Το γαλλικό κοινοβούλιο ενέκρινε οριστικά την Τρίτη την απαγόρευση social media για ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Πρόκειται για πρωτοβουλία του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος επιδιώκει η εφαρμογή του μέτρου να ξεκινήσει από την έναρξη της σχολικής χρονιάς τον Σεπτέμβριο. Στόχος της νέας νομοθεσίας είναι η προστασία της ψυχικής υγείας των ανηλίκων από τους κινδύνους των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Με την ψήφιση αυτή, η Γαλλία γίνεται η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίζει τέτοιου είδους μέτρο.
Διαβάστε επίσης: Η Γαλλία απαγορεύει τα social media σε παιδιά κάτω των 15
Η απαγόρευση social media περνά από τη Γερουσία και τη Βουλή
Το νομοσχέδιο πέρασε πρώτα από τη Γερουσία με συντριπτική πλειοψηφία, καθώς συγκέντρωσε 243 ψήφους υπέρ έναντι μόλις 2 κατά. Στη συνέχεια εγκρίθηκε και από την Εθνοσυνέλευση, την κάτω βουλή της χώρας, με 279 ψήφους υπέρ και 81 κατά. Ο Γάλλος πρόεδρος είχε αναλάβει προσωπικά την προώθηση της μεταρρύθμισης, πιέζοντας ώστε να ολοκληρωθεί πριν από τη λήξη της θητείας του και τις προεδρικές εκλογές του 2027.
Σύμφωνα με τον νέο νόμο, η απαγόρευση social media θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου για τους νέους λογαριασμούς σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Για τους ήδη υπάρχοντες χρήστες, το μέτρο θα εφαρμοστεί αφού ολοκληρωθεί η περίοδος επαλήθευσης ηλικίας, δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η υπουργός Ψηφιακών Μέσων, Αν Λε Ενάνφ, εξήγησε στους δημοσιογράφους τον τρόπο λειτουργίας του μέτρου, σημειώνοντας ότι όλοι οι Γάλλοι θα πρέπει να αποδεικνύουν την ηλικία τους, ενώ οι λογαριασμοί χρηστών κάτω των 15 ετών θα κλείνουν αυτόματα.
Ο νόμος δεν περιορίζεται μόνο στα social media. Προβλέπει επίσης την επέκταση της απαγόρευσης χρήσης κινητών τηλεφώνων και στα λύκεια, όπως ήδη ισχύει στα δημοτικά σχολεία και τα γυμνάσια. Ο εσωτερικός κανονισμός κάθε σχολικής μονάδας θα μπορεί ωστόσο να προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι δεν προβλέπεται καμία κύρωση για τους ανηλίκους ή τους γονείς τους, καθώς η ευθύνη της επαλήθευσης της ηλικίας μετατίθεται αποκλειστικά στις ίδιες τις πλατφόρμες.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί για την εφαρμογή
Η ψήφιση της απαγόρευσης social media δεν πέρασε χωρίς αντιδράσεις. Ο βουλευτής των Σοσιαλιστών Αρτίρ Ντελαπόρτ μίλησε για «αοριστία στους μηχανισμούς επαλήθευσης της ηλικίας» και χαρακτήρισε τον νόμο βιαστικό, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η κοινοβουλευτική του ομάδα να προσφύγει στο Συνταγματικό Συμβούλιο. Από την πλευρά της, η Ανυπότακτη Γαλλία κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι με το μέτρο αυτό βάζει τέλος στην ανωνυμία στο διαδίκτυο. Παρά τις επιφυλάξεις αρκετών βουλευτών για το κατά πόσο είναι εφικτή η άμεση εφαρμογή του μέτρου, η υπουργός Ψηφιακών Μέσων επέμεινε ότι η διαδικασία θα προχωρήσει κανονικά.
Η εισηγήτρια του νομοσχεδίου, Λορ Μιλέρ, βουλευτής του κόμματος Renaissance του προέδρου Μακρόν, επικαλέστηκε γνωμοδότηση της Εθνικής Υπηρεσίας Υγειονομικής Ασφάλειας (Anses), η οποία προειδοποιεί για τους κινδύνους που εγκυμονούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την ψυχική υγεία των εφήβων. Η ίδια διευκρίνισε ότι θα ισχύουν ορισμένες εξαιρέσεις από την απαγόρευση, όπως για διαδικτυακές εγκυκλοπαίδειες και ψηφιακά έργα εκπαιδευτικού χαρακτήρα. Όσον αφορά πλατφόρμες όπως το YouTube και το WhatsApp, η επαλήθευση ηλικίας θα απαιτείται μόνο για συγκεκριμένες λειτουργίες τους.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη παρουσιάσει μια πανευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας, ενώ αναπτύσσονται και αντίστοιχες λύσεις από τον ιδιωτικό τομέα. Η κίνηση της Γαλλίας αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξετάζουν ανάλογα μέτρα προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Τι ακολουθεί
Η εφαρμογή της απαγόρευσης social media θα ξεκινήσει σταδιακά. Από την 1η Σεπτεμβρίου, με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η απαγόρευση θα ισχύσει άμεσα για κάθε νέο λογαριασμό σε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Για τους ήδη ενεργούς χρήστες κάτω των 15 ετών, το χρονικό περιθώριο επαλήθευσης θα λήξει την 1η Ιανουαρίου 2027, οπότε και θα κλείσουν οι λογαριασμοί όσων δεν πληρούν το όριο ηλικίας. Παράλληλα, ενδέχεται να εκκρεμεί προσφυγή στο Συνταγματικό Συμβούλιο, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει το τελικό χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του μέτρου.
