Ο STAMA Greece, ο επίσημος φορέας εκπροσώπησης των εταιρειών διαχείρισης βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Ελλάδα, προειδοποιεί ότι οι αυστηρότεροι περιορισμοί στον κλάδο δεν έχουν φέρει ούτε περισσότερα διαθέσιμα σπίτια ούτε φθηνότερα ενοίκια στις ευρωπαϊκές πόλεις όπου εφαρμόζονται εδώ και χρόνια. Η ανακοίνωση έρχεται με αφορμή την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον λεγόμενο Affordable Housing Act, το νομοθετικό πλαίσιο που στοχεύει στην αντιμετώπιση της ακρίβειας στη στέγη σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων στην Ελλάδα αναγνωρίζει το πρόβλημα, ζητά όμως τεκμηριωμένες παρεμβάσεις και όχι γενικευμένες απαγορεύσεις.
Τι υποστηρίζει ο STAMA Greece
Ο STAMA Greece συμμετείχε, μέσω του προέδρου του, στην επιτροπή της European Holiday Home Association (EHHA) που ασχολήθηκε με τον Affordable Housing Act και υιοθετεί την κοινή ευρωπαϊκή θέση του κλάδου. Σύμφωνα με αυτή, κάθε νέα παρέμβαση πρέπει να στηρίζεται σε αξιόπιστα στοιχεία, να αφορά αποκλειστικά τις περιοχές όπου έχει αποδειχθεί πραγματικό πρόβλημα στέγης και να συνοδεύεται από ουσιαστικές εγγυήσεις απέναντι σε αδικαιολόγητες απαγορεύσεις. Ο φορέας τονίζει ότι νέοι περιορισμοί χωρίς επαρκή στοιχεία και αξιολόγηση των οικονομικών συνεπειών ενδέχεται να πλήξουν ιδιοκτήτες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες, χωρίς να προσθέσουν ούτε ένα σπίτι στη μακροχρόνια αγορά ενοικίασης.
Κεντρικό επιχείρημα της ανακοίνωσης είναι ότι η απόσυρση καταλυμάτων από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν σημαίνει αυτόματα την επιστροφή τους στη μακροχρόνια αγορά. Πολλά από αυτά τα ακίνητα είναι κύριες κατοικίες που εκμισθώνονται περιστασιακά ή εξοχικές κατοικίες που δεν θα διατίθεντο ποτέ για μόνιμη ενοικίαση, ακόμη κι αν σταματούσε η τουριστική τους αξιοποίηση.
Τα στοιχεία από Βαρκελώνη και Χώρα των Βάσκων
Η ανακοίνωση επικαλείται συγκεκριμένα παραδείγματα από περιοχές που εφαρμόζουν αυστηρούς περιορισμούς εδώ και χρόνια. Στη Βαρκελώνη, όπου οι νέες άδειες βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν παγώσει από το 2014, τα ενοίκια ανά τετραγωνικό μέτρο αυξήθηκαν κατά 72%, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η EHHA. Στη γαλλική Χώρα των Βάσκων, οι περιορισμοί οδήγησαν σε μείωση περίπου 6.000 ακινήτων από τη βραχυχρόνια μίσθωση, όμως μόλις το 5% αυτών επέστρεψε τελικά στη μακροχρόνια αγορά κατοικίας.
Παράλληλα, ο STAMA Greece παραθέτει εκτιμήσεις για το 2026, σύμφωνα με τις οποίες ενδέχεται να χαθεί οικονομική δραστηριότητα ύψους 230,4 εκατομμυρίων ευρώ τον χρόνο, με περίπου 4.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας να τίθενται σε κίνδυνο. Ο φορέας υπενθυμίζει επίσης ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιστοιχούν μόλις στο 1,2% του συνολικού οικιστικού αποθέματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με στοιχεία του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ περίπου το 20% των κατοικιών στην ΕΕ παραμένει κενό.
Τι προτείνει ο κλάδος για τη στέγη
Ο STAMA Greece υποστηρίζει ότι η αντιμετώπιση της έλλειψης προσιτής στέγης απαιτεί πολιτικές που θα αξιοποιήσουν το υπάρχον κενό απόθεμα κατοικιών, θα επιταχύνουν τις ανακαινίσεις παλαιών κτιρίων, θα απλοποιήσουν τις αδειοδοτήσεις και θα ενισχύσουν την κατασκευή νέων κατοικιών. Ο φορέας σημειώνει ότι ακόμη και η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η περιορισμένη προσφορά κατοικιών αποτελεί τη βασική αιτία του προβλήματος. Από το 2010, οι τιμές των κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αυξηθεί κατά 60,5%, ενώ τα ενοίκια κατά 28,8%.
Στο ίδιο πλαίσιο, προετοιμάζεται νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός για τη συλλογή και ανταλλαγή δεδομένων σχετικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, ο οποίος αναμένεται να δώσει στις αρχές πιο ακριβή εικόνα της αγοράς. Ο STAMA Greece επαναλαμβάνει πως στηρίζει κάθε προσπάθεια αντιμετώπισης της ακρίβειας στη στέγη, υπό την προϋπόθεση ότι οι όποιες αποφάσεις θα βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και όχι σε γενικευμένες απαγορεύσεις που, όπως δείχνει η ευρωπαϊκή εμπειρία, δεν έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
