Η Τουρκία και οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται «πιο κοντά» από ποτέ στην επίλυση της μακροχρόνιας διαφοράς για τις κυρώσεις CAATSA και την επιστροφή της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35. Αυτό δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας και μόνιμος αντιπρόσωπος της χώρας στο ΝΑΤΟ, Λεβέντ Γκιουμρουκτσού, μιλώντας την Παρασκευή 17 Ιουλίου 2026 σε εκδήλωση στην Ουάσιγκτον. Η τοποθέτησή του έγινε στο πλαίσιο εκδήλωσης που διοργάνωσε το πρόγραμμα Τουρκίας του Atlantic Council.
Η δήλωση Γκιουμρουκτσού για τα F-35 στην Ουάσιγκτον
Ο Γκιουμρουκτσού ανέφερε ότι η επίλυση του ζητήματος αποτέλεσε κορυφαία προτεραιότητα από τη στιγμή που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέλαβε τα καθήκοντά του. Η προτεραιότητα αυτή οδήγησε στη σύσταση κοινής πολιτικής και στρατιωτικής ομάδας εργασίας μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον. Όπως εξήγησε, η ομάδα αυτή έχει εξετάσει πολλές διαφορετικές επιλογές, προκειμένου να ικανοποιηθούν τόσο οι νομικές υποχρεώσεις από την πλευρά των ΗΠΑ όσο και οι πολιτικές και οικονομικές παράμετροι από την πλευρά της Τουρκίας. «Αυτή τη φορά πραγματικά αισθανόμαστε ότι είμαστε πιο κοντά. Πιστεύουμε ότι ίσως μπορέσουμε να επιλύσουμε αυτό το ζήτημα και να το αφήσουμε οριστικά πίσω μας», τόνισε ο Τούρκος αξιωματούχος, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες για τη μορφή ή το χρονοδιάγραμμα μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.
Ο αναπληρωτής ΥΠΕΞ πρόσθεσε πως, για πρώτη φορά τα τελευταία 10 έως 15 χρόνια, η Άγκυρα αισθάνεται πλήρη εμπιστοσύνη ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα τηρήσει τη δική της πλευρά σε μια ενδεχόμενη συμφωνία. Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσπάθεια αυτή δεν περιορίζεται στην επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη επιδίωξη για «πολύ βαθύτερη συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία» ανάμεσα στις δύο χώρες.
Το ζήτημα των S-400 και η «εφάπαξ» αγορά από τη Ρωσία
Αναφερόμενος στην αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία το 2019, ο Γκιουμρουκτσού εξήγησε πως η Άγκυρα αντιμετώπιζε τότε επείγουσα ανάγκη για αεράμυνα, καθώς δεν είχε καταφέρει να εξασφαλίσει εναλλακτικά συστήματα από τους συμμάχους της. Όπως είπε, η Τουρκία στράφηκε στη Ρωσία για να καλύψει ένα «άμεσο κενό» στις ανάγκες της, χαρακτηρίζοντας την αγορά «εφάπαξ προμήθεια». «Αναγκαστήκαμε να αγοράσουμε το σύστημα S-400 ως άμεση λύση για να καλύψουμε αυτό το κενό. Ωστόσο, αμέσως μετά, είπαμε στους συμμάχους μας ότι πρόκειται για μια εφάπαξ προμήθεια», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ελληνική αντίδραση και οι διαβεβαιώσεις της Άγκυρας
Ερωτηθείς για τις αντιδράσεις αρκετών μελών του αμερικανικού Κογκρέσου, μεταξύ των οποίων και ελληνικής καταγωγής, ο Γκιουμρουκτσού απάντησε ότι δεν πρόκειται μόνο για δηλώσεις βουλευτών ελληνικής καταγωγής, αλλά και για τοποθετήσεις που έχουν έρθει από την ίδια την Ελλάδα. Ο ίδιος χαρακτήρισε τη στάση αυτή «περιττή πολιτική στάση». Παράλληλα, επιχείρησε να αμβλύνει τις ανησυχίες, τονίζοντας ότι η Άγκυρα δεν έχει σχολιάσει ποτέ τις αγορές αμυντικού εξοπλισμού της Ελλάδας από άλλες χώρες. «Όταν η Ελλάδα αγοράζει αμυντικό εξοπλισμό από άλλες χώρες δεν το έχουμε σχολιάσει, επειδή ανήκουμε στην ίδια συμμαχία και θα χαρούμε μόνο αν οι σύμμαχοί μας γίνουν ισχυρότεροι στην άμυνά τους», δήλωσε ο Τούρκος αξιωματούχος, επιχειρώντας να παρουσιάσει την προσέγγιση Άγκυρας-Ουάσιγκτον ως εξέλιξη που δεν στρέφεται εναντίον κανενός συμμάχου στο ΝΑΤΟ.
