Το ελληνικό χρέος αναμένεται να συνεχίσει την πτωτική του πορεία τα επόμενα χρόνια, ακόμη και αν η παγκόσμια οικονομία περάσει μια περίοδο έντονων αναταράξεων. Αυτό προκύπτει από νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), με τίτλο «Euro Area Stability Watch», η οποία αξιολογεί τους μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους για την Ευρωζώνη. Η ανάλυση δείχνει ότι η Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση σε ένα δυσμενές σενάριο όπου το χρέος όλων των υπόλοιπων χωρών της Ευρωζώνης θα αυξανόταν έως το 2035. Η δημοσίευση της έκθεσης συμπίπτει με νέα στοιχεία της Eurostat που επιβεβαιώνουν την ταχύτερη μείωση χρέους στην Ευρωζώνη για την Ελλάδα το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα τορπιλίζει τη συμφωνία Τουρκίας για πυραύλους Meteor
Το δυσμενές σενάριο του ESM και η εξαίρεση της Ελλάδας
Ο ESM κατάρτισε ένα ιδιαίτερα δυσμενές σενάριο προκειμένου να ελέγξει την αντοχή των δημόσιων οικονομικών της Ευρωζώνης. Το σενάριο αυτό προβλέπει νέα κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, άνοδο των τιμών της ενέργειας και ταυτόχρονα σημαντική πτώση στις τιμές των αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, με ζημιές που θα έπλητταν και τους Ευρωπαίους επενδυτές. Σύμφωνα με την έκθεση, καθένα από τα δύο αυτά σοκ θα αποτελούσε μεγάλη πρόκληση από μόνο του, ενώ ο συνδυασμός τους θα οδηγούσε την Ευρωζώνη σε ύφεση, με το ΑΕΠ να υποχωρεί κατά 0,4% το 2027 και τον πληθωρισμό να διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στο 3,4%, αγγίζοντας προσωρινά ακόμη και το 5%.
Σε αυτό το δυσμενές σενάριο, ο ESM εκτιμά ότι χωρίς αλλαγή πολιτικής το δημόσιο χρέος θα αυξανόταν σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης έως το 2035, με μοναδικές εξαιρέσεις την Ελλάδα και την Κύπρο, όπου θα συνέχιζε να μειώνεται. Στο συγκεκριμένο σενάριο, το συνολικό χρέος της Ευρωζώνης θα ήταν περίπου 20 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο σε σχέση με το βασικό σενάριο του οργανισμού, το οποίο είναι ευθυγραμμισμένο με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο βασικό σενάριο, το χρέος της Ευρωζώνης προβλέπεται να αυξηθεί την επόμενη δεκαετία, φτάνοντας στο 103% του ΑΕΠ από περίπου 90% πέρυσι. Η αύξηση αυτή οφείλεται στη δημογραφική γήρανση, στην αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3,5% του ΑΕΠ, στο υψηλότερο κόστος δανεισμού και στους χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Για την Ελλάδα, καθώς και για άλλες χώρες που είχαν ενταχθεί σε προγράμματα του ESM την προηγούμενη δεκαετία, η έκθεση προβλέπει αντίθετα τη συνέχιση της αποκλιμάκωσης.
Τα στοιχεία της Eurostat και οι προβλέψεις του ΔΝΤ
Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται ήδη από τα πρόσφατα στοιχεία. Σύμφωνα με την Eurostat, το πρώτο τρίμηνο του 2026 το ελληνικό χρέος κατέγραψε τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση σε ολόκληρη την Ευρωζώνη, υποχωρώντας στο 143,5% του ΑΕΠ από 152,9% έναν χρόνο νωρίτερα, δηλαδή μείωση κατά 9,4 ποσοστιαίες μονάδες. Αντίθετα, το μέσο χρέος της Ευρωζώνης αυξήθηκε στο 88,9% από 87,2% την ίδια περίοδο, δείχνοντας την αντίθετη πορεία που ακολουθεί η ελληνική οικονομία σε σχέση με τον μέσο όρο της νομισματικής ένωσης.
Ανάλογες εκτιμήσεις διατυπώνουν και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), καθώς και διεθνείς οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το ελληνικό χρέος θα μειωθεί στο 110,9% του ΑΕΠ το 2031, από 145,7% πέρυσι. Την ίδια περίοδο, το γαλλικό χρέος αναμένεται να αυξηθεί στο 120,7% από 116%, ενώ το βελγικό θα ανέλθει στο 122,3% από 106,3%. Το ιταλικό χρέος, αντίθετα, προβλέπεται να μειωθεί οριακά στο 136,1% από 137,1% του ΑΕΠ. Με βάση αυτά τα στοιχεία, το ΔΝΤ εκτιμά ότι μέσα στην επόμενη πενταετία το ελληνικό χρέος θα υπολείπεται όχι μόνο του ιταλικού, κάτι που αναμένεται να συμβεί ήδη από φέτος, αλλά και του γαλλικού και του βελγικού χρέους.
Τι σηματοδοτεί η πορεία του χρέους για την ελληνική οικονομία
Η συνεχιζόμενη και ταχεία μείωση του χρέους διατηρεί σε χαμηλά επίπεδα το spread, δηλαδή τη διαφορά στην απόδοση των ελληνικών κρατικών ομολόγων σε σχέση με τα αντίστοιχα γερμανικά. Η έκθεση του ESM τοποθετεί την Ελλάδα, μαζί με την Κύπρο, ανάμεσα στις ελάχιστες χώρες της Ευρωζώνης που θα διατηρήσουν πτωτική πορεία χρέους ακόμη και σε ένα ακραίο διεθνές σενάριο κρίσης στη Μέση Ανατολή και αναταραχής στις αγορές. Παράλληλα, οι προβλέψεις του ΔΝΤ ενισχύουν αυτή την εικόνα, δείχνοντας ότι η Ελλάδα θα προσπεράσει σε επίπεδο χρέους χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ιταλία μέσα στην επόμενη πενταετία.
