Δύο νεκροί και δύο τραυματίες είναι ο οδυνηρός απολογισμός της σύγκρουσης ελικοπτέρων στην Ψάθα, όταν δύο μισθωμένα πυροσβεστικά ελικόπτερα τύπου Bell συγκρούστηκαν στον αέρα ενώ επιχειρούσαν στη μεγάλη πυρκαγιά της Αττικοβοιωτίας. Το τραγικό συμβάν σημειώθηκε το απόγευμα της Κυριακής 2 Αυγούστου, στην περιοχή του Αγίου Νεκταρίου, λίγο μετά τις τέσσερις. Η σύγκρουση καταγράφηκε σε βίντεο που έκανε τον γύρο του κόσμου, ενώ η Πυροσβεστική διέταξε άμεσα την καθήλωση όλων των ελικοπτέρων Bell που συμμετέχουν στις φετινές αεροπυροσβέσεις.
Το χρονικό της σύγκρουσης
Τα δύο ελικόπτερα είχαν απογειωθεί από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας και επιχειρούσαν από τις πρωινές ώρες στο πύρινο μέτωπο. Σε κάθε ελικόπτερο επέβαινε πλήρωμα δύο ατόμων, ένας αλλοδαπός χειριστής και ένας Έλληνας αξιωματικός-συντονιστής που είχε την επικοινωνία με το κέντρο επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος. Σύμφωνα με το βίντεο-ντοκουμέντο, το πρώτο ελικόπτερο, με χειριστή έναν Δανό και πλήρωμα Έλληνα συντονιστή, προπορευόταν του δεύτερου, το οποίο είχε χειριστή έναν Βρετανό και πλήρωμα επίσης Έλληνα, βρισκόμενο λίγα μέτρα ψηλότερα και με μεγαλύτερη ταχύτητα. Ο έλικας του δεύτερου φαίνεται να χτύπησε τον σωλήνα νερού του πρώτου, το οποίο εξερράγη και συνετρίβη σε χαράδρα, ενώ το δεύτερο υπέστη ζημιές, απέρριψε το νερό που μετέφερε και ο Βρετανός χειριστής κατάφερε να το προσγειώσει πάνω σε δρόμο.
Ο Δανός χειριστής και ο Έλληνας συντονιστής του πρώτου ελικοπτέρου έχασαν τη ζωή τους επιτόπου, ενώ ο Βρετανός χειριστής και ο Έλληνας συνάδελφός του από το δεύτερο ελικόπτερο βγήκαν ζωντανοί, λίγα μόλις λεπτά πριν το όχημα τυλιχθεί στις φλόγες από τα καύσιμά του. Διασώστες του ΕΚΑΒ έσπευσαν στο σημείο και οι δύο επιζώντες διακομίστηκαν στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας, με την κατάστασή τους να μην προκαλεί ανησυχία. Πρόκειται για ελικόπτερα που ανήκουν στον στόλο της αυστραλιανής εταιρείας McDermott Aviation, η οποία είχε αναπτύξει φέτος στην Ελλάδα 15 ελικόπτερα Bell -11 τύπου Bell 214ST και τέσσερα Bell 214B- στο πλαίσιο της έβδομης συνεχόμενης χρονιάς συνεργασίας με τις ελληνικές αρχές, με βάσεις σε 11 σημεία της χώρας.
Τι λένε οι ειδικοί για τα αίτια
Ο πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων Παντελής Φραγκούλης εκτίμησε ότι δεν υπήρχε ο απαραίτητος συντονισμός στις πτήσεις των δύο ελικοπτέρων. Όπως εξήγησε, δεν είναι δυνατόν δύο ελικόπτερα να βρίσκονται στο ίδιο σημείο ρίψης νερού χωρίς διαχωρισμό μεταξύ τους, τονίζοντας πως σε κάθε επιχείρηση αεροπυρόσβεσης πρέπει να υπάρχει συντονιστής των εναέριων μέσων, ο οποίος λειτουργεί ουσιαστικά ως ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας. Ο ίδιος δεν απέκλεισε την ύπαρξη και δεύτερου συντονιστή στο έδαφος, καθώς το νερό που μεταφέρουν τα ελικόπτερα έχει μεγάλο βάρος και μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς αν πέσει πάνω σε ανθρώπους.
Ο αντιπτέραρχος ε.α. Βασίλης Βρεττός, μιλώντας στην ΕΡΤ, σημείωσε ότι κάθε αεροπορικό ατύχημα είναι αποτέλεσμα αλυσίδας γεγονότων και όχι ενός μόνο λάθους. Εξήγησε πως το ένα ελικόπτερο πλησίαζε το άλλο με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα, πιθανότατα χωρίς οπτική επαφή επειδή βρισκόταν χαμηλότερα, ενώ το δεύτερο ελικόπτερο έκανε την τελευταία στιγμή μία στροφή που ενδεχομένως επιδείνωσε την κατάσταση. Ο έμπειρος χειριστής ελικοπτέρων Τζορτζ Χιωτάκης εκτίμησε στο STAR ότι τα πληρώματα επιχειρούσαν κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, «δούλευαν στα κόκκινα», και πως, αν και είναι νωρίς για οριστικά συμπεράσματα, η πρώτη εικόνα παραπέμπει σε τραγικό ανθρώπινο λάθος, με τα δύο ελικόπτερα να βρίσκονται «μέσα σε ένα δευτερόλεπτο το ένα πάνω στο άλλο».
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, εξέφρασε τη θλίψη του για την τραγωδία, υπενθυμίζοντας ότι έρχεται λίγες ημέρες μετά τον θάνατο τριών πυροσβεστών εν ώρα καθήκοντος στις πυρκαγιές στο Ρέθυμνο και το Γύθειο. «Η πατρίδα μας ζει πολύ δύσκολες στιγμές τις τελευταίες μέρες», ανέφερε, εκφράζοντας ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους των θυμάτων. Και ο πρόεδρος της Βουλής, Κωνσταντίνος Τασούλας, δήλωσε ότι πληροφορήθηκε με βαθιά οδύνη την απώλεια της ζωής του χειριστή και του συντονιστή, στέλνοντας τη σκέψη του στις οικογένειές τους.
Τι ακολουθεί
Μετά τη σύγκρουση, το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος έδωσε άμεσα εντολή για την καθήλωση όλων των ελικοπτέρων τύπου Bell που συμμετέχουν στη φετινή αντιπυρική περίοδο, μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα για τα αίτια του δυστυχήματος. Η απόφαση αυτή ήρθε και υπό το βάρος ενός ακόμη περιστατικού που είχε σημειωθεί περίπου πέντε εβδομάδες νωρίτερα, στις 25 Ιουνίου, όταν ένα ακόμη μισθωμένο ελικόπτερο Bell 214B είχε καταπέσει στην τεχνητή λίμνη του Αώου, με το πλήρωμά του όμως να σώζεται κολυμπώντας ως την ακτή. Οι αρμόδιες αρχές συνεχίζουν να συλλέγουν στοιχεία από το σημείο της τραγωδίας στην Ψάθα, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πίσω από τη σύγκρουση κρύβεται τεχνική βλάβη, ανθρώπινο λάθος ή συνδυασμός παραγόντων.
