Η κυβέρνηση επενδύει σε μια νέα, ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για το νερό, με στόχο την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της κλιματικής αλλαγής. Το σχέδιο, που ανακοίνωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, περιλαμβάνει πάνω από 900 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης σε ολόκληρη την Ελλάδα. Στόχος είναι η μετάβαση από ένα κατακερματισμένο μοντέλο σε ένα ενιαίο και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης των υδάτων, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση των πολιτών σε ασφαλές και ποιοτικό νερό.
Διαβάστε επίσης: Ο Ανδρουλάκης παρουσιάζει νέα ναυτιλιακή στρατηγική
Το σχέδιο των 901 έργων σε 170 δήμους
Η νέα δομική μεταρρύθμιση στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την οικονομική και τεχνική ενίσχυση των δήμων για τα έργα ύδρευσης και αποχέτευσης. Ο δεύτερος αφορά τη διαμόρφωση μιας ενιαίας Εθνικής Στρατηγικής για το νερό, μέσα από διαβούλευση με την Αυτοδιοίκηση και την επιστημονική κοινότητα. Ο τρίτος άξονας προβλέπει τη συνένωση δυνάμεων και τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας μέσα από ένα νέο μοντέλο ολιστικής διαχείρισης, το οποίο θεσπίζεται με νομοσχέδιο που συζητείται αυτή την περίοδο στη Βουλή. Ο τέταρτος άξονας αφορά την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας και των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Κατά τη δεύτερη τετραετία της κυβέρνησης, το ΥΠΕΝ ανακοίνωσε ένα ευρύ πρόγραμμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει 901 έργα σε πάνω από 170 δήμους της χώρας, δηλαδή σε περισσότερους από έναν στους δύο δήμους. Το συνολικό ύψος των έργων ανέρχεται σε 3,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι παρεμβάσεις αφορούν αποκλειστικά έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι στη λειψυδρία και τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Θεσμικές παρεμβάσεις και ο ρόλος της ΡΑΑΕΥ
Παράλληλα με τα έργα υποδομής, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε σειρά θεσμικών παρεμβάσεων τα τελευταία χρόνια. Το 2022 καταρτίστηκε, για πρώτη φορά, το Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο για το πόσιμο νερό, το οποίο προβλέπεται να επικαιροποιηθεί τον Μάρτιο του 2027. Το 2024 εγκρίθηκαν τα επικαιροποιημένα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών, ενώ το 2025 ενέκρινε τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας. Παράλληλα, θεσπίστηκε νέο πλαίσιο για το πόσιμο νερό και για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Μια κομβική μεταρρύθμιση για το ΥΠΕΝ αποτέλεσε η ίδρυση της ΡΑΑΕΥ, της αρχής που έχει αρμοδιότητα την εποπτεία των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και τον έλεγχο της εφαρμογής των κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης.
Από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι πάροχοι υποχρεούνται πλέον να καταρτίζουν masterplan που περιλαμβάνει νέες πηγές τροφοδοσίας και επενδυτικό σχέδιο. Οφείλουν επίσης να διαθέτουν διαχειριστική επάρκεια και να υποβάλλουν ποσοτικά στοιχεία για την ύδρευση και την τιμολόγηση σε ειδικό πληροφοριακό σύστημα, με βάση συγκεκριμένους δείκτες αξιολόγησης. Το νέο πλαίσιο τιμολόγησης προβλέπει διαφανείς κανόνες και κλιμακωτές χρεώσεις ανάλογα με την κατανάλωση, με οικονομικά προσιτή πρώτη κλίμακα. Προβλέπονται επίσης ειδικά τιμολόγια για ευάλωτα νοικοκυριά και για πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες, ώστε η μεταρρύθμιση να μην επιβαρύνει τις πιο ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.
Τι ακολουθεί
Το επόμενο διάστημα, η προσοχή στρέφεται στο νομοσχέδιο για το νέο μοντέλο ολιστικής διαχείρισης υδάτων που συζητείται στη Βουλή, καθώς η ψήφισή του θα θέσει τις βάσεις για τη συνένωση δυνάμεων μεταξύ δήμων και φορέων. Παράλληλα, η επικαιροποίηση του Εθνικού Επιχειρησιακού Σχεδίου για το πόσιμο νερό τον Μάρτιο του 2027 αναμένεται να αποτυπώσει την πρόοδο των 901 έργων σε όλη την Ελλάδα.
