτρεπε στη Μόσχα να συλλέξει κρίσιμα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας του αμερικανικού μαχητικού, όπως το ίχνος του στα ραντάρ.
Οι επαφές, όπως αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα, εντάθηκαν μετά τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε τότε ότι εξετάζει την άρση των περιορισμών που εμποδίζουν την πώληση των F-35 στην Τουρκία, αντιμετωπίζοντας τον Ερντογάν ως σημαντικό γεωπολιτικό εταίρο τόσο για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή όσο και για τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιδιώκουν να ενισχύσουν τις δυνατότητες της αεράμυνάς τους, μετά τις επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που δέχθηκαν κράτη του Κόλπου κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης με το Ιράν.
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει σχολιάσει το περιεχόμενο του δημοσιεύματος, παραπέμποντας στις πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ. Ούτε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ούτε το ρωσικό υπουργείο Άμυνας, ούτε το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών έχουν τοποθετηθεί επίσημα επί των πληροφοριών που δημοσίευσε η αμερικανική εφημερίδα.
Τα εμπόδια και οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο
Παρά το θετικό κλίμα που φαίνεται να διαμορφώνεται, η προοπτική μιας συμφωνίας παραμένει σύνθετη. Η επανεξαγωγή των S-400 απαιτεί τη συγκατάθεση της Ρωσίας, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δύσκολα θα προχωρούσαν στην παραλαβή του συστήματος χωρίς τη συναίνεση τόσο της Μόσχας όσο και της Ουάσιγκτον, ώστε να αποφευχθεί νέα διπλωματική ένταση. Η Άγκυρα, από την πλευρά της, αναμένεται να ζητήσει σαφείς αμερικανικές εγγυήσεις ότι η απομάκρυνση των S-400 θα οδηγήσει πράγματι στην επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35, μια διαδικασία που προϋποθέτει πιστοποίηση συμμόρφωσης με την αμερικανική νομοθεσία.
Αν και αρκετά μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου εμφανίζονται θετικά σε μια συμφωνία που θα προβλέπει την απομάκρυνση των S-400 και την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35, οι αντιδράσεις δεν έχουν εκλείψει. Μέλη του Κογκρέσου εξακολουθούν να εκφράζουν επιφυλάξεις, επικαλούμενα ζητήματα ασφαλείας, αλλά και τις ανησυχίες του Ισραήλ για ενδεχόμενη ανατροπή της αεροπορικής ισορροπίας στην περιοχή. Το αμερικανικό Κογκρέσο διατηρεί καθοριστικό λόγο στην έγκριση μεγάλων εξοπλιστικών συμφωνιών, γεγονός που καθιστά αβέβαιο το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης.
Τι ακολουθεί
Εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας δήλωσε την Πέμπτη ότι οι εργασίες για το ζήτημα συνεχίζονται, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Το Κρεμλίνο είχε επιβεβαιώσει νωρίτερα τον Ιούλιο ότι βρίσκεται σε επαφή με την Τουρκία για το ζήτημα των S-400. Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν ήδη εξασφαλίσει παλαιότερη συμφωνία για την αγορά F-35 από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία όμως παραμένει «παγωμένη» εδώ και περίπου πέντε χρόνια. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα αναδείξει τον ρόλο του Άμπου Ντάμπι ως βασικού συμμάχου των ΗΠΑ στην περιοχή, στοιχείο που ενισχύει τις πιθανότητες η τριμερής διευθέτηση να προχωρήσει τους επόμενους μήνες.
