Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε την Τετάρτη (29/7/26) ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξαπολύσουν τις επόμενες ώρες σκληρό πλήγμα κατά του Ιράν, ως αντίποινα για τους βαλλιστικούς πυραύλους που εκτόξευσε η Τεχεράνη εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ιορδανία. Μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι είναι πλέον «η σειρά» της Ουάσινγκτον να απαντήσει στην ιρανική επίθεση. Παράλληλα, ενημερώθηκε για ύποπτη φωτιά σε αμερικανικό δεξαμενόπλοιο στην Αίγυπτο, περιστατικό που αύξησε τις ανησυχίες για κλιμάκωση σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ απειλεί το Ιράν με βαρύ πλήγμα μετά την επίθεση
Πέντε πύραυλοι αναχαιτίστηκαν, ετοιμάζεται πλήγμα κατά του Ιράν
Η ένταση ξεκίνησε το βράδυ της Τρίτης, όταν οι Φρουροί της Επανάστασης εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στην Ιορδανία, με στόχο, σύμφωνα με το Axios, αμερικανική βάση στη χώρα. Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι και οι πέντε πύραυλοι αναχαιτίστηκαν επιτυχώς, χωρίς να προκληθούν απώλειες. Ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ, σε δηλώσεις του από το Οβάλ Γραφείο, ήταν σαφής: «Ξέρουν τι έρχεται. Μας ζητούν να μην το κάνουμε, αλλά γνωρίζετε πως προσπάθησαν να μας πλήξουν χθες τη νύχτα. Επομένως, είναι η σειρά μας. Θα δούμε αν θα καταλήξουμε σε συμφωνία κάποια στιγμή. Αλλά, θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά».
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την απειλή για πλήγμα κατά του Ιράν και σε δηλώσεις στο Fox News, σημειώνοντας ότι «το Ιράν θα δεχθεί ισχυρό πλήγμα» και ότι «θα τους χτυπήσουμε σκληρά». Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι ενημερώθηκε για επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε δεξαμενόπλοια στα ανοιχτά των αιγυπτιακών ακτών, στο λιμάνι της Νταμιέτα. Ερωτηθείς αν το περιστατικό συνδέεται με το Ιράν, απάντησε λακωνικά: «Έχω ενημερωθεί. Είναι λίγο περισσότερο από το ίδιο».
Φωτιά σε δύο πλοία στη Νταμιέτα, ανεξακρίβωτη η αιτία
Στο λιμάνι της Νταμιέτα στην Αίγυπτο, φωτιά ξέσπασε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες σε δύο πλοία μεταφοράς και επεξεργασίας φυσικού αερίου, τη δεξαμενή αποθήκευσης Energos Winter και το δεξαμενόπλοιο GasLog Salem, όπως ανέφερε η εταιρεία λιμενικών υπηρεσιών Inchcape. Οι αρχικές πληροφορίες έκαναν λόγο για πλήγμα με drone, γεγονός που αύξησε τους φόβους περαιτέρω εξάπλωσης του πολέμου, ιδίως καθώς οι Χούθι πλήττουν συστηματικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα και το Ιράν έχει ξαναχτυπήσει αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή. Το υπουργείο Πετρελαίου της Αιγύπτου επιβεβαίωσε το περιστατικό, χωρίς όμως να προσδιορίσει την αιτία της πυρκαγιάς, αναφέροντας ότι «η κατάσταση αντιμετωπίστηκε αμέσως σύμφωνα με τα σχέδια έκτακτης ανάγκης» και ότι ακολουθούνται οι διαδικασίες αξιολόγησης των επιπτώσεων. Κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για το συμβάν, ενώ τα δύο πλοία μετακινήθηκαν μετά το περιστατικό.
Το πετρέλαιο εκτινάχθηκε πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι
Η κλιμάκωση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας, βάζοντας τέλος στις ελπίδες αποκλιμάκωσης που είχαν καλλιεργηθεί τις προηγούμενες ημέρες. Το διεθνές συμβόλαιο αναφοράς Brent ενισχύθηκε κατά 7,9%, κλείνοντας στα 90,74 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό συμβόλαιο WTI κατέγραψε άνοδο 6,6%, φτάνοντας τα 84,46 δολάρια. Η επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της RBC Capital Markets, Χελίμα Κροφτ, εκτίμησε ότι οι αγορές πιθανότατα υπερεκτίμησαν τις πιθανότητες άμεσης διπλωματικής λύσης, καθώς δύσκολα μπορεί να προκύψει σύντομα συμφωνία που θα επιλύσει την πυρηνική αντιπαράθεση ή θα ομαλοποιήσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω από παράλληλες επιθέσεις φιλοϊρανικών ομάδων σε όλη τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με αμερικανικές και σαουδαραβικές αρχές, πολιτοφυλακές που πρόσκεινται στο Ιράν εξαπέλυσαν επιθέσεις με drones εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία, με αμερικανικές και σαουδαραβικές δυνάμεις να απαντούν με κοινές αεροπορικές επιδρομές. Παράλληλα, οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη ανακοίνωσαν ότι έθεσαν στο στόχαστρο αγωγό πετρελαίου προς τον τερματικό σταθμό του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, μέσω του οποίου η Σαουδική Αραβία επιχειρεί να παρακάμψει τα προβλήματα στα Στενά του Ορμούζ. Αναλυτές εκτιμούν ότι τόσο η Τεχεράνη όσο και οι σύμμαχοί της επιδιώκουν να διατηρήσουν τον έλεγχο στα δύο σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας.
Προειδοποίηση του Ιράν για αντίποινα στο Τελ Αβίβ
Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής διεξόδου, δηλώνοντας ότι «θα δούμε αν θα καταλήξουμε σε συμφωνία κάποια στιγμή», χωρίς ωστόσο να αποδυναμώνει την απειλή για πλήγμα κατά του Ιράν. Από την πλευρά τους, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβαρδίσουν την Τεχεράνη ή κρίσιμες ιρανικές υποδομές, η χώρα θα απαντήσει εκτοξεύοντας πυραύλους εναντίον του Τελ Αβίβ, κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει πράξει παρά την αναζωπύρωση των εχθροπραξιών. Ο αναλυτής της TD Securities, Ράιαν ΜακΚέι, εκτιμά ότι οι αγορές ενέργειας διατηρούν σημαντικό περιθώριο για νέα άνοδο, εφόσον η κρίση συνεχίσει να κλιμακώνεται τις επόμενες ημέρες.
