Από σήμερα τίθεται σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα του νέου Εξωδικαστικού Μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, ανοίγοντας τον δρόμο σε περισσότερους από 1 εκατομμύριο οφειλέτες να τακτοποιήσουν τα χρέη τους. Η βασική αλλαγή αφορά τη μείωση του ορίου ένταξης από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, δίνοντας πλέον πρόσβαση και στους μικροοφειλέτες. Ο εξωδικαστικός μηχανισμός καλύπτει οφειλές προς την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και τους servicers, με σταθερό επιτόκιο 3% και δυνατότητα έως 420 δόσεων.
Πώς λειτουργεί ο νέος Εξωδικαστικός Μηχανισμός
Δικαίωμα ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό έχουν πλέον φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και νομικά πρόσωπα με συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ. Το όριο αυτό είναι απόλυτο και αφορά το άθροισμα όλων των χρεών ενός οφειλέτη προς όλους τους πιστωτές μαζί, και όχι το ποσό που οφείλεται σε κάθε φορέα ξεχωριστά. Έτσι, ένας πολίτης που χρωστά συνολικά, για παράδειγμα, 6.000 ή 7.500 ευρώ σε ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ και τράπεζα μπορεί πλέον να υποβάλει ενιαία αίτηση για το σύνολο των υποχρεώσεών του. Αν όμως οι συνολικές οφειλές παραμένουν έστω και ένα ευρώ κάτω από τις 5.000 ευρώ, ο οφειλέτης δεν μπορεί να ενταχθεί και θα πρέπει να αναζητήσει λύση μέσω άλλης διαθέσιμης ρύθμισης, όπως αυτή των 72 δόσεων.
Η διεύρυνση του πλαισίου δίνει επίσης δεύτερη ευκαιρία σε όσους είχαν απορριφθεί στο παρελθόν επειδή οι οφειλές τους δεν έφθαναν το προηγούμενο όριο των 10.000 ευρώ. Οι πολίτες αυτοί μπορούν πλέον να υποβάλουν νέα αίτηση μέσα από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, δηλώνοντας αναλυτικά τα εισοδηματικά και περιουσιακά τους στοιχεία. Στη διαδικασία περιλαμβάνονται τόσο παλαιές όσο και νέες οφειλές, καθώς ο μηχανισμός δεν περιορίζεται μόνο σε ληξιπρόθεσμα χρέη του παρελθόντος αλλά καλύπτει τη συνολική εικόνα του οφειλέτη απέναντι στο Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers.
Δόσεις, επιτόκιο και διαγραφή οφειλών
Το βασικό πλεονέκτημα του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι ότι η ρύθμιση προσαρμόζεται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη. Για χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ προβλέπονται έως 240 μηνιαίες δόσεις, ενώ για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων οι δόσεις μπορούν να φθάσουν έως και τις 420. Το επιτόκιο παραμένει σταθερό στο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, στοιχείο που την καθιστά ευνοϊκότερη σε σχέση με άλλες διαθέσιμες επιλογές. Σύμφωνα με τη δικηγόρο Κατερίνα Φραγκάκη, η μηνιαία δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 50 ευρώ ανά πιστωτή, κάτι που σημαίνει ότι όποιος οφείλει και σε τράπεζα και στην εφορία θα πρέπει να πληρώνει κατ’ ελάχιστον 100 ευρώ τον μήνα συνολικά.
Ο αριθμός των δόσεων δεν καθορίζεται αυθαίρετα, αλλά προκύπτει από τον αλγόριθμο του συστήματος, ο οποίος λαμβάνει υπόψη το εισόδημα, την περιουσία και τη γενικότερη οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Υπό προϋποθέσεις, ο μηχανισμός προβλέπει ακόμη και μερική διαγραφή της βασικής οφειλής, εφόσον κριθεί ότι αυτό απαιτείται για να είναι βιώσιμη η ρύθμιση. Παράλληλα, με την ενεργοποίηση της σύμβασης αναστέλλονται τυχόν κατασχέσεις και πλειστηριασμοί σε βάρος του οφειλέτη, προσφέροντας μια επιπλέον προστασία κατά τη διάρκεια της αποπληρωμής.
Οι διαφορές με τη ρύθμιση των 72 δόσεων
Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός λειτουργεί παράλληλα με τη ρύθμιση των 72 δόσεων, η οποία έχει ήδη ενεργοποιηθεί από το προηγούμενο Σάββατο και παρουσιάζει, όπως αναφέρεται, ισχυρή δυναμική. Η βασική διαφορά είναι ότι η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά αποκλειστικά οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, ενώ ο εξωδικαστικός μηχανισμός καλύπτει επιπλέον και τις τράπεζες, καθώς και τους servicers, επιτρέποντας μια ενιαία αντιμετώπιση του συνόλου των χρεών ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης. Επιπλέον, προσφέρει πολύ περισσότερες δόσεις, φθάνοντας τις 240 ή τις 420 ανάλογα με τον πιστωτή, ενώ προβλέπει και το ενδεχόμενο κουρέματος της βασικής οφειλής, δυνατότητα που δεν περιλαμβάνεται στη ρύθμιση των 72 δόσεων.
Στον αντίποδα, η διαδικασία ένταξης είναι πιο απαιτητική, καθώς προϋποθέτει τη συγκέντρωση αναλυτικών οικονομικών στοιχείων και την αναμονή έως ότου παραχθεί η τελική πρόταση ρύθμισης από το σύστημα. Ο οφειλέτης δεν γνωρίζει εκ των προτέρων με βεβαιότητα ούτε τον ακριβή αριθμό των δόσεων ούτε το τελικό ποσό που θα κληθεί να πληρώσει, αφού αυτά προσδιορίζονται από τον αλγόριθμο μετά την υποβολή των στοιχείων. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί επίσης η συναίνεση του οφειλέτη στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε το Δημόσιο, ο ΕΦΚΑ και οι υπόλοιποι πιστωτές να αποκτήσουν πλήρη εικόνα της οικονομικής του κατάστασης πριν διαμορφωθεί η τελική πρόταση.
Τι πρέπει να προσέξουν οι οφειλέτες
Οι ενδιαφερόμενοι που θα υποβάλουν αίτηση μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας θα πρέπει να δηλώσουν με ακρίβεια τα εισοδηματικά και περιουσιακά τους στοιχεία, καθώς από αυτά εξαρτάται τόσο ο αριθμός των δόσεων όσο και το ενδεχόμενο μερικής διαγραφής οφειλής. Η δυνατότητα ένταξης οφειλών από 5.000 ευρώ αντί για 10.000 ευρώ θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για χιλιάδες μικροοφειλέτες που μέχρι σήμερα δεν είχαν πρόσβαση σε καμία ρύθμιση με τόσο ευνοϊκούς όρους, σταθερό επιτόκιο 3% και προστασία από κατασχέσεις και πλειστηριασμούς.
