Νέο καθεστώς στις συντάξεις χηρείας φέρνει η τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή, καταργώντας τις περικοπές που ίσχυαν έως σήμερα. Η αλλαγή αφορά περίπου 8.469 συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου, οι οποίοι θα δουν σημαντική αύξηση στο εισόδημά τους από τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, η ρύθμιση ανοίγει νέο κύκλο νομικών διεκδικήσεων, καθώς δεν προβλέπεται επιστροφή αναδρομικών για τα ποσά που είχαν ήδη κοπεί.
Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα θυμάται τη Μεταπολίτευση της 24ης Ιουλίου 1974
Αυξήσεις έως 50% από τον Σεπτέμβριο
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, οι 8.469 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου που δικαιούνται αυξήσεις θα τις δουν στο τέλος Αυγούστου, με την καταβολή της σύνταξης του Σεπτεμβρίου. Η αύξηση φτάνει το 50% επί της σύνταξης, με το ποσό σε αρκετές περιπτώσεις να ανεβαίνει έως και 500 ευρώ τον μήνα. Η ρύθμιση καταργεί την περικοπή που εφαρμοζόταν μετά την πρώτη τριετία στη σύνταξη χηρείας, μια διάταξη που είχε επιβληθεί ακριβώς σε αυτή την ομάδα των 8.469 συνταξιούχων.
Το ζήτημα που προκύπτει αφορά το παρελθόν. Η τροπολογία προβλέπει ρητά ότι οι περικοπές παύουν να ισχύουν από την ημερομηνία έναρξης της νέας διάταξης, χωρίς να προβλέπεται αναδρομική αποκατάσταση για όσα ποσά είχαν ήδη χαθεί. Αυτό σημαίνει πως οι συνταξιούχοι που είδαν τη σύνταξή τους να μειώνεται τα προηγούμενα χρόνια δεν θα λάβουν αυτόματα τα χρήματα που έχασαν, κάτι που εκτιμάται ότι θα οδηγήσει αρκετούς από αυτούς στη Δικαιοσύνη.
Το «παράθυρο» του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Το Ελεγκτικό Συνέδριο, στη γνωμοδότησή του για τη διάταξη του υπουργείου Εργασίας, κρίνει συνολικά θετική τη ρύθμιση, εκτιμώντας ότι το δημοσιονομικό κόστος των 48,4 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως καλύπτεται άνετα από τα έσοδα του ΕΦΚΑ. Ωστόσο, το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο επισημαίνει ένα κρίσιμο κενό: την έλλειψη ενιαίας αντιμετώπισης των συνταξιούχων χηρείας μετά τις 13 Μαΐου 2016. Η παρατήρηση αυτή, όπως σημειώνεται, ανοίγει ουσιαστικά παράθυρο διεκδίκησης αναδρομικών αυξήσεων για τους 8.469 συνταξιούχους στους οποίους είχαν επιβληθεί οι περικοπές.
Νομικοί εκτιμούν ότι αρκετοί από αυτούς θα προσφύγουν στα δικαστήρια, διεκδικώντας τη διαφορά που προκύπτει από το 35% έως το 70% της σύνταξης, ποσά δηλαδή που έχασαν λόγω της εφαρμογής του νόμου Κατρούγκαλου. Η ενδεχόμενη αναδρομική διεκδίκηση αφορά το χρονικό διάστημα από το 2020 έως το 2026, περίοδο κατά την οποία οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι λάμβαναν σύνταξη χηρείας μειωμένη στο 35%.
Νέο πεδίο αντιπαράθεσης στα δικαστήρια
Η απουσία πρόβλεψης για αναδρομικά δημιουργεί ήδη νέο πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα σε συνταξιούχους και Δημόσιο. Ενώ η νέα ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας αντιμετωπίζεται θετικά ως διόρθωση μιας άδικης περικοπής, η μη αναδρομική εφαρμογή της αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο εκατοντάδες υποθέσεις να καταλήξουν στα δικαστήρια τους επόμενους μήνες. Η κατάργηση των περικοπών θεωρείται σημαντικό βήμα για τους σημερινούς δικαιούχους, ωστόσο το ζήτημα των αναδρομικών φαίνεται πως θα απασχολήσει τη Δικαιοσύνη για αρκετό διάστημα ακόμη.
