Μια πρωτοφανής μεταναστευτική κρίση ξέσπασε στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική, όπου περίπου 60.000 μετανάστες πέρασαν μέσα σε λίγες ώρες τα σύνορα από το Μαρόκο. Ο πρόεδρος της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας, ανέφερε πως ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο «70% του πληθυσμού» του θύλακα, ενώ 34 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να εισέλθουν. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, βρέθηκε στη Θέουτα και χαρακτήρισε το περιστατικό «επίθεση» και «προσβολή της εδαφικής ακεραιότητας» της χώρας του, πυροδοτώντας άμεσες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Χιλιάδες μετανάστες πέρασαν τα σύνορα σε λίγες ώρες
Σύμφωνα με τον Χουάν Χεσούς Βίβας, οι 60.000 μετανάστες που πέρασαν από το μαροκινό έδαφος στη Θέουτα αποτελούν αριθμό-ρεκόρ για τον μικρό ισπανικό θύλακα. Οι 34 νεκροί προστέθηκαν στον απολογισμό μιας νύχτας χάους, με δημοσιογράφο του AFP να διαπιστώνει ότι αργά το βράδυ της Πέμπτης χιλιάδες νέοι, κυρίως άνδρες και έφηβοι, ήταν συγκεντρωμένοι στο κέντρο της πόλης Φνιντέκ, στα σύνορα με τη Θέουτα, περιμένοντας «να ανοίξουν τα σύνορα». Ο Πέδρο Σάντσεθ απέδωσε το φαινόμενο σε σκόπιμη παραπληροφόρηση που διέδωσαν μέσω κοινωνικών δικτύων οι μαφίες διακίνησης μεταναστών, εκμεταλλευόμενες πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ισπανίας.
Η συγκεκριμένη δικαστική απόφαση ορίζει ότι δεν επιτρέπεται η επαναπροώθηση στα σύνορα όσων φτάνουν στην Ισπανία δια θαλάσσης. Όπως εξήγησε ο Ισπανός πρωθυπουργός, η ερμηνεία αυτή διαδόθηκε αστραπιαία τις τελευταίες ώρες ανάμεσα στους μετανάστες, δημιουργώντας την εντύπωση ότι τα σύνορα είχαν ουσιαστικά ανοίξει. Οι συνθήκες παραπέμπουν στη μεταναστευτική κρίση του 2021, όταν χιλιάδες μετανάστες πέρασαν τα σύνορα λόγω χαλάρωσης των ελέγχων από το Ραμπάτ, στο πλαίσιο διπλωματικής διένεξης με την Ισπανία. Ο Πέδρο Σάντσεθ τόνισε πως η κυβέρνησή του στηρίζει την πόλη της Θέουτα και κατανοεί την αγωνία που βιώνουν οι κάτοικοι τις τελευταίες ώρες.
Οι αντιδράσεις από Γαλλία, Γερμανία και Ευρωπαϊκή Ένωση
Η κρίση στη Θέουτα προκάλεσε άμεση κινητοποίηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε από τον υπουργό Εσωτερικών, Λοράν Νουνιές, να ενισχύσει τους ελέγχους στα γαλλοϊσπανικά σύνορα, με πηγές από το περιβάλλον του να διαβεβαιώνουν ότι η Γαλλία είναι έτοιμη να βοηθήσει την Ισπανία, μεταξύ άλλων μέσω της ευρωπαϊκής υπηρεσίας συνοριοφυλακής Frontex. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε πως καλωσορίζει την πρόθεση της Ισπανίας να μην επιτρέψει την είσοδο παράτυπων μεταναστών στην ευρωπαϊκή ενδοχώρα, ζητώντας παράλληλα από το Μαρόκο «να πάρει πίσω αμέσως τους παράτυπους μετανάστες».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε τις εικόνες από τη Θέουτα «απαράδεκτες» και ανακοίνωσε ότι η Επίτροπος Ντουμπράβκα Σούιτσα βρίσκεται σε επαφή με τον Μαροκινό ομόλογό της για την επίλυση της κατάστασης. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε κανέναν να έρχεται στην Ένωσή μας χωρίς να συμμορφώνεται με τους κανόνες μας», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν, τονίζοντας ότι οι επικίνδυνες διελεύσεις πρέπει να σταματήσουν άμεσα, τα δίκτυα διακινητών να εξαρθρωθούν και οι επιστροφές να γίνονται γρήγορα.
Τι ακολουθεί
Ο Πέδρο Σάντσεθ αναμενόταν να παραμείνει στη Θέουτα για να παρακολουθήσει από κοντά την εξέλιξη της κατάστασης, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει τις επαφές με τις μαροκινές αρχές μέσω των αρμόδιων Επιτρόπων. Παράλληλα, η Γαλλία έχει ήδη ξεκινήσει την ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων στα σύνορα με την Ισπανία, ενόψει πιθανής μετακίνησης μεταναστών προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
