Η Τουρκία εξακολουθεί να μην πληροί τις προϋποθέσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία για ενδεχόμενη παραλαβή των μαχητικών αεροσκαφών F-35, σύμφωνα με επίσημη θέση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Η αμερικανική διπλωματική ηγεσία διατύπωσε τη θέση αυτή σε επιστολή που απέστειλε το Γραφείο Νομοθετικών Υποθέσεων προς τον Δημοκρατικό βουλευτή Γουέσλι Μπελ, ύστερα από σχετικό αίτημά του προς τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Το ερώτημα αφορούσε τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, τις κυρώσεις CAATSA, το πρόγραμμα των F-35 και τους δεσμούς της Άγκυρας με τη Χαμάς. Το ζήτημα της ενδεχόμενης παραλαβής των F-35 παραμένει ανοιχτό εξαιτίας της κατοχής του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 από την Τουρκία.
Τι αναφέρει η επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Σύμφωνα με το έγγραφο, ο Λευκός Οίκος ζήτησε από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να απαντήσει εκ μέρους του προέδρου Τραμπ στο ερώτημα του βουλευτή Μπελ. Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθαρίζει ότι η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών δεν έχει μεταβληθεί και εξακολουθεί να διέπεται από το άρθρο 231 του νόμου CAATSA, καθώς και από το άρθρο 1245 του Νόμου περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας για το οικονομικό έτος 2020. Πριν από οποιαδήποτε μεταφορά F-35 στην Τουρκία, η Άγκυρα οφείλει να συμμορφωθεί πλήρως με τις απαιτήσεις που θέτει η αμερικανική νομοθεσία. Το ζήτημα των F-35 αποτελεί ένα από τα πιο μακροχρόνια εκκρεμή θέματα στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Άγκυρας, με φόντο τον νόμο CAATSA και τις διατάξεις του αμυντικού προϋπολογισμού του 2020.
Ειδικότερα, η Τουρκία θα πρέπει να μην κατέχει πλέον το σύστημα S-400 ούτε τον συναφή εξοπλισμό του, να παράσχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα το αποκτήσει ξανά στο μέλλον και να εκπληρώσει όλες τις υπόλοιπες προϋποθέσεις πιστοποίησης που προβλέπει ο νόμος. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημειώνει ρητά ότι αυτές οι προϋποθέσεις δεν έχουν εκπληρωθεί μέχρι σήμερα. Παράλληλα, τονίζει ότι οποιαδήποτε διαδικασία επίλυσης του ζητήματος των S-400 πρέπει να είναι διαφανής, σύννομη και συμβατή με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι σχέσεις Ουάσιγκτον – Άγκυρας και το πλαίσιο του ΝΑΤΟ
Στην επιστολή γίνεται αναφορά και στην πρόσφατη συνάντηση του προέδρου Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα. Μετά από αυτή τη συνάντηση, οι Ηνωμένες Πολιτείες δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με την Τουρκία για την επίλυση του ζητήματος των S-400, επιδιώκοντας παράλληλα την ενίσχυση της συνεργασίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπογραμμίζει ότι η συνεργασία των δύο χωρών στηρίζεται σε κοινές ανησυχίες ασφάλειας και σε ισορροπημένες εμπορικές σχέσεις.
Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι η Ουάσιγκτον θα ζητά λογοδοσία από την Άγκυρα όποτε οι ενέργειές της υπονομεύουν τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα εντάσσεται και η αναφορά στις σχέσεις της Τουρκίας με τη Χαμάς, καθώς η επιστολή αναγνωρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ανησυχίες για τους δεσμούς της Άγκυρας με την οργάνωση. Παρά τις όποιες εντάσεις, οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν ανοιχτοί, με τις διαβουλεύσεις για μια αμοιβαία αποδεκτή λύση να βρίσκονται σε εξέλιξη.
Τι ακολουθεί
Οι διαβουλεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας για το ζήτημα των S-400 και των F-35 συνεχίζονται, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επίλυσή του. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επαναλαμβάνει ότι κάθε βήμα προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να πληροί τα κριτήρια διαφάνειας και νομιμότητας που θέτει η αμερικανική νομοθεσία, ενώ η τελική απόφαση για ενδεχόμενη παραλαβή των μαχητικών αεροσκαφών από την Τουρκία παραμένει συνδεδεμένη με την πλήρη απεμπλοκή της χώρας από το ρωσικό σύστημα S-400.
