Το χάσμα νοσηρότητας στην Ελλάδα διευρύνθηκε σημαντικά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, σύμφωνα με νέα διεθνή έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «The Lancet Public Health». Η μελέτη, που εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, δείχνει ότι οι Έλληνες ζουν πλέον περισσότερο, ωστόσο περνούν όλο και μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους αντιμετωπίζοντας προβλήματα υγείας. Το φαινόμενο καταγράφεται σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου που εξετάστηκαν, από το 1990 έως το 2023, με την Ελλάδα να ακολουθεί πιστά τη διεθνή τάση.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα και τον κόσμο
Σύμφωνα με την έρευνα, το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση αυξήθηκε από τα 64,6 έτη το 1990 στα 73,8 έτη το 2023. Παράλληλα, το προσδόκιμο υγιούς ζωής ανέβηκε από τα 55,9 στα 63,1 έτη την ίδια περίοδο. Επειδή όμως η αύξηση της συνολικής επιβίωσης ξεπέρασε την αύξηση των ετών καλής υγείας, το αποτέλεσμα είναι οι άνθρωποι να ζουν περισσότερα χρόνια με χρόνιες παθήσεις και αναπηρίες. Μέσα σε μία γενιά, το παγκόσμιο χάσμα νοσηρότητας αυξήθηκε κατά περίπου δύο έτη, από τα 8,8 έτη το 1990 στα 10,7 έτη το 2023, μια αύξηση της τάξης του 21,9%. Κατά μέσο όρο, οι κάτοικοι του πλανήτη πέρασαν το 14,5% της ζωής τους με κακή υγεία το 2023, έναντι 13,6% το 1990.
Στην Ελλάδα ειδικότερα, το χάσμα νοσηρότητας ανέβηκε από τα 10 έτη το 1990 στα 11,9 έτη το 2023, καταγράφοντας αύξηση περίπου 18%. Οι Έλληνες περνούν σήμερα το 14,7% της ζωής τους με κακή υγεία, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 13% του 1990. Η αύξηση αυτή δεν αφορά μόνο τα τελευταία χρόνια της ζωής, αλλά καταγράφεται σε όλη τη διάρκεια της ενήλικης ζωής, κάτι που σημαίνει ότι οι χρόνιες παθήσεις εμφανίζονται νωρίτερα και διαρκούν περισσότερο. Οι ερευνητές σημειώνουν επίσης ότι, ενώ οι γυναίκες ζουν κατά μέσο όρο περισσότερο από τους άνδρες, περνούν και εκείνες μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους με προβλήματα υγείας, μια τάση που καταγράφεται τόσο παγκοσμίως όσο και στην Ελλάδα.
Οι εξηγήσεις των ερευνητών και η σύγκριση με άλλες χώρες
Ο καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον και διευθυντής Στρατηγικής Έρευνας στο IHME, Σάιμον Χέι (Simon I. Hay), εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η Ελλάδα ακολουθεί τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση, καθώς το χάσμα νοσηρότητας διευρύνθηκε σχεδόν σε όλη την Ευρώπη. Η χώρα βρίσκεται περίπου στο μέσο της δυτικής Ευρώπης, με επίπεδα κοντά σε αυτά της Γερμανίας. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι χώρες με υψηλότερο Κοινωνικοδημογραφικό Δείκτη (SDI) εμφανίζουν τόσο μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής όσο και περισσότερα χρόνια με κακή υγεία, γεγονός που δείχνει πως η μακροζωία δεν συνοδεύεται πάντα από αντίστοιχη βελτίωση της υγείας.
Το μεγαλύτερο χάσμα νοσηρότητας παγκοσμίως καταγράφηκε το 2023 στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, με 14 έτη, ενώ ακολούθησαν η Αυστραλία με 13,9 έτη και ο Καναδάς με 13,7 έτη. Αντίθετα, το μικρότερο χάσμα εντοπίστηκε στην υποσαχάρια Αφρική, με 9 έτη. Οι ερευνητές σημειώνουν πως ελάχιστες χώρες κατάφεραν να μειώσουν το ποσοστό της ζωής που οι κάτοικοί τους περνούν με προβλήματα υγείας, κάτι που καθιστά το φαινόμενο σχεδόν καθολικό. Παράλληλα, η πανδημία COVID-19 προκάλεσε προσωρινή πτώση τόσο στο προσδόκιμο ζωής όσο και στο προσδόκιμο υγιούς ζωής, χωρίς όμως να ανατρέψει τη μακροπρόθεσμη τάση διεύρυνσης του χάσματος νοσηρότητας παγκοσμίως και στην Ελλάδα.
