Ελεγχόμενη έκρηξη βραχώδους σχηματισμού πραγματοποίησε το ρουμανικό Πολεμικό Ναυτικό στον Δούναβη τη Δευτέρα, με στόχο την ενίσχυση της ροής νερού προς τον πυρηνικό σταθμό της Τσερναβόντα. Η επιχείρηση, στην οποία χρησιμοποιήθηκαν περίπου 180 κιλά εκρηκτικών, έγινε εξαιτίας της παρατεταμένης ξηρασίας που έχει μειώσει δραματικά τη στάθμη του ποταμού. Παράλληλα, στη γειτονική Ουγγαρία, ο πυρηνικός σταθμός του Πακς βρέθηκε στα πρόθυρα πλήρους διακοπής λειτουργίας μετά από 44 χρόνια. Η κρίση νερού στον Δούναβη απειλεί πλέον άμεσα την ενεργειακή επάρκεια δύο ευρωπαϊκών χωρών.
180 κιλά εκρηκτικών για τον πυρηνικό σταθμό της Τσερναβόντα
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στον βραχώδη σχηματισμό γνωστό ως Pârjoaia Rock, ο οποίος περιόριζε τη ροή του νερού στον Παλιό Δούναβη. Οι ρουμανικές ναυτικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν 180 κιλά εκρηκτικών για να απομακρύνουν τον βράχο και να κατευθύνουν μεγαλύτερη ποσότητα νερού προς τον πυρηνικό σταθμό, ο οποίος καλύπτει περίπου το 20% των αναγκών της Ρουμανίας σε ηλεκτρική ενέργεια μέσω της κρατικής εταιρείας Nuclearelectrica. Η έκρηξη εκτόξευσε τεράστιες ποσότητες νερού στον αέρα, σε μια εικόνα που κατέγραψε το μέγεθος της κρίσης που προκαλεί η ξηρασία στην περιοχή.
Ένας από τους δύο αντιδραστήρες του σταθμού έχει ήδη τεθεί εκτός λειτουργίας, ενώ οι αρχές προσπαθούν να διασφαλίσουν επαρκή ποσότητα νερού για τη συνέχιση λειτουργίας του δεύτερου. Η στάθμη του Δούναβη έχει καταγράψει από τα μέσα Ιουλίου τη χαμηλότερη τιμή της από το 1996, με τη ροή να έχει υποχωρήσει στα 1.700 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, έναντι μέσου όρου περίπου 4.700 κυβικών μέτρων για την εποχή. Στη γειτονική Ουγγαρία, ο πυρηνικός σταθμός του Πακς, ισχύος 2 γιγαβάτ και υπεύθυνος υπό κανονικές συνθήκες για περίπου το 50% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, λειτουργούσε τη Δευτέρα με λίγο περισσότερο από το 10% της ονομαστικής του ισχύος.
Η κρίση επηρέασε και τη βιομηχανική παραγωγή στη Ρουμανία, όπου τα εργοστάσια των Dacia και Ford τέθηκαν εκτός λειτουργίας προκειμένου να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας. Και οι δύο πυρηνικοί σταθμοί, τόσο στη Ρουμανία όσο και στην Ουγγαρία, χρησιμοποιούν νερό από τον Δούναβη για την ψύξη των αντιδραστήρων τους, γεγονός που καθιστά την πτώση της στάθμης άμεση απειλή για τη λειτουργία τους.
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Ρουμανία
Η κυβέρνηση της Ρουμανίας έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε εθνικό επίπεδο για ολόκληρο τον Αύγουστο, εξαιτίας της μείωσης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που προκάλεσε η πτώση της στάθμης του Δούναβη. Ο υπηρεσιακός υπουργός Άμυνας της χώρας, Ράντου Μιρούτσα, χαρακτήρισε την επιχείρηση με τα εκρηκτικά επιτυχημένη, τονίζοντας ότι θα συμβάλει τόσο στην επαρκή ψύξη του πυρηνικού σταθμού όσο και στη βελτίωση της ναυσιπλοΐας στον ποταμό. Όπως ανέφερε, κάθε επιπλέον ημέρα λειτουργίας του σταθμού έχει μεγαλύτερη σημασία από το κόστος της ίδιας της επιχείρησης.
Στην Ουγγαρία, ο πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ δήλωσε ότι «σήμερα και πιθανότατα και αύριο η τελευταία τουρμπίνα, που παράγει 240 μεγαβάτ, θα μπορέσει να παραμείνει σε λειτουργία», χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη πολύ καλά νέα, καθώς αποφεύγεται η πλήρης διακοπή λειτουργίας του σταθμού σε μια από τις ημέρες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Με τους πυρηνικούς σταθμούς και στις δύο χώρες να λειτουργούν με μειωμένη ισχύ, Ρουμανία και Ουγγαρία αναγκάζονται να καλύπτουν μέρος των αναγκών τους μέσω ακριβών εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, την ώρα που ο καύσωνας αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση.
Τι ακολουθεί για τους δύο πυρηνικούς σταθμούς
Παρά την προσωρινή ανακούφιση, ο υπουργός Άμυνας της Ρουμανίας προειδοποίησε ότι, λόγω των ακραίων καιρικών συνθηκών που συνεχίζονται, ο πυρηνικός σταθμός της Τσερναβόντα ενδέχεται να χρειαστεί να αναστέλλει προσωρινά τη λειτουργία του τις επόμενες ημέρες. Το Βουκουρέστι βρίσκεται ήδη σε διαβουλεύσεις με γειτονικές χώρες για ενδεχόμενες εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής. Στην Ουγγαρία, οι αρχές είχαν προειδοποιήσει ότι ο σταθμός του Πακς ίσως αναγκαζόταν να διακόψει τη λειτουργία του ήδη από την Κυριακή, ωστόσο η νέα εκτίμηση δίνει παράταση λειτουργίας τουλάχιστον έως τη Δευτέρα ή την Τρίτη. Οι εξελίξεις στον Δούναβη αναμένεται να καθορίσουν το επόμενο διάστημα την ενεργειακή εικόνα και των δύο χωρών.
