Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι ακύρωσε τα σχεδιαζόμενα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιτευχθεί άμεσα συμφωνία με την Τεχεράνη. Η ανακοίνωση έγινε μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα Truth Social, λίγες ώρες αφότου αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο για επικείμενη νέα αμερικανική επίθεση, ακόμη και εντός του Σαββατοκύριακου. Η εξέλιξη ήρθε ενώ το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ είχε ήδη καλέσει τους Αμερικανούς πολίτες στη Μέση Ανατολή να βρίσκονται σε ετοιμότητα αναχώρησης. Τα πλήγματα κατά του Ιράν φαίνονταν έως και λίγες ώρες πριν σχεδόν βέβαια, προτού η κατάσταση αλλάξει απότομα.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ εξετάζει άμεσα πλήγματα κατά του Ιράν αυτή την εβδομάδα
Τι έγινε: η αιφνιδιαστική αναδίπλωση του Τραμπ
Σύμφωνα με τη δημόσια ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν «πλήρως προετοιμασμένες και έτοιμες» να χτυπήσουν την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν με στρατιωτική ισχύ που, όπως ανέφερε ο ίδιος, δεν είχε παρατηρηθεί από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρά την ετοιμότητα αυτή, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι δέχθηκε αίτημα από το Ιράν αλλά και από άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής να αναβάλει οποιαδήποτε επίθεση, καθώς είχαν ήδη συμφωνηθεί οι βασικές παράμετροι μιας συμφωνίας. Το πλαίσιο αυτό, όπως περιέγραψε ο Τραμπ, προβλέπει το άμεσο, πλήρες και ολοκληρωτικό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, καθώς και τον τερματισμό της πυρηνικής απειλής του Ιράν. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διευκρίνισε πως συμφώνησε να ακυρώσει την επίθεση «για το μελλοντικό όφελος του κόσμου» και για την επιβίωση ενός «επιτυχημένου και ευημερούντος Ιράν», με ρητή προϋπόθεση να επιτευχθεί γρήγορα ολοκληρωμένη συμφωνία. Στην ίδια ανάρτηση, ο Τραμπ σημείωσε ότι και το Ισραήλ συμμερίζεται τη δέσμευση αυτή, καλώντας όλες τις πλευρές να «βάλουν τα δυνατά τους» και να ολοκληρώσουν τη διαδικασία.
Η ανατροπή αυτή ήρθε λίγες ημέρες μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών στις αρχές Ιουλίου και μόλις μία ημέρα αφότου ο ίδιος ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει δημόσια ότι οι ΗΠΑ «θα χτυπήσουν πολύ σκληρά» το Ιράν. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Axios, του CBS News και της Wall Street Journal, πιθανοί στόχοι των σχεδιαζόμενων πληγμάτων ήταν ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η πίεση προς την Τεχεράνη. Το ενδεχόμενο αυτό εξεταζόταν από την αμερικανική κυβέρνηση ως απάντηση στη συνεχιζόμενη ένταση γύρω από τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ενώ το Ιράν είχε προειδοποιήσει ότι θα απαντούσε στοχεύοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς εξαιρέσεις.
Αντιδράσεις και διπλωματικό παρασκήνιο
Καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του Αμερικανού προέδρου φαίνεται πως διαδραμάτισε ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, το οποίο επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και μία ακόμη πηγή με γνώση της επικοινωνίας, ο Σαουδάραβας πρίγκιπας επικοινώνησε τηλεφωνικά το Σάββατο με τον Ντόναλντ Τραμπ και εξέφρασε την ανησυχία του, ζητώντας διευκρινίσεις για το αμερικανικό σχέδιο και καλώντας τον να αποφύγει νέα στρατιωτική κλιμάκωση. Παράλληλα, όπως αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα, χώρες όπως το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία, το Πακιστάν και το Ομάν εντείνουν τις διαμεσολαβητικές τους προσπάθειες, επιδιώκοντας να αποτραπεί μια νέα πολεμική ανάφλεξη στην περιοχή. Η Ουάσιγκτον και η σαουδαραβική πρεσβεία δεν είχαν σχολιάσει επίσημα τις πληροφορίες αυτές μέχρι στιγμής.
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, προειδοποίησε σε ξεχωριστές τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Τούρκο ομόλογό του και τον διοικητή του στρατού του Πακιστάν ότι η χώρα του είναι έτοιμη να απαντήσει «αποφασιστικά και αναλογικά» σε οποιαδήποτε «επιθετικότητα» από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ ή περιφερειακές χώρες που τυχόν συμμετάσχουν σε τέτοιες ενέργειες. Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars κατέταξε μάλιστα τα ισραηλινά κοιτάσματα φυσικού αερίου Leviathan και Tamar ως πιθανούς στόχους μιας ενδεχόμενης ιρανικής απάντησης. Νωρίτερα, η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει ότι κάθε κράτος που θα συνεργαζόταν στρατιωτικά με την Ουάσιγκτον θα «τυλιχτεί στις φλόγες του πολέμου», μια δήλωση που αποτύπωνε το κλίμα έντασης πριν από την ανακοίνωση Τραμπ.
Τι ακολουθεί
Παρά την αισιόδοξη ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη επιβεβαίωση από την Τεχεράνη για τους όρους που περιέγραψε ο Τραμπ, ούτε έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή οριστική συμφωνία. Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εύθραυστη, με τις στρατιωτικές δυνάμεις και των δύο πλευρών σε αυξημένη ετοιμότητα, ενώ οι διπλωματικές επαφές συνεχίζονται με στόχο να αποφευχθεί νέος κύκλος κλιμάκωσης γύρω από τα πλήγματα κατά του Ιράν.
