Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία εφιστά την προσοχή των καταναλωτών στον αυξημένο κίνδυνο σαλμονέλας το καλοκαίρι. Η ενημέρωση έρχεται με αφορμή πρόσφατα κρούσματα σαλμονέλωσης που καταγράφηκαν στη Λαμία, στην Καστοριά και στον Περιστέρι. Ο φορέας απαντά σε εννέα βασικά ερωτήματα, δίνοντας πρακτικές οδηγίες για την αποφυγή της τροφικής δηλητηρίασης.
Τα κρούσματα και οι αιτίες της μόλυνσης
Σύμφωνα με τον ΕΦΕΤ, η αυξημένη θερμοκρασία του περιβάλλοντος κατά τους καλοκαιρινούς μήνες δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό παθογόνων μικροοργανισμών. Η σαλμονέλωση συγκαταλέγεται στις συχνότερες τροφιμογενείς λοιμώξεις, με βασικές αιτίες την ακατάλληλη συντήρηση των τροφίμων, την ελλιπή θερμική επεξεργασία και την επιμόλυνση κατά την προετοιμασία γευμάτων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στη διαχείριση πουλερικών, αυγών και των προϊόντων τους, καθώς και στην τήρηση της ψυκτικής αλυσίδας.
Ο φορέας τονίζει ότι η πρόληψη της σαλμονέλωσης στις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης στηρίζεται σε πέντε θεμελιώδεις αρχές: τον συστηματικό καθαρισμό και απολύμανση με εφαρμογή των διαδικασιών HACCP, την άριστη προσωπική υγιεινή των χειριστών τροφίμων, την αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης, το επαρκές μαγείρεμα με σωστή αναθέρμανση, καθώς και τη διατήρηση ασφαλών θερμοκρασιών κατά τη συντήρηση και τη διανομή των τροφίμων.
Τι είναι η σαλμονέλα και ποια τα συμπτώματα
Η Salmonella είναι ένα Gram-αρνητικό, ραβδοειδές βακτήριο που προκαλεί διάρροια στον άνθρωπο και μεταδίδεται μέσω των κοπράνων ανθρώπων ή ζώων. Η οικογένειά της περιλαμβάνει περισσότερους από 2.300 ορότυπους, με πιο συχνούς τη Salmonella Enteritidis και τη Salmonella Typhimurium, που ευθύνονται συνολικά για περίπου το ήμισυ των ανθρώπινων λοιμώξεων. Όταν βρίσκεται σε τρόφιμα, το βακτήριο συνήθως δεν επηρεάζει τη γεύση, την οσμή ή την εμφάνισή τους, γεγονός που καθιστά δυσκολότερο τον εντοπισμό του. Είναι γνωστό ότι προκαλεί ασθένειες εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια.
Τα κυριότερα συμπτώματα της σαλμονέλωσης είναι η διάρροια, οι κοιλιακές κράμπες και ο πυρετός, τα οποία εμφανίζονται 8 έως 72 ώρες μετά την κατανάλωση μολυσμένης τροφής. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν ρίγη, πονοκέφαλος, ναυτία και έμετος, με τα συμπτώματα να υποχωρούν συνήθως μέσα σε 4 έως 7 ημέρες. Πολλοί ασθενείς αναρρώνουν χωρίς θεραπεία, ωστόσο η λοίμωξη μπορεί να αποβεί απειλητική για τη ζωή σε ευάλωτες ομάδες, όπως τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, οι έγκυες, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως ασθενείς με HIV/AIDS, καρκίνο, σακχαρώδη διαβήτη, νεφρική νόσο ή λήπτες μεταμοσχεύσεων.
Πώς μολύνονται οι καταναλωτές και πώς προστατεύονται
Η Salmonella ζει στο έντερο των ανθρώπων και πολλών ζώων, συμπεριλαμβανομένων των πτηνών, και η μετάδοση γίνεται συνήθως μέσω κατανάλωσης τροφίμων μολυσμένων με κόπρανα ζώων. Το βακτήριο που υπάρχει σε ωμό κρέας και πουλερικά μπορεί να επιβιώσει εάν τα τρόφιμα δεν μαγειρευτούν στη σωστή ελάχιστη εσωτερική θερμοκρασία, η οποία θα πρέπει να ελέγχεται με θερμόμετρο τροφίμων. Η λοίμωξη μπορεί επίσης να προκληθεί μέσω διασταυρούμενης επιμόλυνσης, για παράδειγμα όταν οι χυμοί από ωμό κρέας ή πουλερικά έρθουν σε επαφή με έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, όπως οι σαλάτες.
Τα τρόφιμα μπορούν ακόμη να μολυνθούν από τα άπλυτα χέρια ενός χειριστή τροφίμων που φέρει το βακτήριο, ανεξάρτητα από το αν εμφανίζει συμπτώματα ή όχι. Για τον λόγο αυτό ο ΕΦΕΤ συνιστά ιδιαίτερη προσοχή στη διαχείριση πουλερικών, αυγών και γαλακτοκομικών, στη σωστή θερμική επεξεργασία των τροφίμων και στη σχολαστική τήρηση της ψυκτικής αλυσίδας, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες όπου ο κίνδυνος σαλμονέλας αυξάνεται σημαντικά λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.
