Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας βρίσκεται στο επίκεντρο ενός πρωτοφανούς «ντέρμπι» με την Ιταλία για το ποια χώρα θα καταγράψει τη μεγαλύτερη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη για το 2026. Ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) προγραμματίζει για το β’ εξάμηνο του έτους νέες πρόωρες αποπληρωμές, με στόχο να συγκρατήσει το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης στα 360 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν το εγχείρημα πετύχει, η Ελλάδα θα πάψει, ύστερα από δεκαετίες, να είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη, όταν η Eurostat δημοσιεύσει τα στοιχεία για το 2026.
Το πλάνο του ΟΔΔΗΧ και ο στόχος του 136%
Ο ΟΔΔΗΧ έχει ήδη καλύψει σε μεγάλο βαθμό το φετινό χρηματοδοτικό του πρόγραμμα. Για το υπόλοιπο του έτους προγραμματίζονται μόνο εκδόσεις εντόκων γραμματίων και τέσσερις μικρές επανεκδόσεις ομολόγων, γεγονός που αφήνει περιθώριο στον οργανισμό να επικεντρωθεί σε νέες πρόωρες αποπληρωμές χρέους. Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να διατηρηθεί το χρέος στα 360 δισ. ευρώ, αφετέρου να διαμορφωθεί η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στο 136,8% στο τέλος του 2026, από 146,1% που ήταν το 2025. Το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να είναι αρκετό ώστε η Ελλάδα να πάψει να κατέχει τον τίτλο της πιο υπερχρεωμένης χώρας της Ευρωζώνης.
Η πρόβλεψη αυτή στηρίζεται σε ρυθμό πραγματικής ανάπτυξης 2% και πληθωρισμό 3,2% για το σύνολο του 2026. Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές αμφισβητούν πλέον αυτά τα δύο μεγέθη. Για την ανάπτυξη, πληθαίνουν οι εκτιμήσεις που κάνουν λόγο για χαμηλότερο ρυθμό, στο επίπεδο του 1,8% με 1,9%, ενώ για τον πληθωρισμό η εικόνα είναι ήδη δυσμενέστερη από την αρχική πρόβλεψη, καθώς το α’ εξάμηνο του 2026 ο δείκτης τιμών καταναλωτή κινείται στο 4%, με τον Ιούλιο να ξεκινά με νέες αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου κίνησης.
Το ονομαστικό ΑΕΠ έχει προϋπολογιστεί στα 261,3 δισ. ευρώ, με βάση άθροισμα ανάπτυξης και πληθωρισμού στο 5,2%. Σε ένα πιο δυσμενές σενάριο, με ανάπτυξη 1,8% και πληθωρισμό 3,7%, το άθροισμα θα διαμορφωνόταν στο 5,5%, με αποτέλεσμα το ονομαστικό χρέος να ξεπεράσει τα 262 δισ. ευρώ. Παραδόξως, η χειρότερη οικονομική συγκυρία για το εισόδημα των πολιτών, δηλαδή η μικρότερη ανάπτυξη και ο μεγαλύτερος πληθωρισμός, λειτουργεί τελικά θετικά για τη μείωση της αναλογίας χρέους προς ΑΕΠ.
Γιατί έχει σημασία η σύγκριση με την Ιταλία
Η επίτευξη του στόχου δεν έχει μόνο ψυχολογικό, αλλά και ουσιαστικό χαρακτήρα για την ελληνική οικονομία. Παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, κανένας διεθνής οίκος αξιολόγησης δεν προχώρησε φέτος σε αναβάθμιση ή έστω σε βελτίωση των προοπτικών για την Ελλάδα. Το φθινόπωρο, όταν ξεκινά νέος γύρος αξιολογήσεων και θα έχουν ήδη δημοσιευτεί τα προσχέδια των κρατικών προϋπολογισμών, η εικόνα αναμένεται να είναι πιο ξεκάθαρη.
Το βασικό επιχείρημα που θα έχουν στα χέρια τους οι οίκοι αξιολόγησης είναι απλό: πώς δικαιολογείται μια χώρα όπως η Ιταλία, με μεγαλύτερη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ και δυσμενέστερα χαρακτηριστικά για τη μελλοντική του πορεία, να απολαμβάνει καλύτερη πιστοληπτική βαθμολογία από την Ελλάδα, η οποία πλέον παρουσιάζει καλύτερες αποδόσεις και ευνοϊκότερες προβλέψεις για το μέλλον του χρέους της.
Τι ακολουθεί
Μετά την επανέκδοση ομολόγων των προηγούμενων εβδομάδων, ανοίγει πλέον ο δρόμος για τις νέες πρόωρες αποπληρωμές χρέους που σχεδιάζει ο ΟΔΔΗΧ για το β’ εξάμηνο. Το φθινόπωρο, με τον νέο γύρο αξιολογήσεων και τη δημοσίευση των προσχεδίων των κρατικών προϋπολογισμών, θα φανεί αν οι οίκοι αξιολόγησης θα αναγνωρίσουν έμπρακτα τη βελτίωση της εικόνας του ελληνικού χρέους σε σχέση με την Ιταλία.
