Η πολιτική σύγκρουση ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) για τα τραπεζικά χρέη ΠΑΣΟΚ έχει μετατραπεί σε ανοιχτό μέτωπο για την πολιτική κυριαρχία στον χώρο ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και την παραδοσιακή Αριστερά. Η αφορμή δόθηκε από τους ισολογισμούς των δύο κομμάτων, όμως το πραγματικό διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ τα λογιστικά βιβλία. Τα τραπεζικά δάνεια, οι κομματικές εισφορές, οι χορηγοί, οι εθελοντές και οι προεκλογικές καμπάνιες αποτελούν πλέον τα όπλα μιας μάχης που κρίνει ποιος θα εμφανιστεί ως αξιόπιστη δύναμη της επόμενης ημέρας. Ο στόχος και των δύο πλευρών είναι κοινός: να αποφύγουν να χρεωθούν το βάρος του παλιού πολιτικού συστήματος.
Η ΕΛΑΣ στοχεύει στα τραπεζικά χρέη του ΠΑΣΟΚ
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη επέλεξε να χτυπήσει το πιο ευάλωτο σημείο της Χαριλάου Τρικούπη. Έφερε ξανά στο προσκήνιο τα συσσωρευμένα τραπεζικά χρέη του ΠΑΣΟΚ και τα τοποθέτησε δίπλα σε εκείνα της Νέας Δημοκρατίας, επιχειρώντας να ενώσει τα δύο κόμματα κάτω από την ίδια ταμπέλα των παραδοσιακών μηχανισμών εξουσίας. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία, οι τραπεζικές υποχρεώσεις του ΠΑΣΟΚ έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά μέσα σε μία δεκαετία, με το συνολικό ποσό να πλησιάζει πλέον τα 560 εκατομμύρια ευρώ. Η δεκαετία αυτή ήταν σημαδεμένη από τις οικονομικές δυσκολίες της χώρας, γεγονός που καθιστά το ζήτημα ακόμα πιο ευαίσθητο για το κόμμα.
Το εύρημα της ΕΛΑΣ αποδεικνύεται επικοινωνιακά ισχυρό, καθώς απευθύνεται σε μια κοινωνία που πέρασε μέσα από μνημόνια, κατασχέσεις, πλειστηριασμούς και ασφυκτικές ρυθμίσεις οφειλών. Οι πολίτες βλέπουν ένα κόμμα να δηλώνει πως πληρώνει τις υποχρεώσεις του, την ίδια στιγμή που το συνολικό ποσό των χρεών διογκώνεται χρόνο με τον χρόνο. Η τεχνική εξήγηση περί τόκων, ανατοκισμών και παλαιών ρυθμίσεων δύσκολα μπορεί να ανταγωνιστεί τη δύναμη ενός αριθμού που αγγίζει τα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Η απάντηση του ΠΑΣΟΚ και οι αντιδράσεις
Η Χαριλάου Τρικούπη απάντησε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει λάβει νέο δάνειο από το 2010 και ότι τηρεί κανονικά τις συμφωνίες του με τις τράπεζες. Το κόμμα υποστηρίζει ότι μεγάλο τμήμα της κρατικής χρηματοδότησης που λαμβάνει κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση των παλαιών υποχρεώσεων, ενώ η συνεχιζόμενη αύξηση του χρέους αποδίδεται στα υψηλά επιτόκια, στους τόκους υπερημερίας και στους ανατοκισμούς που έχουν συσσωρευτεί με τα χρόνια. Ωστόσο, η εξήγηση αυτή περιγράφει τη λογιστική πραγματικότητα χωρίς να απαντά στην πολιτική ουσία του ζητήματος.
Ένα κόμμα που διεκδικεί τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, τη ρύθμιση των χρεών των νοικοκυριών και την εποπτεία του τραπεζικού συστήματος καλείται τώρα να εξηγήσει γιατί αδυνατεί να παρουσιάσει μια πειστική διαδρομή απομείωσης των δικών του τραπεζικών χρεών. Η κοινωνία έχει ακούσει πολλές φορές τη φράση ότι «η ρύθμιση εξυπηρετείται» από οφειλέτες που, παρά τις πληρωμές τους, βλέπουν το κεφάλαιο να παραμένει σταθερό ή να αυξάνεται. Σε αυτό ακριβώς το έδαφος πατά η ΕΛΑΣ, επιχειρώντας να χτίσει τη δική της πολιτική αφήγηση απέναντι στο ΠΑΣΟΚ.
Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα επιχειρεί να εμφανιστεί ως μια δύναμη που ξεκινά χωρίς τραπεζικά βάρη, στηριγμένη στις συνδρομές των μελών της, στη μικρή χρηματοδότηση και στην εθελοντική εργασία. Πρόκειται για μια εικόνα προσεκτικά κατασκευασμένη, που στοχεύει να δημιουργήσει αντίθεση με τα κόμματα που λειτουργούν παραδοσιακά με δανεικά κεφάλαια και προνομιακή πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα. Η αντιπαράθεση για τα τραπεζικά χρέη ΠΑΣΟΚ αναδεικνύει έτσι μια ευρύτερη μάχη νομιμοποίησης στον χώρο της παραδοσιακής Αριστεράς, με τα δύο κόμματα να διεκδικούν το ίδιο ακροατήριο ψηφοφόρων.
