Η Κούβα ανακοίνωσε την Τετάρτη ένα ευρύ άνοιγμα τομέων της οικονομίας της στους ιδιώτες, λίγες ημέρες αφού το κοινοβούλιο ενέκρινε δέσμη 176 μέτρων υπέρ της «οικονομίας της αγοράς». Η κίνηση έρχεται καθώς η νησιωτική χώρα δέχεται ασφυκτικές οικονομικές πιέσεις από τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ. Πρόκειται για ιστορική στροφή της κομμουνιστικής κυβέρνησης, που επιχειρεί να αντιμετωπίσει μια οικονομία βυθισμένη στην κρίση.
Ποιοι τομείς περνούν σε ιδιώτες
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η διαχείριση των βενζινάδικων, των φαρμακείων, των λιμενικών εγκαταστάσεων, των απορριμμάτων και της ανανεώσιμης ενέργειας περνά πλέον σε ιδιωτικά χέρια. Πρόκειται για δραστική μείωση του αριθμού των υπηρεσιών που μέχρι σήμερα απαγορευόταν να προσφέρονται από ιδιωτικές εταιρείες στην Κούβα. Ο ιδιωτικός τομέας θα μπορεί πλέον να δραστηριοποιείται στη διανομή βενζίνης, στην πώληση φαρμάκων και οπτικών, στην εισαγωγή οχημάτων, καθώς και στη λειτουργία οίκων ευγηρίας.
Επιπλέον, ιδιώτες θα μπορούν να διαχειρίζονται τερματικούς σταθμούς επιβατών και φορτίων, καθώς και λιμενικές εγκαταστάσεις και μαρίνες. Το άνοιγμα επεκτείνεται ακόμη και στην εκμετάλλευση πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και ορυχείων, πάντα υπό όρους που θέτει το κράτος. Σύμφωνα με τις κουβανικές αρχές, στο νησί λειτουργούν ήδη περισσότερες από 15.000 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, αριθμός που δείχνει ότι η έγκριση νέων εταιρειών επιταχύνεται σημαντικά τους τελευταίους μήνες.
Υγεία, παιδεία και ασφάλεια παραμένουν στο κράτος
Παρά το ευρύ άνοιγμα, η κυβέρνηση της Κούβας ξεκαθάρισε ότι ορισμένοι τομείς παραμένουν αποκλειστική ευθύνη του δημοσίου. Η νοσηλεία θεωρείται «ευθύνη του κράτους» και οι ιατρικές και νοσοκομειακές υπηρεσίες θα συνεχίσουν να χορηγούνται δωρεάν στον κουβανικό λαό. Στον δημόσιο τομέα παραμένει επίσης η εκπαίδευση, με εξαίρεση ορισμένα μαθήματα γλωσσών ή υπηρεσίες φύλαξης παιδιών που μπορούν να προσφέρονται ιδιωτικά.
Τα μέσα ενημέρωσης, οι τηλεπικοινωνίες, η ασφάλεια και οι λοιποί «στρατηγικοί» τομείς διατηρούνται υπό τον πλήρη έλεγχο του κράτους. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί μια ελεγχόμενη μετάβαση προς την αγορά, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο σε ό,τι θεωρεί κρίσιμο για την κοινωνική συνοχή και την εθνική ασφάλεια της χώρας.
Οι αμερικανικές πιέσεις πίσω από τη στροφή
Στις 18 Ιουνίου, το κουβανικό κοινοβούλιο είχε ήδη εγκρίνει μια εκτενή λίστα με 176 μέτρα που προέβλεπαν το άνοιγμα σχεδόν όλης της οικονομίας σε ιδιώτες, συμπεριλαμβανομένων της γεωργίας και των τραπεζών. Η σημερινή ανακοίνωση αποτελεί συνέχεια αυτής της απόφασης και έρχεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα δύσκολη για την κουβανική οικονομία. Το πετρελαϊκό εμπάργκο που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει φέρει τη χώρα στο χείλος της κατάρρευσης.
Στην Κούβα παρατηρούνται σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα, καύσιμα, πόσιμο νερό και φάρμακα, ενώ οι διακοπές ρεύματος έχουν γίνει καθημερινό φαινόμενο για τους κατοίκους. Μέσα σε αυτό το δύσκολο οικονομικό περιβάλλον, η κυβέρνηση φαίνεται να επιλέγει το άνοιγμα στην ιδιωτική πρωτοβουλία ως διέξοδο, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπει τον κρατικό έλεγχο στους τομείς που θεωρεί θεμελιώδεις για τη λειτουργία του κράτους.
