Οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες αναμένεται να φτάσουν τα 454 δισεκατομμύρια ευρώ το 2026, σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (EDA). Το ποσό αντιστοιχεί σε αύξηση 9% σε πραγματικούς όρους σε σχέση με το 2025 και ισοδυναμεί με το 2,4% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις πέντε χώρες με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες, σε μια περίοδο που η γεωπολιτική αστάθεια πιέζει τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν την άμυνά τους.
Ραγδαία αύξηση σε 24 κράτη-μέλη
Σύμφωνα με τα στοιχεία του EDA, 24 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες σε πραγματικούς όρους το 2025, αριθμός αντίστοιχος με εκείνον του 2024. Από αυτά, 15 κράτη-μέλη κατέγραψαν αύξηση άνω του 10% μεταξύ 2024 και 2025, γεγονός που δείχνει πόσο γρήγορα αλλάζει η στάση της Ευρώπης απέναντι στην άμυνα. Στην κορυφή της λίστας για το 2026 βρίσκονται η Εσθονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Λετονία και η Ελλάδα, ενώ ακολουθούν η Σουηδία, η Φινλανδία, η Ρουμανία, η Γαλλία και η Κύπρος. Οι δαπάνες αυτές περιλαμβάνουν το προσωπικό, τις αμυντικές επενδύσεις σε εξοπλισμό και έρευνα, τις υποδομές και τις επιχειρησιακές δραστηριότητες.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος του EDA, André Denk, τόνισε ότι τα κράτη-μέλη πραγματοποιούν πρωτοφανείς δαπάνες στην άμυνα, οι οποίες προβλέπεται να φτάσουν τα 547 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2029 εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες τάσεις. Παράλληλα με τα χρηματοδοτικά εργαλεία που κινητοποιούνται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του προγράμματος Defence Readiness 2030, οι δαπάνες αυτές, όπως ανέφερε ο ίδιος, θα πρέπει να ενισχύσουν την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης, να επεκτείνουν τη βιομηχανική της ικανότητα και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά της.
Εξοπλισμός και επενδύσεις σε πρώτη γραμμή
Οι συνολικές αμυντικές επενδύσεις, που περιλαμβάνουν τόσο την προμήθεια εξοπλισμού όσο και την έρευνα και ανάπτυξη, έφτασαν τα 134 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, καταγράφοντας πραγματική αύξηση 23% σε σχέση με το 2024, όταν είχε προηγηθεί άνοδος 42% μεταξύ 2023 και 2024. Για το 2026, οι επενδύσεις αυτές αναμένεται να ανέβουν στα 163 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας νέα αύξηση 23%. Η προμήθεια εξοπλισμού απορροφά το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κονδυλίων, καθώς έφτασε τα 115 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, αυξημένη κατά 26% σε σχέση με το 2024, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 85% όλων των αμυντικών επενδύσεων. Το ποσοστό αυτό αναμένεται να ανέβει στο 87% το 2026.
Ωστόσο, οι επενδύσεις σε έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία εξακολουθούν να υστερούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διευρύνοντας το χάσμα ανάμεσα στις βραχυπρόθεσμες προμήθειες εξοπλισμού και τη μακροπρόθεσμη τεχνολογική καινοτομία. Οι επενδύσεις αυτές παραμένουν συγκεντρωμένες σε έναν μικρό αριθμό κρατών-μελών, κάτι που αναδεικνύει την άνιση κατανομή τους ανάμεσα στις χώρες της Ένωσης. Σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά στις αμυντικές δαπάνες. Παρά την αυξανόμενη παγκόσμια και περιφερειακή αστάθεια, χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και η Ινδία διατήρησαν σχετικά σταθερό επίπεδο αμυντικών δαπανών.
Τι προβλέπεται μέχρι το 2029
Με βάση τις τρέχουσες τάσεις, ο EDA εκτιμά ότι οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν τα επόμενα χρόνια, φτάνοντας τα 547 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2029. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα Defence Readiness 2030, αναμένεται να στηρίξουν αυτή την πορεία, ενισχύοντας τη βιομηχανική ικανότητα και την ετοιμότητα των κρατών-μελών. Η Ελλάδα, που βρίσκεται ήδη ανάμεσα στις πρώτες πέντε χώρες σε αμυντικές δαπάνες, αναμένεται να διατηρήσει υψηλό ρυθμό επενδύσεων στον τομέα της άμυνας τα επόμενα χρόνια.
