Δύο νέα οικονομικά μέτρα στήριξης βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων, με στόχο τη στήριξη ελεύθερων επαγγελματιών και οικογενειών με παιδιά. Από το 2027 οι ελεύθεροι επαγγελματίες που καταβάλλουν εισφορές σε Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης θα μπορούν να εξασφαλίζουν έκπτωση φόρου έως και 35.000 ευρώ τον χρόνο, εφόσον ψηφιστεί το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο. Παράλληλα, μέσω του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι δήμοι της χώρας αποκτούν τη δυνατότητα να χορηγούν επίδομα γέννησης έως 3.000 ευρώ για κάθε τέκνο σε οικογένειες με παιδιά.
Πώς υπολογίζεται η έκπτωση φόρου για τους επαγγελματίες
Σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου ασφαλιστικού νομοσχεδίου, η έκπτωση των εισφορών θα φθάνει στο 100% του ποσού που καταβάλλει ο ελεύθερος επαγγελματίας, με ανώτατο ετήσιο όριο τα 35.000 ευρώ. Η μείωση αυτή περιορίζει αντίστοιχα τα κέρδη πάνω στα οποία υπολογίζεται ο φόρος εισοδήματος, με το τελικό όφελος να διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος των κερδών, τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων, την ηλικία και τον φορολογικό συντελεστή του κάθε επαγγελματία. Όσο υψηλότερο είναι το εισόδημα, τόσο μεγαλύτερη είναι η μείωση φόρου που προκύπτει από την ίδια εισφορά.
Ενδεικτικά, για επαγγελματία άνω των 30 ετών, χωρίς παιδιά και χωρίς άλλα εισοδήματα, εισφορά 5.000 ευρώ οδηγεί σε μείωση φόρου περίπου 1.300 ευρώ για ετήσιο εισόδημα 30.000 ευρώ, ενώ στα 50.000 ευρώ το όφελος ανεβαίνει στα 1.950 ευρώ και στα 80.000 ευρώ φθάνει τα 2.200 ευρώ. Εάν η ετήσια εισφορά ανέβει στις 10.000 ευρώ, η μείωση φόρου διαμορφώνεται στα 2.600 ευρώ για κέρδη 30.000 ευρώ, στα 3.900 ευρώ για κέρδη 50.000 ευρώ και στα 4.400 ευρώ για κέρδη 80.000 ευρώ. Ειδικό όριο προβλέπεται για όσους εντάσσονται για πρώτη φορά στην επαγγελματική ασφάλιση μετά τα 55 έτη, καθώς οι εισφορές τους θα μπορούν να φθάνουν έως τις 20.000 ευρώ τον χρόνο.
Φορολόγηση εφάπαξ και σύνταξης — τα ισχύοντα ποσοστά
Η φορολογική έκπτωση σημαίνει ότι οι εισφορές αφαιρούνται από το εισόδημα κατά την καταβολή τους, ωστόσο η μελλοντική παροχή φορολογείται κατά την είσπραξή της. Για όσους αποχωρήσουν από την ηλικία των 62 έως τα 67 ετών προβλέπεται συντελεστής 10% όταν τα χρήματα καταβάλλονται ως εφάπαξ και 5% όταν λαμβάνονται ως σύνταξη. Μετά τα 67 έτη οι συντελεστές περιορίζονται σε 5% και 2,5% αντίστοιχα, ενώ οι ίδιοι συντελεστές ισχύουν και για όσους συνταξιοδοτούνται λόγω γήρατος από τον φορέα κύριας ασφάλισης, εφόσον έχουν συμπληρώσει το 55ο έτος της ηλικίας τους. Αντίθετα, εάν η παροχή καταβληθεί πριν από τα 62 έτη χωρίς να έχει προηγηθεί συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, φορολογείται στο σύνολό της με τη κανονική φορολογική κλίμακα.
Παράλληλα, η πρόσβαση των αυτοαπασχολουμένων στο σύστημα επιδιώκεται να διευρυνθεί μέσω των νέων Ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματικοί φορείς χωρίς να απαιτείται η δημιουργία ξεχωριστού Ταμείου. Το νομοσχέδιο παραμένει σε δημόσια διαβούλευση έως τις 27 Ιουλίου και αναμένεται να φανεί ποιες αλλαγές θα ενσωματωθούν στην τελική του μορφή.
Το επίδομα γέννησης έως 3.000 ευρώ από τους δήμους
Παράλληλα με τη φορολογική μεταρρύθμιση, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης δίνει στους δήμους τη δυνατότητα να χορηγούν εφάπαξ επίδομα γέννησης έως και 3.000 ευρώ για κάθε τέκνο. Το μέτρο αποτελεί πάγιο αίτημα της ΚΕΔΕ και στόχο έχει την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών των ΟΤΑ της ΚΕΔΕ, Γιάννης Μουράτογλου, η χορήγηση του επιδόματος γέννησης δεν είναι υποχρεωτική για όλους τους δήμους — εξαρτάται από απόφαση του εκάστοτε δημοτικού συμβουλίου, το οποίο θα καθορίζει τόσο το ύψος του ποσού όσο και τα κριτήρια χορήγησης, όπως εισοδηματικά ή περιουσιακά όρια και διάρκεια διαμονής στον δήμο.
Το επίδομα γέννησης από τους δήμους δεν καταργεί το αντίστοιχο επίδομα που καταβάλλει ο ΟΠΕΚΑ, καθώς πρόκειται για δύο ανεξάρτητες παροχές. Οι αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων θα περνούν από έλεγχο νομιμότητας της αποκεντρωμένης διοίκησης, ενώ αναμένεται εγκύκλιος από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που θα διευκρινίζει ότι το επίδομα γέννησης θα είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο.
Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Οι νέες διατάξεις για την έκπτωση φόρου έως 35.000 ευρώ προβλέπεται να εφαρμοστούν για εισφορές που θα καταβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2027, μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης του ασφαλιστικού νομοσχεδίου. Αντίθετα, το επίδομα γέννησης από τους δήμους μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα, ακόμη και εντός του τρέχοντος μήνα, εφόσον ένα δημοτικό συμβούλιο λάβει σχετική απόφαση και αυτή περάσει τον έλεγχο νομιμότητας.
