Ένας γιγάντιος κρατήρας πρόσκρουσης ηλικίας 390 εκατομμυρίων ετών επιβεβαιώθηκε από επιστημονική ομάδα στο Κεμπέκ του Καναδά, στην περιοχή Κοτ-Νορ. Η ύποπτη κοιλότητα, διαμέτρου 25 χιλιομέτρων, είχε εντοπιστεί αρχικά το 2024 από τον ερασιτέχνη αστρονόμο Ζοέλ Λαπουάν μέσω του Google Maps. Νέα μελέτη, βασισμένη στη χρονολόγηση δειγμάτων πετρωμάτων, επιβεβαίωσε πλέον ότι πρόκειται όντως για κρατήρα πρόσκρουσης μετεώρου.
Η ανακάλυψη του γιγάντιου κρατήρα πρόσκρουσης
Οι πρώτες υποψίες γεννήθηκαν όταν ο Ζοέλ Λαπουάν αναζητούσε κατάλληλη τοποθεσία για κάμπινγκ στην περιοχή Κοτ-Νορ και παρατήρησε στην οθόνη μια γιγάντια κοιλότητα που δεν έμοιαζε με τίποτα φυσιολογικό. Το ερώτημα αυτό οδήγησε τελικά στην επιστημονική επιβεβαίωση πως επρόκειτο για κρατήρα πρόσκρουσης. Ο Γκόρντον Ολίνσκι, καθηγητής πλανητικής γεωλογίας στο Western University του Καναδά, ανέλαβε να διαλευκάνει το μυστήριο οργανώνοντας μια πενθήμερη αποστολή πεδίου στην περιοχή.
Η αποστολή αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική. «Ήταν μια από τις δυσκολότερες αποστολές πεδίου που έχω κάνει ποτέ», δήλωσε ο Ολίνσκι στο CBC, περιγράφοντας το κακοτράχαλο έδαφος και τα πολλά έντομα της περιοχής. Παρά τις δυσκολίες, ήδη από τη δεύτερη ημέρα οι ερευνητές εντόπισαν πετρώματα με χαρακτηριστικές ρυτιδώσεις, οι οποίες σχηματίζονται από κρουστικά κύματα που διαδίδονται στο υπέδαφος έπειτα από ισχυρή πρόσκρουση. Παρατήρησαν επίσης γκρεμούς που είχαν σχηματιστεί από πετρώματα τα οποία είχαν λιώσει κατά τη στιγμή της σύγκρουσης.
Η χρονολόγηση κρυστάλλων ζιρκονίου που εντοπίστηκαν στα δείγματα έδειξε ότι ο κρατήρας σχηματίστηκε πριν από 390 εκατομμύρια χρόνια, μια εποχή κατά την οποία εμφανίστηκαν στην ξηρά τα πρώτα σπονδυλωτά ζώα. Ο κρατήρας ονομάστηκε τελικά «Ουχατσάτικ», ύστερα από συνεννόηση με το συμβούλιο των αυτοχθόνων της περιοχής.
Οι δηλώσεις των ερευνητών και η σημασία του ευρήματος
Ο Γκόρντον Ολίνσκι εξήγησε το μέγεθος της καταστροφής που μπορεί να προκαλέσει ένα τέτοιο γεγονός. «Η πρόσκρουση ενός αρκετά μεγάλου αστεροειδή μπορεί κυριολεκτικά να λιώσει δεκάδες κυβικά χιλιόμετρα γήινου φλοιού», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ερευνητής. Ο Ολίνσκι διαχειρίζεται επίσης την ιστοσελίδα Impact Earth, όπου καταγράφονται νέοι κρατήρες πρόσκρουσης παγκοσμίως, και σημείωσε ότι δέχεται συχνά μηνύματα από ανθρώπους που πιστεύουν πως έχουν εντοπίσει κάποιον νέο κρατήρα. Ωστόσο, όπως εξήγησε, στο 99% των περιπτώσεων οι υποψίες αυτές αποδεικνύονται αβάσιμες.
Ο Ζοέλ Λαπουάν, ο ερασιτέχνης αστρονόμος που πρώτος εντόπισε την ύποπτη κοιλότητα, εξέφρασε τον ενθουσιασμό του για την επιβεβαίωση της θεωρίας του. «Δεν συμβαίνει κάθε μέρα ένας απλός πολίτης να ανακαλύπτει έναν κρατήρα ηλικίας 390 εκατομμυρίων ετών», δήλωσε στο Radio-Canada. Ο ίδιος χαιρέτισε παράλληλα την επιλογή της ονομασίας «Ουχατσάτικ», η οποία προέκυψε σε συνεννόηση με τους αυτόχθονες κατοίκους της περιοχής.
Τι ακολουθεί
Ο Γκόρντον Ολίνσκι αναμένεται να παρουσιάσει επίσημα τη μελέτη τον επόμενο μήνα στο ετήσιο συνέδριο της Διεθνούς Εταιρείας Μετεωριτικών Ερευνών. Η παρουσίαση αυτή αναμένεται να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες στην επιστημονική κοινότητα σχετικά με τον νέο κρατήρα πρόσκρουσης και τη μέθοδο χρονολόγησής του.
