Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν νέους δασμούς Τραμπ σε περίπου 60 εμπορικούς εταίρους, με τα μέτρα να τίθενται σε ισχύ σήμερα Παρασκευή 24 Ιουλίου. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επικαλείται παραβιάσεις που συνδέονται με την καταναγκαστική εργασία στις εφοδιαστικές αλυσίδες των χωρών-στόχων. Στο στόχαστρο βρίσκονται βασικοί οικονομικοί εταίροι, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Ιαπωνία και η Ινδία. Οι νέοι δασμοί κυμαίνονται από 10% έως 12,5% ανάλογα με τις επιδόσεις κάθε χώρας στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Δασμοί 10% έως 12,5% για 60 χώρες
Σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στο Ομοσπονδιακό Μητρώο των ΗΠΑ, οι νέοι δασμοί Τραμπ τέθηκαν σε ισχύ στις 07:01 ώρα Ελλάδος (00:01 ώρα Νέας Υόρκης) το πρωί της Παρασκευής. Περίπου 10 χώρες που διαθέτουν νομοθεσία κατά της καταναγκαστικής εργασίας επιβαρύνονται με τον χαμηλότερο συντελεστή του 10%, ενώ δεκάδες άλλες οικονομίες, οι οποίες κρίθηκε ότι δεν διαθέτουν επαρκές ρυθμιστικό πλαίσιο, υπάγονται στον υψηλότερο συντελεστή του 12,5%. Η Ινδία αποτέλεσε μια από τις τροποποιήσεις της τελευταίας στιγμής, καθώς τελικά κατατάχθηκε στο 10% αντί για το αρχικά προτεινόμενο 12,5%. Τα νέα μέτρα καλύπτουν το 99,4% των αμερικανικών εισαγωγών, αντικαθιστώντας τον προσωρινό οριζόντιο δασμό 10% που ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επιβάλει νωρίτερα μέσα στο έτος και ο οποίος έληγε την ίδια χρονική στιγμή.
Η επιβολή των δασμών έρχεται μετά από πολύμηνη έρευνα του Εμπορικού Εκπροσώπου των ΗΠΑ, ο οποίος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι 60 αυτές οικονομίες δεν έλαβαν επαρκή μέτρα για την αντιμετώπιση της καταναγκαστικής εργασίας στην παραγωγή αγαθών που εξάγονται στις ΗΠΑ. Νομική βάση των νέων μέτρων αποτελεί η Ενότητα 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974, μία από τις βασικές νομοθετικές οδούς που χρησιμοποιεί η κυβέρνηση Τραμπ έπειτα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ στις 20 Φεβρουαρίου, με την οποία ακυρώθηκαν οι παγκόσμιοι δασμοί της λεγόμενης «Ημέρας Απελευθέρωσης». Από τους νέους δασμούς εξαιρούνται βασικά αγαθά όπως τα καύσιμα, τα τρόφιμα και τα λιπάσματα, ενώ δεν επιβάλλονται σε προϊόντα που ήδη υπόκεινται σε ξεχωριστές κλαδικές επιβαρύνσεις, όπως τα αυτοκίνητα, τα μέταλλα και τα φαρμακευτικά προϊόντα. Επίσης δεν επηρεάζονται τα προϊόντα που καλύπτονται από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΗΠΑ-Καναδά-Μεξικού (USMCA), ούτε τα φορτία που είχαν ήδη φορτωθεί σε πλοία πριν από την έναρξη ισχύος των μέτρων.
Αντιδράσεις για τους νέους δασμούς Τραμπ
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ χαρακτήρισε την απόφαση «την πιο εκτεταμένη ενέργεια για την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων που έχουν αναλάβει ποτέ οι Ηνωμένες Πολιτείες ή οποιαδήποτε άλλη χώρα». Ο ίδιος διευκρίνισε πως οι νέοι δασμοί δεν προστίθενται στους ήδη ισχύοντες φόρους εισαγωγής για τον χάλυβα και το αλουμίνιο, γνωστούς ως δασμούς της «Ενότητας 232», τους οποίους είχε επιβάλει ο Τραμπ για λόγους εθνικής ασφάλειας. Οι επικριτές της πολιτικής, ωστόσο, επισημαίνουν πως το κόστος τελικά μετακυλίεται στους Αμερικανούς εισαγωγείς και στη συνέχεια στους καταναλωτές, μέσω υψηλότερων τιμών στα προϊόντα.
Η ανακοίνωση σηματοδοτεί την επαναφορά της επιθετικής δασμολογικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ, μετά τις δικαστικές ήττες που είχε υποστεί νωρίτερα μέσα στο έτος η προστατευτική εμπορική στρατηγική του προέδρου. Οι δασμοί Τραμπ εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κλιμάκωσης του παγκόσμιου εμπορικού πολέμου, ο οποίος αναζωπυρώθηκε μετά την επιστροφή του Αμερικανού προέδρου στον Λευκό Οίκο. Ενδεικτικό της τάσης αυτής είναι πως ο Λευκός Οίκος επέβαλε πρόσφατα δασμούς 25% στις περισσότερες εισαγωγές από τη Βραζιλία, οι οποίοι τέθηκαν σε ισχύ την Τετάρτη, ενώ δασμοί 50% σε ευρύ φάσμα καναδικών προϊόντων αναμένεται να εφαρμοστούν τον επόμενο μήνα.
Χιλιάδες αιτήματα για εξαιρέσεις
Αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης αποκάλυψαν πως έχουν ήδη κατατεθεί χιλιάδες αιτήματα από επιχειρήσεις και χώρες για πρόσθετες εξαιρέσεις από τους νέους δασμούς. Το τελικό πλαίσιο αναμένεται να περιλαμβάνει τόσο γενικές όσο και ειδικές ανά χώρα εξαιρέσεις, οι οποίες θα βασίζονται στις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει ορισμένες κυβερνήσεις στο πλαίσιο διμερών εμπορικών συμφωνιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει πάντως ότι οι νέοι δασμοί δεν αποτελούν απλή αντικατάσταση του προηγούμενου καθεστώτος, αλλά ένα μόνιμο εργαλείο πίεσης προς τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ ώστε να ενισχύσουν τους ελέγχους κατά της καταναγκαστικής εργασίας στις εφοδιαστικές τους αλυσίδες.
