Η αμερικανική startup JetZero επιχειρεί να ανατρέψει τον σχεδιασμό των επιβατικών αεροσκαφών που παραμένει αμετάβλητος για περισσότερα από 70 χρόνια. Το σχέδιό της βασίζεται σε αεροσκάφος τύπου «blended wing», δηλαδή ενιαίας πτέρυγας και ατράκτου, το οποίο θυμίζει σαλάχι και όχι συμβατικό αεροπλάνο. Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Wall Street Journal, το εγχείρημα απέκτησε σημαντική ώθηση μετά την καταρχήν συμφωνία της αμερικανικής Export-Import Bank να στηρίξει την εταιρεία με δάνεια και εγγυήσεις έως 3 δισεκατομμύρια δολάρια. Το αεροσκάφος ενιαίας πτέρυγας θα μπορούσε να αποτελέσει τη μεγαλύτερη αλλαγή στην εμπορική αεροπορία μετά το Concorde.
Το μοντέλο Z4 και η αποχώρηση από τα παράθυρα
Το μοντέλο που αναπτύσσει η JetZero ονομάζεται Z4 και διαφέρει ριζικά από τα σημερινά αεροσκάφη. Αντί για δύο διαδρόμους, διαθέτει τέσσερις, ενώ η καμπίνα σχεδιάζεται εντελώς χωρίς συμβατικά παράθυρα. Στη θέση τους τοποθετούνται ψηφιακές οθόνες που προβάλλουν την εξωτερική εικόνα σε πραγματικό χρόνο, ενώ μια μεγάλη γυάλινη οροφή επιτρέπει στο φυσικό φως να γεμίζει το εσωτερικό του αεροσκάφους. Η εταιρεία υπόσχεται επίσης μεγαλύτερους προσωπικούς χώρους για τους επιβάτες, ξεχωριστό χώρο αναμονής έξω από κάθε τουαλέτα και ατομικούς αποθηκευτικούς χώρους πάνω από κάθε κάθισμα.
Το Z4 θα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει περίπου 250 επιβάτες και να καλύπτει αποστάσεις γύρω στα 5.000 ναυτικά μίλια. Παράλληλα, θα μπορεί να πετά σε μεγαλύτερο ύψος σε σχέση με τα σημερινά επιβατικά αεροσκάφη, γεγονός που η εταιρεία παρουσιάζει ως πλεονέκτημα τόσο για την άνεση όσο και για την απόδοση της πτήσης. Ο σχεδιασμός ενιαίας πτέρυγας δεν είναι καινούργιος, καθώς ερευνάται εδώ και δεκαετίες από τη NASA, η οποία έχει επενδύσει πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε σχετικά προγράμματα αναζητώντας τρόπους μείωσης της κατανάλωσης καυσίμου μέσω μικρότερης αεροδυναμικής αντίστασης και χαμηλότερου βάρους.
Στόχος η αμφισβήτηση Boeing και Airbus
Η φιλοδοξία της JetZero δεν περιορίζεται στη δημιουργία ενός ακόμη αεροσκάφους. Η εταιρεία επιδιώκει να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Boeing στην αμερικανική αεροναυπηγική βιομηχανία, σε μια περίοδο κατά την οποία η Airbus έχει αποκτήσει το μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς, ενώ η κινεζική Comac ενισχύει σταδιακά την παρουσία της. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Τομ Ο’Λίρι, δήλωσε ότι στόχος είναι η πρώτη δοκιμαστική πτήση του πρωτοτύπου να πραγματοποιηθεί μέχρι το τέλος του 2027, με την εμπορική αξιοποίηση να τοποθετείται στις αρχές της επόμενης δεκαετίας.
Το βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του σχεδιασμού είναι η αεροδυναμική απόδοση. Η JetZero υποστηρίζει ότι το Z4 μπορεί να καταναλώνει περίπου 30% λιγότερο καύσιμο σε σύγκριση με σύγχρονα αεροσκάφη, όπως το Boeing 787. Ωστόσο, ειδικοί διατηρούν επιφυλάξεις για το εγχείρημα. Επισημαίνουν ότι οι επιβάτες που θα κάθονται στα άκρα της πτέρυγας ενδέχεται να αισθάνονται εντονότερα τις φυγόκεντρες δυνάμεις κατά τις στροφές του αεροσκάφους, ενώ η απουσία πραγματικών παραθύρων θα μπορούσε να αυξήσει την αίσθηση δυσφορίας ή ναυτίας σε ορισμένους επιβάτες. Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα σχετικά με τις διαδικασίες εκκένωσης σε ένα αεροσκάφος με τόσο διαφορετική διάταξη καμπίνας.
Τι ακολουθεί για το εγχείρημα
Με βάση τον σχεδιασμό της εταιρείας, η πρώτη δοκιμαστική πτήση του πρωτοτύπου αναμένεται μέχρι το τέλος του 2027, ενώ η εμπορική εκμετάλλευση του αεροσκάφους ενιαίας πτέρυγας τοποθετείται στις αρχές της επόμενης δεκαετίας. Η χρηματοδοτική στήριξη από την Export-Import Bank κρίνεται καθοριστική για την κατασκευή του πρώτου εργοστασίου παραγωγής, στοιχείο που θα δείξει αν η JetZero μπορεί πράγματι να περάσει από το στάδιο του σχεδίου σε αυτό της μαζικής παραγωγής.
