Άμεση ήταν η αντίδραση της Αθήνας στη νέα τουρκική ναυτιλιακή οδηγία που αφορά έρευνες σε θαλάσσια περιοχή νότια και νοτιοδυτικά του Καστελλορίζου. Η ελληνική πλευρά προχώρησε άμεσα στην έκδοση αντι-NAVTEX μέσω του αρμόδιου σταθμού Ηρακλείου, απορρίπτοντας ουσιαστικά την τουρκική ναυτιλιακή οδηγία και υπενθυμίζοντας ότι ο σταθμός της Αττάλειας δεν έχει καμία αρμοδιότητα να εκδίδει οδηγίες προς ναυτιλομένους στη συγκεκριμένη περιοχή. Ταυτόχρονα, το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «TÜBİTAK MARMARA» βρίσκεται ήδη στην ευρύτερη θαλάσσια ζώνη, με τις κινήσεις του να παρακολουθούνται στενά από ελληνικής πλευράς.
Η τουρκική κίνηση και η ελληνική απάντηση
Η νέα εξέλιξη προέκυψε με την έκδοση της NAVTEX 0862/26 από τον σταθμό της Αττάλειας, μέσω της οποίας η Άγκυρα δεσμεύει θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλορίζου έως τις 15 Σεπτεμβρίου, προκειμένου το ερευνητικό σκάφος να πραγματοποιήσει επιστημονικές έρευνες. Η περιοχή αυτή εντάσσεται στη ζώνη που η Τουρκία έχει συμπεριλάβει στο μονομερώς ανακοινωθέν «θαλάσσιο πάρκο» της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνική απάντηση δεν άργησε να έρθει, με τον σταθμό Ηρακλείου να εκδίδει αντι-NAVTEX που απορρίπτει την τουρκική ανακοίνωση. Η Αθήνα επιμένει ότι η αρμοδιότητα για τον συντονισμό της ναυσιπλοΐας και την έκδοση σχετικών προειδοποιήσεων στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή ανήκει αποκλειστικά στον ελληνικό σταθμό.
Παρακολούθηση του τουρκικού ερευνητικού σκάφους
Το TÜBİTAK MARMARA απέπλευσε τις πρώτες πρωινές ώρες από τη Μαρμαρίδα και κατευθύνθηκε προς την περιοχή νοτιοδυτικά του Καστελλορίζου. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, ελληνικό σκάφος βρίσκεται ήδη στην περιοχή και παρακολουθεί από ασφαλή απόσταση τις κινήσεις του τουρκικού ερευνητικού, καταγράφοντας τη δραστηριότητά του. Παράλληλα, υπάρχει στενός συντονισμός με το Πολεμικό Ναυτικό, το οποίο έχει πλήρη εικόνα της κατάστασης στην περιοχή. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται από ελληνικής πλευράς στο ακριβές είδος των ερευνών που θα επιχειρήσει να διεξαγάγει το τουρκικό πλοίο, καθώς αυτό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και τον χαρακτήρα της τουρκικής κίνησης.
Το νομικό πλαίσιο και οι επόμενες κινήσεις
Η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή δεν αποτελεί οριοθετημένη ΑΟΖ και η στήλη ύδατος θεωρείται ανοιχτή θάλασσα, γεγονός που περιπλέκει τη νομική αξιολόγηση της κατάστασης. Για τον λόγο αυτό, ερευνες που περιορίζονται σε ωκεανογραφικές μετρήσεις, όπως η θερμοκρασία και η αλατότητα του νερού, αντιμετωπίζονται διαφορετικά σε σχέση με δραστηριότητες που αφορούν τον βυθό ή το υπέδαφος. Οι ελληνικές Αρχές παρακολουθούν στενά τόσο την πορεία όσο και τη φύση της δραστηριότητας του τουρκικού ερευνητικού, ενώ οποιαδήποτε ένδειξη υπέρβασης των απλών μετρήσεων στη στήλη του ύδατος αναμένεται να αξιολογηθεί άμεσα από την ελληνική πλευρά. Στην Αθήνα, η νέα τουρκική NAVTEX αντιμετωπίζεται ως ακόμη μία προσπάθεια της Άγκυρας να αμφισβητήσει στην πράξη ελληνικές αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο, συνδέοντας τη ναυτιλιακή της δραστηριότητα με το αμφιλεγόμενο τουρκικό «θαλάσσιο πάρκο». Η άμεση έκδοση της ελληνικής αντι-NAVTEX καταδεικνύει ότι η ελληνική πλευρά δεν αφήνει αναπάντητη καμία προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων, διατηρώντας παράλληλα πλήρη επιχειρησιακή εικόνα γύρω από το Καστελλόριζο.
