Μια συνταγή για Coca-Cola του 19ου αιώνα εντοπίστηκε στο μοναστήρι του Αγίου Μάρκου στη Φλωρεντία, σύμφωνα με ανακοίνωση μοναχών της ιταλικής πόλης. Το εύρημα, που χρονολογείται περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα, περιγράφει ένα τονωτικό «ελιξίριο» με συστατικά που θυμίζουν έντονα το σύγχρονο αναψυκτικό. Η ανακάλυψη έγινε στη διάρκεια εργασιών αρχειοθέτησης και έχει ήδη προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον διεθνώς.
Η συνταγή για Coca-Cola στα αρχεία του μοναστηριού
Η ανακάλυψη έγινε στη διάρκεια εργασιών αρχειοθέτησης στο μοναστήρι του Αγίου Μάρκου, στην καρδιά της Φλωρεντίας. Σύμφωνα με τον Δομινικανό μοναχό Μανουέλ Ρούσο, εντοπίστηκε ένα ξεθωριασμένο έγγραφο που περιγράφει λεπτομερώς ένα τονωτικό ελιξίριο φτιαγμένο από φύλλα κόκας και ξηρούς καρπούς κόλα. Το συγκεκριμένο ποτό, όπως ανέφερε ο μοναχός, ήταν μεταξύ των πιο δημοφιλών της εποχής του, στοιχείο που δείχνει πως η χρήση τέτοιων συστατικών δεν ήταν καθόλου άγνωστη στην Ιταλία του 19ου αιώνα. Η καταχώρηση στα αρχεία περιγράφει το ελιξίριο ως τονωτικό, το οποίο προοριζόταν για την ανακούφιση από τη σωματική και πνευματική εξάντληση, τους πονοκεφάλους και την αδυναμία που σχετίζεται με το γήρας ή με την υπερπροσπάθεια.
Τα αναγραφόμενα συστατικά της συνταγής για Coca-Cola περιλάμβαναν 30 γραμμάρια ξηρών καρπών κόλα, 10 γραμμάρια φύλλων κόκας από τη Βολιβία και ένα λίτρο αλκοολούχου μείγματος. Στα αρχεία του μοναστηριού σημειώνεται ότι ιεραπόστολοι είχαν μεταφέρει στην Τοσκάνη φύλλα κόκας και ξηρούς καρπούς κόλα από τη Νότια Αμερική, στοιχείο που εξηγεί πώς αυτά τα εξωτικά συστατικά έφτασαν σε ένα ιταλικό μοναστήρι εκείνη την περίοδο. Η χρονολόγηση του εγγράφου στα μέσα του 19ου αιώνα σημαίνει πως η συνταγή της Τοσκάνης είναι αρκετές δεκαετίες παλαιότερη από τη δημιουργία της Coca-Cola.
Η σύνδεση με τη σύγχρονη Coca-Cola
Η Coca-Cola δημιουργήθηκε το 1886 από τον Αμερικανό φαρμακοποιό Τζον Στιθ Πέμπερτον, αρχικά ως αλκοολούχο ποτό με φύλλα κόκας και ξηρούς καρπούς κόλα. Αργότερα, ο Πέμπερτον αντικατέστησε το αλκοόλ με σιρόπι ζάχαρης, δημιουργώντας έτσι το αναψυκτικό που εξελίχθηκε στη σύγχρονη Coca-Cola όπως την γνωρίζουμε σήμερα. Η ομοιότητα στα βασικά συστατικά ανάμεσα στο ελιξίριο του μοναστηριού και στην αρχική συνταγή του Πέμπερτον είναι εντυπωσιακή, καθώς και τα δύο ποτά βασίζονταν σε φύλλα κόκας και ξηρούς καρπούς κόλα.
Ο Μανουέλ Ρούσο, ωστόσο, στάθηκε προσεκτικός στις δηλώσεις του και υπογράμμισε πως δεν υπάρχει καμία άμεση σύνδεση μεταξύ του ποτού που περιγράφεται στο μοναστήρι και των σύγχρονων αναψυκτικών τύπου κόλα. Η χρήση παρόμοιων συστατικών σε διαφορετικές εποχές και τόπους, όπως εξήγησε, δεν αποδεικνύει κάποια σχέση ή επιρροή ανάμεσα στις δύο συνταγές. Παράλληλα, η συνταγή για Coca-Cola που εντοπίστηκε στη Φλωρεντία ρίχνει φως στις εμπορικές και ιεραποστολικές διαδρομές του 19ου αιώνα, μέσω των οποίων προϊόντα από τη Νότια Αμερική έφταναν στην Ευρώπη και ενσωματώνονταν στη φαρμακευτική και διατροφική παράδοση της εποχής. Το εύρημα στο μοναστήρι του Αγίου Μάρκου προσθέτει μια ενδιαφέρουσα πτυχή στην ιστορία των τονωτικών ποτών και των «ελιξιρίων» που κυκλοφορούσαν στην Ευρώπη πριν από την εμφάνιση των σύγχρονων αναψυκτικών τύπου κόλα.
